De nuttige idioot in een marginaal partijtje (Hoegin)

Drie verkiezingsoverwinningen op rij, de nu ex-Groen-voorzitter in spe Wouter van Besien is geen klein beetje fier op de puike resultaten die hij in de voorbije vijf jaar behaalde. Alleen, zijn die scores van 8,5% (Kamer) en 8,7% (Vlaams Parlement) in tijden van globale opwarming, scheurtjes in kerncentrales en financiële crisissen dan werkelijk zo'n fenomenale resultaten voor een links-ecologische partij als Groen? En heeft Groen vandaag eigenlijk nog wel iets te betekenen in de Vlaamse of Belgische politiek?

Wouter van Besien werd voorzitter van Groen op 25 oktober 2009. Een half jaar eerder, op 7 juni 2009, haalde de partij 6,8% van de stemmen voor het Vlaams Parlement, en 7,9% voor het Europees Parlement. Een half jaar later, op 13 juni 2010, zit de partij aan 7,1% van de stemmen voor de federale Kamer. Katsjing, eerste verkiezingsoverwinning binnen, rekent Wouter van Besien. Want ja, vergeleken met de verkiezingen van 2007 gaat de partij bijna een hele procent vooruit: van 6,3% naar 7,1%.

Verkiezingsoverwinningen van een halve procent

Diezelfde dag haalde Groen 6,3% voor de Senaat. Niet echt denderend vergeleken met de 6,8% van een jaar eerder, maar opnieuw: in de rekenkunde van Wouter van Besien is ook dit een verkiezingsoverwinning. Inderdaad, op 10 juni 2007 zat de partij voor de Senaat slechts aan 5,9% van de stemmen, en is ze dus bijna een halve procent vooruitgegaan. Of hoe hoogspringen voor Wouter van Besien vooral de kunst is om de vorige lat zo laag mogelijk gelegd te krijgen.

De tweede verkiezingsoverwinning volgt in 2012, bij de provincieraadsverkiezingen. Groen haalt 8,1% van de stemmen, één procentje vooruit vergeleken met 2010 dus. Of als we alleen verkiezingen op dezelfde niveaus mogen vergelijken, slechts een half procentje vooruit, want op 8 oktober 2006 zat Groen al aan 7,6% van de stemmen.

Tien procent

Derde verkiezingsoverwinning: 25 mei 2014. Groen haalt 8,5% van de stemmen voor de Kamer, bijna anderhalve procent vooruit vergeleken met 2010. Voor het Vlaams Parlement haalt de partij 8,7%, bijna twee procent vooruit. Voor het Europees Parlement stijgt de partij zelfs boven de magische grens van de tien procent uit: 10,6%, zelfs bijna drie procent vooruit vergeleken met 2009. Maar niet genoeg voor een tweede Europese zetel, en dus maakt die drie procent al bij al niet veel uit, behalve voor het zelfvertrouwen.

Strikt genomen klopt het dus dat Groen onder Wouter van Besien drie verkiezingsoverwinningen op rij heeft geboekt. Maar zoomen we even uit, dan valt de vooruitgang toch maar magertjes uit: van 7 juni 2009 naar 25 mei 2014 ging de partij uiteindelijk niet meer dan anderhalve procent vooruit. Let wel: dit is een gouden anderhalve procent, want daarmee raakt de partij veilig uit de buurt van de kiesdrempel, en met een verdubbeling van het aantal mandatarissen als resultaat.

Ongerealiseerd potentieel

Maar is een resultaat van acht tot negen procent zo'n schitterend resultaat voor een links-ecologische partij? Met de globale opwarming die zich meer en meer laat voelen (nou ja, als het eens niet regent), Fukushima en scheurtjes in Doel en Tihange, en daar bovenop de gevolgen van een globale financiële crisis, zou je toch denken dat er voor een partij als Groen veel meer zou kunnen inzitten. De enige verkiezingsoverwinning die naam waardig –die van 25 mei 2014 dus– viel trouwens samen met een historisch lage score voor directe concurrent sp.a. Sta ons toe dat zelfs van die ene verkiezingsoverwinning onze mond niet helemaal tot op de grond openvalt.

Uit Brusselse Regering verdreven

Blijft nog dat Wouter van Besien dankzij de vooruitgang het aantal mandatarissen sterk wist uit te breiden. Alleen, wat koop je daarmee? Regeringsmacht? Sommige commentatoren wijzen erop dat Groen in een behoorlijk aantal gemeenten mee in het bestuur zit. Maar op regionaal en federaal vlak staat daar toch een zeer negatieve balans tegenover.

In Brussel zat Groen in de vorige bestuursperiode nog in de Hoofdstedelijk Regering. Niet onmiddellijk met de zwaarste portefeuille, want Bruno de Lille was niet eens minister, maar slechts staatssecretaris. Deze keer werd voor zover we weten zelfs nog niet ernstig overwogen Groen bij de regeringsvorming te betrekken.

Marginaliteit

Ook op Vlaams of federaal niveau kwam Groen er deze keer niet bij te pas, behalve dan voor enkele obligate beleefdheidsgesprekjes. Vóór de verkiezingen droomde Wouter van Besien nog luidop van een regenboogcoalitie van CD&V, sp.a en Groen. Vandaag heeft niemand het daar nog over, zelfs niet als niet alleen een centrum-rechts maar ook een tripartite niet mogelijk zou blijken.

Het heet dat Wouter van Besien Groen omgevormd heeft van een wereldvreemde betweterige geitenwollensokkenfietsbakpartij naar een professionele partij waarmee te regeren valt, maar veel uiterlijke tekenen zien wij daar toch niet van. De kans dat Groen morgen toch in een Vlaamse of federale regering terecht komt is kleiner dan dat Elio di Rupo spontaan de Vlaamse Leeuw zou beginnen zingen in vlekkeloos Nederlands.

Het zal voor Groen trouwens boksen worden om de komende vijf jaar nog in beeld te komen naast de sp.a. Groen heeft altijd op veel sympathie kunnen rekenen in de bevriende pers (buiten 't Pallieterke heeft ze geen andere), maar met een sp.a in zware nood zou het wel eens kunnen dat die sympathie even op een lager pitje gezet zal worden.

En dat Groen geen partij van milieudogma's en linkse fetisjen meer zou zijn? Spreek gewoon nog maar het woordje «kernenergie» uit in de buurt van een Kristof Calvo, en elke vorm van rationele discussie wordt ogenblikkelijk volkomen onmogelijk.

Nuttige idioot

Heeft Wouter van Besien dan niets verwezenlijkt? Toch wel. Als nuttige idioot in dienst van la Belgique zorgde hij ervoor dat er aan Vlaamse zijde toch een meerderheid gevonden kon worden om de zesde staatshervorming goed te keuren. Daarmee redde hij het hachje van Elio di Rupo, want zo konden de CD&V-snoeshanen Eric van Rompuy, Servais Verherstraeten en Wouter Beke snoeven dat ze hun verkiezingsbeloften gehouden hadden en Brussel-Halle-Vilvoorde «eindelijk» «gesplitst» hadden. In ruil bekwam Groen echter… niets. Zelfs geen ecotaksje. Behalve dan dat Wouter van Besien straks –uiterst terecht– wellicht tot Belgisch Minister van Staat zal benoemd worden. We gunnen het hem van harte.

Dit artikel verscheen op 3 september 2014 in 't Pallieterke.

Read more...

SNP, N-VA, sp.a en Labour (Hoegin)

Het nieuws is al enkele weken oud, maar toch willen we nog even terugkomen op de enorme overwinning die de SNP van Alex Salmond boekte bij de regionale verkiezingen in Schotland. De partij slaagde er niet alleen in in de regering te blijven, ze haalde bovendien een absolute meerderheid in Holyrood, het Schotse parlement. Maar kan die overwinning ook iets leren over het Vlaamse partijlandschap?

Wanneer we op zoek gaan naar een Vlaamse zusterpartij voor de SNP, hoeven we op het eerste zicht niet verder te zoeken dan de N-VA. Beide partijen zijn immers lid van de EVA, de Europese Vrije Alliantie, en zetelen daardoor in het Europees Parlement in dezelfde fractie. Nochtans bestaan er wezenlijke verschillen tussen de twee partijen. Op sociaal-economisch vlak profileert de N-VA zich immers duidelijk als een conservatieve en rechtse partij, terwijl de SNP tot het centrum-linkse kamp behoort. Op dat vlak sluit de SNP dus nauwer aan bij de sp.a dan de N-VA.

Maar ook wat betreft hun kernthema zijn er enkele verschillen tussen de twee partijen. Officieel heeft de N-VA het in haar programma wel over een onafhankelijk Vlaanderen, maar in de praktijk zweert ze wel de «revolutie» af, en stapt ze zelfs mee in de logica van evolutie en onderhandelde staatshervormingen. Zelfs de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde wil de partij niet meer eenzijdig doorvoeren. Bij de SNP hoort men echter een ander verhaal, en schrikt men er niet van terug om een referendum over Schotse onafhankelijkheid in het vooruitzicht te stellen – nog vóór het einde van deze legislatuur! – zonder dat daarover blijkbaar veel onderhandeld hoeft te worden met Westminster. Het is duidelijk dat de SNP op dat punt veel meer gemeen heeft met het Vlaams Belang dan de N-VA.

Als de Schotse SNP ons dus één ding kan leren, dan wel dat nationalisme geen exclusief rechts of extreem-rechts thema hoeft te zijn. Echt nieuws is dat niet voor wie verder kan kijken dan zijn neus lang is, want in een Europese context gezien is het niet de SNP die de uitzondering op de nationalistische regel vormt, maar wel de N-VA en het Vlaams Belang. Dat het recente schotschrift van Paul Magnette tegen de N-VA in België überhaupt serieus genomen wordt zegt in dat verband trouwens meer aan over de bijziendheid en de wereldvreemdheid van onze journalisten dan de bekrompenheid van het Vlaams-nationalisme. Neen, het meest verwonderlijke aan de hele zaak is misschien wel dat links in Vlaanderen zweert en uitdrukkelijk blijft zweren bij een extreem belgicisme. De sp.a doet dat uit extreem eigenbelang (de greep op de macht via de PS en het geld van de ABVV), terwijl het bij Groen! eerder om extreem naïvisme lijkt te gaan.

Aan Groen! gaan we verder geen woorden vuil maken, maar bij de sp.a mag men zich wel gelukkig prijzen dat men nog niet te maken heeft gehad met een linkse concurrent die wél de Vlaamse kaart trekt. Zo is het voor de sp.a bijvoorbeeld nog een geluk bij een ongeluk dat Rood! zo verstrikt zit in de ABVV-netten dat men het daar nodig schijnt te vinden nog Belgischer dan de sp.a uit de hoek te moeten komen. Alsof die beweging/partij kans zou maken kiezers van de N-VA af te snoepen. Een links-regionalistische concurrent daarentegen zou zich meer kunnen concentreren op de intellectuele oneerlijkheid van de sp.a op het communautaire, en de criminele collaboratie van die partij met de PS bloot kunnen leggen zonder meteen de etiketten «populistisch» en «anti-sociaal» opgeplakt te krijgen. Alleen al daardoor zou ze meer kans op slagen maken dan Rood!, omdat ze als enige partij op links uit het petieterige roodgekleurde Belgische vierkantje in Vlaanderen zou treden.

In dat verband is het interessant te wijzen op een merkwaardige parallel tussen de sp.a en Labour. De eerste gaat er immers prat op dat er in België nog nooit een staatshervorming goedgekeurd werd zonder dat zij eraan deelnam, terwijl het precies de tweede is die de devolution doorvoerde in Groot-Brittannië. Laten we daar echter meteen ook aan toevoegen dat het in geen van de gevallen echt van harte was. En één van de redenen waarom Labour enkele weken geleden zo sterk verloor in Schotland is precies dat die partij de devolution nooit echt omarmde, dat het Schots parlement voor haar slechts van weinig tel was, en er daarom ook geen topkandidaten voor wou inzetten. Hoeft het dan te verbazen dat de partij er een pandoering kreeg? Bovendien wordt het Schots parlement volgens een naar Britse gewoonte toch wel heel proportioneel stelsel, waarbij het er vingerdik op lag dat dit moest verhinderen dat de SNP ooit een volstrekte meerderheid zou kunnen halen. Ook dat bleek dus een pijnlijke vergissing van Labour te zijn.

Het is dan ook de vraag hoe het Schotse partijlandschap er vandaag uit zou gezien hebben als het Labour wel menens zou geweest zijn met de devolution. De SNP zou dan misschien nog steeds een kleine partij geweest zijn, met misschien wel voldoende mandatarissen om niet in de marginaliteit te verdwijnen, maar zeker geen volstrekte meerderheid in een relatief proportioneel parlement. Een voor ons nog interessantere vraag is hoe het Vlaamse partijlandschap eruit zou zien als de sp.a-top liever eens wat solidair zou willen zijn met de Vlaamse werknemer dan een ingeweken Duitse familie in Laken, enkele stinkrijke Brusselse bankiers, de bonzen van het Waalse militair-industriële complex, en een corrupte vakbond annex partij die haar leden aan zich blijft binden door hen in de werkloosheid en de ellende te houden.

Read more...

Groen!e Electrabel-hypocrisie (Hoegin)

Groen!, dat anders niet verlegen zit om te pleiten voor een verhoging van de energieprijzen en de invoering van allerlei taksen en heffingen, laat vandaag zien dat het links-populistische hemd blijkbaar toch iets nader zit dan de groene rok van de partij. In plaats van de aangekondigde prijsverhogingen van Electrabel toe te juichen omdat zij de consumenten kunnen aanzetten tot een lager gasverbruik, pleit de partij voor de invoering van een prijsplafond. Begrijpe wie het kan.

Toen de partij nog in de regering zat, was het altijd haantje-de-voorste als er weer eens een milieutaks of een -heffing ingevoerd kon worden. Nog verder terug in de tijd durfde de partij zelfs al eens uit te pakken met pleidooien voor een verdubbeling of zelfs een verdriedubbeling van de benzineprijzen om de bevolking aan te sporen tot een lager verbruik. Van zodra de benzineprijzen aan de pomp echter daadwerkelijk de hoogte ingingen, veranderde de partij radicaal van mening, en liet zij in het beste geval niets meer van zich horen, zeker niet over die punten in haar vroegere programma's.

Vandaag doet de partij niet anders. Op een ogenblik dat we om de oren geslagen worden met een hittegolf op de Balkan –als we de groene jongens en meisjes moeten geloven trouwens onze eigen hoogstpersoonlijke schuld– en terwijl de partij nog steeds pleit voor de invoering van een CO₂-taks op vliegtuigbiljetten, wil ze, als reactie op de aangekondigde prijsverhogingen van Electrabel, een prijsplafond invoeren, nota bene dan nog wel «zolang de vrije markt niet goed werkt». Zou de partij niet beter een persmededeling de wereld insturen om erop te wijzen dat de prijs van het gas nog veel hoger zou moeten liggen willen we kans maken Kyoto te halen, maar dat ze Electrabel ondertussen wel wil feliciteren met die uiterst milieuvriendelijke initiatief? Meer zelfs, misschien kan de partij de andere energieleveranciers ertoe aanzetten het voorbeeld van Electrabel te volgen, terwijl groene energieleveranciers alweer wat meer ademruimte krijgen, of misschien zelfs een kleine winstmarge kunnen opbouwen? Dat wil zeggen, een winstmarge die niet alleen uit subsidies en allerlei overheidspremies bestaat dan. Het bespaart in ieder geval de overheid veel werk dat het niet één of andere nieuwe onpopulaire maatregel moet nemen die in de praktische uitvoering alleen al handenvol geld zou kosten aan nieuwe formulieren en paperassen (regenwouden!), om over de loonkosten van eventuele milieu-ambetantenaren nog maar te zwijgen.

Merkwaardige redenering van de partij overigens over de vrije markt: aangezien de vrije markt niet goed werkt, wil Groen! dus een prijsplafond invoeren, een maatregel die de markt nog meer zal ontwrichten. Welke potentiële concurrent van Electrabel, al dan niet groen, zal tot de Belgische gasmarkt willen toetreden als hij weet dat hij vooral geen winsten zal mogen maken? Het is duidelijk dat Groen! bij het formuleren van haar geniale standpunt niet bepaald gehinderd werd door enige basiskennis van wat een vrije markt is en hoe die werkt, laat staan welke voorwaarden er nodig zijn om die goed te doen werken! Het moet trouwens de eerste keer zijn dat Groen! überhaupt bekommerd is om de werking van de vrije markt op welk vlak dan ook, maar misschien pleit de partij morgen ook voor een doorgedreven globalisering van de gasmarkt? Uiteraard met een voorlopige nationalisatie van de gassector, in afwachting van een goede werking van de globalisering, maar dat spreekt voor zich.

Read more...

A convenient truth. Voor Groen toch

Nu alle partijen een minister van klimaat in de volgende regering willen, en de VN een nieuw rapport over de mogelijke gevolgen publiceerde, is klimaat weer hot. Ik liet al eerder mijn twijfel blijken, en zaken als dit zijn wel een bijzonder typisch voorbeeld over hoe “eerlijk” het debat werd gevoerd. Maar dat terzijde. Ik merk dat dat de globale hetze in België alvast het gevolg heeft dat groen! weer in is. Iedereen is bezig met het milieu, iedereen maakt zich zorgen, en iedereen vind ecologie opnieuw een halszaak. 4 jaar Paars-Groen zorgden ervoor dat Agalev nét niet door de kiezer uit het perlement werd geschopt, maar de film van Al Gore, net voor de release van de rapporten van de VN, brengen daar straks waarschijnlijk verandering in. Iedereen werd plots een ecologisch geweten schopt en groen! zwaait driftig met het vingertje. Vergeten is het wat wereldvreemde beleid van Agalev-ministers, voorbij is de afkalving van de groene partij. Nu ecologie plotseling hét thema van zowat alles is geworden (als je het nieuws bekijkt tenminste), claimt groen! als geen ander de ecologische credibiliteit.

In één adem bleken ze ook bereid om een “minister van klimaat” te leveren in de volgende regering. En naar alle waarschijnlijkheid krijgen ze die ook. De groene verrijzenis is immers héél handig voor de huidige federale regering. Die gaat naar alle waarschijnlijkheid wat procentjes verliezen, maar als het verlies beperkt blijft kan ze gewoon Groen! mee in bad nemen. In ruil voor een minister van klimaat en wat lippendienst aan ecologie, staan de groenen zelfs te trappelen om hun hervonden politieke relevantie uit te buiten.

Onmiddelijk is de dreiging van CD&V N-VA wat minder erg en heeft Paars een joker.

Verliezers worden CD&V.N-VA die hun kansen om de meerderheid te breken zien afnemen én SP.A-Spirit dat probeerde om de groene kiezer naar zich te lokken.

Read more...