De teleurstelling van een jonge radicale liberaal(Vincent De Roeck)

De Vlaamse verkiezingen liggen alweer enkele weken in het verleden en de postjes lijken al terug verdeeld. De N-VA was de grote winnaar, CD&V en SP.A hielden stand of gingen er nog op vooruit, het VB en de VLD kregen rake klappen, de SLP en de PVDA konden geen vuist maken, de UF miste zoals verwacht een tweede zetel en de LDD won wel stemmen, maar verloor fors ten opzichte van de peilingen. Vooral in Antwerpen speelde het Bart De Wever-effect en werd LDD genadeloos afgestraft. Enkel zittend volksvertegenwoordiger Jurgen Verstrepen kon zijn mandaat met vijf jaar verlengen. De Open Vld loste in Antwerpen met uittredend vice-minister-president Dirk Van Mechelen op kop de verwachtingen ook niet in. Annick De Ridder scoorde aardig en uiteindelijk werd het verlies in zetels beperkt, maar meer ook weer niet. Als jonge Antwerpse liberaal kan ik niet tevreden zijn met deze uitslag, en als radicale libertariër al helemaal niet. Ik herken Vlaanderen niet meer. Het corporatisme is terug, de Vlamingen kozen opnieuw voor de status quo. De keuze van N-VA voor SP.A boven VLD bewijst zelfs nog iets anders: het kartel is terug, of erger nog, rooms-rood...

Lijst Dedecker leek lange tijd aanspraak te kunnen maken op een mooi aantal zetels in het Vlaams Parlement en wist uiteindelijk wel een uit de kluiten gewassen fractie naar Brussel te sturen, maar toch bleef de grote dijkbreuk uit. Op LVB.net gaf ik onderstaande analyse.

Het opiniestuk van Peter Van Aelst in De Standaard is volgens mij een aanzet tot een juiste analyse.

Hoewel de slechte politieke positionering van LDD volgens mij toch ook een rol speelde.
- Niet uitgesproken liberaal genoeg om Open Vld-kiezers te winnen.
- Niet uitgesproken anti-islam en anti-vreemdelingen genoeg om VB-kiezers te winnen.
- Niet uitgesproken Vlaams genoeg om N-VA-kiezers te winnen.
- Niet genoeg lokale kopstukken om CD&V-stemmers te winnen.

Met de gekende gevolgen in de laatste verkiezingen.
- Zwevende centrumkiezers trokken van Open Vld en SP.A naar CD&V.
- Misnoegde socialisten trokken naar het VB, maar ditmaal ook vooral naar CD&V.
- Gematigde VB-stemmers en misnoegde CD&V-stemmers trokken naar N-VA.
- LDD consolideerde de stemmen van 2007 en won hier en daar wat proteststemmen bij.
- Of LDD in juni ook echt veel Open Vld-kiezers wist te overtuigen, blijft gissen, maar ik denk eigenlijk van niet.

Nog even mijn analyse van Open Vld verduidelijken. Die partij bestaat volgens mij uit de volgende groepen.
- Liberalen die zo verknocht zijn aan de PVV en haar opvolgers VLD en Open Vld dat ze nooit anders zullen stemmen = ongeveer het Open Vld-stemmenaantal in juni 2009.
- Rechtse Vlamingen die na de verruiming naar VLD gekomen zijn = zitten nu bij N-VA en in mindere mate bij CD&V en VB-VLOTT.
- Rechtse liberalen uit de steden = zitten nu bij Vlaams Belang en in Antwerpen bij VLOTT.
- Rechtse liberalen op het platteland = zitten nu bij Lijst Dedecker.
- Volksliberalen en 'hardwerkende mensen' = zitten nu een beetje overal.

Hoe kan Lijst Dedecker in de toekomst beter scoren.
- Inzetten op die volksliberalen en 'hardwerkende mensen', o.a. door lokale verankering en lokale kopstukken.
- Inzetten op de steden en daar VB-VLOTT bekampen, o.a. opnieuw door de lancering van stedelijke kopstukken.
- Inzetten op méér Vlaanderen en zo N-VA bekampen, en misschien ook méér nadruk op het integratievraagstuk leggen.
- Het 'ideologische verraad' van Open Vld (bvb. recent nog met de jobkorting) blijven benadrukken om toch te trachten ook wat stamboomliberalen binnen te halen.

Mijn prognoses voor de toekomst van Lijst Dedecker:
- Blijft LDD een éénmanspartij = 10-15%
- Wordt LDD een échte partij (m.a.w. durft Jean-Marie Dedecker ook échte kopstukken naar voren schuiven en zal hij deze ook naast zich in die hoedanigheid dulden) = 20-25% (met natuurlijk een stille hoop op 30%, het doel dat de oude VLD zich ook ooit stelde).

Het spreekt voor zich dat ook de VLD met exact dezelfde taktieken hetzelfde (of zelfs een nog hoger) stempercentage zal kunnen bereiken. De VLD heeft als voordeel haar gigantisch netwerk en de steun van een heus legioen aan stamboomliberalen die niet zomaar van partij veranderen als de wind keert. En ook al had de partij toen ik erbij kwam nog meer dan 100,000 leden en vandaag nog maar iets van een kleine 60,000, toch ben ik er nu wel van overtuigd dat de VLD haar bodem bereikt heeft. Vanaf nu is de enige weg nog maar naar boven. Het schort bij de VLD vooral aan geloofwaardigheid, verkeerde prioriteiten en ideologische verwatering. Wie gelooft een partij nog die in de perceptie van de mensen de laatste tien jaar geen enkele van al haar beloften heeft weten inlossen? Wie heeft nog vertrouwen in een partij die postjes voor de oude garde verkiest boven een beleid die naam waardig? En welke liberaal kan de VLD nog steunen als zijzelf niet meer weet voor welk ideeëngoed zij nog staat. Het was een mede-bestuurslid van de Antwerpse VLD die de koe vorige week bij de horens vatte en onderstaande e-mail naar haar collega's stuurde. Zij staat zeker ook niet alleen met die kritiek.

Met grote teleurstelling zie ik vandaag op het Eén middagjournaal bevestigd wat gisteravond reeds door enkelen werd geopperd : Guy Verhofstadt verklaart dat Open VLD deel wil uitmaken van de coalitie ondanks het feit dat geen enkel – maar dan ook geen enkel – van hun speerpunten in de nota van Kris Peeters werd weerhouden. De aansluitende commentaren van Ivan De Vadder logen er dan ook niet om : ze willen er coûte que coûte bij zijn. Dit is puur macht om de macht c.q. politieke prostitutie en bezorgt mij flashbacks van het notoir migrantenstemrechtcongres met het fameuze “j’y suis, j’y reste” pleidooi van de tandem De Clerq – Verhofstadt, met de gekende desastreuze electorale gevolgen.

Derhalve sta ik er bij deze op dat mijn opmerking van gisteravond - als zou de Open VLD nu eindelijk eens de moed moeten hebben op in de oppositie te gaan zitten en een ander het vuile werk te laten doen om te vermijden dat we de volgende keer weer een serieuze slag krijgen toegediend - absoluut in het verslag wordt opgenomen.

En trouwens, waar is de tijd dat er congressen werden bijeengeroepen met alle bestuursleden om DEMOCRATISCH te beslissen of er al dan niet tot deelname aan regeringen werd overgegaan? Als men zich afvraagt waarom onze boodschap niet meer aanslaat, wel dat men dan daarover maar eens brainstormt ... het is dezer dagen zelfs voor een échte liberaal niet gemakkelijk om de partijbeslissingen nog te begrijpen, hoe denkt men dan dat wij anderen nog moeten overtuigen? Wanneer worden eindelijk de bakens eens in de juiste richting verzet?

De VLD is een partij met kritische leden, en dat kan ook haar redding zijn. Met een ideologisch congres in het najaar kan de VLD haar onderbouw opnieuw verstevigen en in de marge daarvan zal misschien een nieuwe partij-elite kunnen opstaan. Sommigen tippen op Bart Tommelein, anderen op Guy Vanhengel of Matthias De Clercq. Persoonlijk vind ik die eerste een lichtgewicht, de tweede een te uitgesproken Brusselaar en Belgicist en de derde een naïeve links-liberaal waar niets met aan te vangen valt. Ik zal dan ook de mogelijke kandidatuur van een Vincent Van Quickenborne of iemand met zijn achtergrond steunen. Maar wie het ook zal halen, één ding staat wel al zeker vast: change is in the air! Met zo'n nieuwe partijtop kan dan ook het latente gebrek aan geloofwaardigheid aangepakt worden, en met vijf jaren Vlaamse oppositie (en na de komende federale verkiezingen ook federale oppositie) in het verschiet en het ontslag van honderden cabinettards dat daarmee gepaard gaat, zal de VLD ook opnieuw haar échte prioriteiten leren kennen: Vlaanderen verbeteren door een liberaal beleid naar voren te schuiven. En met ook een LDD in diezelfde oppositie lik ik nu mijn vingers reeds af voor het vuurwerk dat ongetwijfeld komen gaat.


Meer over de Vlaamse verkiezingen op www.wikipedia.org.
Meer teksten van Vincent De Roeck op www.libertarian.be.

Read more...

Er waart iets nieuw door Europa...(Vincent De Roeck)

De kogel is door de kerk. De Tories verlaten de fractie van de Europese Volkspartij (EVP) en zullen voortaan over een eigen fractie in het Europees Parlement beschikken. Om dit doel te bereiken, moesten de Tories de steun krijgen van 27 EP-leden uit zeven Europese lidstaten. Het werden er 55 uit acht lidstaten, en kort na de officiële voorstelling deze ochtend gaf ook Waldemar Tomaszweski, een EP-lid voor de Poolse minderheidspartij in Litouwen, te kennen naar het Tory-kamp te zullen overlopen. Hiermee zal de fractie, die "European Conservatives and Reformists" zal heten, op de installatievergadering volgende maand in Straatsburg 56 zetels uit negen landen kunnen gaan bezetten. Ook de Vlaamse rechts-liberale partij Lijst Dedecker en de conservatieve Nederlandse ChristenUnie zullen in deze fractie zitting hebben. De Tory-fractie wordt de vierde grootste groep in het Europees Parlement en zal dus wel degelijk op het beleid kunnen wegen. En ook al mikte fractiecoördinator Geoffrey Van Orden aanvankelijk op 100 zetels en de derde grootste groep, toch mocht het eindresultaat er uiteindelijk wel zijn. En niet teminste omdat de Britse Conservatieven er wonder boven wonder in geslaagd zijn extreem-rechts buiten te houden.

Men mag zeggen en denken wat men wilt, maar men mag de waarheid zeker geen oneer aandoen. De "European Conservatives and Reformists" mogen dan al wel door vele gevestigde instanties in Brussel als een bedreiging gepercipieerd worden, toch moeten we intellectueel eerlijk blijven en ons niet bezondigen aan het onterecht zwart maken van de partners van de Tories. Over hen zelf, en over Lijst Dedecker en de ChristenUnie (die voortaan onafhankelijk van de SGP actief zal zijn in Europa), spreekt dat misschien voor zich, maar voor de andere partners zal dat voor velen al wat minder vanzelfsprekend zijn. "Recht en Orde" (PiS) van de Kacynski-broers maakte furore met hun anti-communistische heksenjacht, hun hard anti-EU-discours en hun ethisch kortzichtig conservatisme. Desalniettemin zijn zij een respectabele en gevestigde partij. De Tsjechische "Burgerdemocraten" (ODS) worden op hun beurt dan weer aangevallen omdat ze aan "klimaatnegationisme" zouden doen. Ook die partij is zéér respectabel. Zij levert/leverde niet enkel de huidige premier én president, maar zij is ook één van de meest stabiele politieke formaties in Tsjechië. Daarbij vind ik, en velen met mij, hun klimaatstandpunt eigenlijk net een uiting van gezond verstand.

De "Centrumpartij" levert de huidige premier van Finland en haalt al decennia lang meer dan een vierde van de stemmen. Tot voor kort maakten zij nog deel uit van de liberale ALDE-fractie en werden zij als zéér waardevol en rechtlijnig beschouwd. Het "Hongaars Democratisch Forum" leverde in het verleden niet enkel de premier maar was ook jarenlang een vaste waarde in menige regering. Deze liberaal-conservatieve partij was één van de grondleggers van de economische hervormingen in Hongarije in de jaren 1990. Het Letse "Voor Vaderland en Vrijheid" is op papier een nationaal-conservatieve partij wiens parlementsleden jaarlijks de veldslagen van de Waffen-SS herdenken. In de praktijk is die partij helemaal niet zo radicaal of extremistisch. "Voor Vaderland en Vrijheid" was lange tijd de grootste formatie in Letland en mocht dan ook jarenlang het land besturen. Het was hun beleid dat van Letland één van de meest vrije economieën van Europa maakte. Eén van hun oude premiers, Guntars Krasts, trok in de laatste verkiezingen trouwens de Libertas-lijst in afwachting van het opgaan van zijn partij in het Libertas-project. Nu dat laatste afgeblazen is, was dit voor zijn partij de enige optie.

Alle partijen van de "European Conservatives and Reformists" hebben, met de uitzondering van Lijst Dedecker, een verleden bij gevestigde centrum-rechtse fracties zoals de Europese Volkspartij, de Europese Liberalen en Democraten, de Unie voor een Europa van Natiestaten en de fractie Onafhankelijkheid/Democratie. Hun gemeenschappelijk platform, zoals vastgelegd in de "Verklaring van Praag", is uitgesproken rechts met zéér veel liberaal-libertarische en traditioneel-conservatieve elementen. Het weren van de Deense Volkspartij, de Italiaanse Lega Nord en de Nederlandse Partij voor de Vrijheid mag dan al wel een cijferkundige blunder zijn, vanuit een programmatisch standpunt was dat een slimme beslissing.

1. Free enterprise, free and fair trade and competition, minimal regulation, lower taxation, and small government as the ultimate catalysts for individual freedom and personal and national prosperity.
2. Freedom of the individual, more personal responsibility and greater democratic accountability.
3. Sustainable, clean energy supply with an emphasis on energy security.
4. The importance of the family as the bedrock of society.
5. The sovereign integrity of the nation state, opposition to EU federalism and a renewed respect for true subsidiarity.
6. The overriding value of the transatlantic security relationship in a revitalised NATO, and support for young democracies across Europe.
7. Effectively controlled immigration and an end to abuse of asylum procedures
8. Efficient and modern public services and sensitivity to the needs of both rural and urban communities.
9. An end to waste and excessive bureaucracy and a commitment to greater transparency and probity in the EU institutions and use of EU funds.
10. Respect and equitable treatment for all EU countries, new and old, large and small.

Het was de stille hoop van vele Eurokritische liberalen dat ook Libertas in verschillende landen enkele zetels zou halen en dat de Libertas-verkozenen nadien zouden opgaan in een nieuwe Tory-groep. Eens dat gebeurd was, zouden ook vaste waarden van de andere fracties, zoals de FDP en de CSU in Duitsland of de VVD in Nederland, overtuigd kunnen worden om naar de nieuwe groep over te stappen. Velen droomden dan ook van een rechts-liberaal blok van een honderdtal zetels dat de "balance of power" in het Europees Parlement zou controleren. Maar het mocht niet zijn. Wel blijft natuurlijk nog de vraag of we met deze fractie al het einde van de groei bereikt hebben. Ik sluit immers niet uit dat de oude IND/DEM-groep en het residu van de UEN zich, wanneer zij in de vorming van een eigen fractie zouden falen, zullen verspreiden over de Non-Inscrits, de te vormen extreem-rechtse fractie en de "European Conservatives and Reformists". Het wordt nu de taak van deze nieuwe fractie om actief te zijn in het Europees Parlement, het spel mee te spelen en te trachten een reputatie op te bouwen. Dan kan 2014 misschien hun definitieve doorbraak betekenen. Ik hoop het alvast.



Hierboven vinden jullie trouwens één van de vele anti-Libertasclipjes, maar wat dit uitzonderlijk maakt, is de grappigheid én de bedenking van mij dat de daarin geventileerde kritieken dichter bij de waarheid staan dan de makers ervan ooit kunnen vermoeden. De Europese Superstaat is nog altijd in opmars, Libertas is niet meer. En ook al zal Libertas als organisatie nog wel blijven bestaan, toch hebben zij hun kansen om écht het verschil te maken verspeeld. Libertas is niet langer het meest adequate vehikel om de EU te hervormen. Daarvoor was het resultaat in de laatste verkiezingen té slecht en het enorme imagoverlies door alle schandalen té groot. De Europese monsterstaat is "here to stay". Iets dat zo groot en machtig geworden is als de EU zal zomaar niet meer verdwijnen. Vandaar dat wij, waakzame burgers, nog op twee zaken zouden moeten inzetten: 1) het monster hervormen, en 2) de burgers overtuigen om de exit-optie te overwegen. Wat Lissabon betreft, zijn dit volgens mij de opties:

1. Ierland zegt een tweede maal 'no', Klaus en Kacynski houden voet bij stuk en tekenen niet, het Verdrag is dood.
2. De Tories winnen de vervroegde 'general election' en herroepen de Labour-ratificatie, Klaus en Kacynski tekenen niet, het Verdrag is dood.
3. Het Duitse Grondwettelijk Hof verbiedt de Duitse overheid om Lissabon te aanvaarden, het Verdrag is dood.
4. Hof zegt 'geen probleem', Labour stelt verkiezing uit tot 2010, Ierland zegt 'yes', Klaus en Kacynski geven toe, het Verdrag is er!

Als Lissabon ooit in voege treedt, en zelfs de grootste Eurosceptici geloven dat het zo ver wel zal komen, is ons liedje uit, en zal enkel een exitstrategie ons nog terug vrijheid geven... of een verhuis naar Zwitserland natuurlijk! Met dat allemaal in het achterhoofd doet het er eigenlijk niet meer toe wie de EU mag gaan leiden. Voor mijn part mag het net zo goed José Manuel Barroso als elke andere etatistische malloot zijn. En al bij al was Barroso misschien nog niet zo'n slecht commissievoorzitter. Hij was de schoothond van de lidstaten (maar is dat net geen goede zaak?), heeft geen charisma of leiderskwaliteiten, bewijst de noodzaak van transparantie en minder regulitis toch tenminste al lipdiensten, en met een Joao Marques de Almeida heeft hij toch een zo liberaal mogelijk econoom als raadgever. Met iemand als Barroso aan het roer zal de EU nooit uitgroeien tot een geloofwaardige speler in de wereld, en dat is eigenlijk maar goed ook! Een circus moet worden voorgezeten door een clown, en dat is een rol die Barroso al vijf jaar op voortreffelijke wijze weet te vertolken. Mijn steun heeft hij dus al!

En tenslotte zou ik nog even mijn licht willen laten schijnen op de "garanties" die de Ierse regering vorige week op de Europese top in Brussel wist los te peuteren van de Europese regeringsleiders. Zonder zulke garanties kan de Ierse regering geen tweede referendum over het Verdrag van Lissabon organiseren, en zonder tweede referendum kan het Verdrag niet in voege treden. De Ieren kregen dus wat ze gevraagd hadden: formele garanties over ethische kwesties en de Ierse neutraliteit. Nu blijft natuurlijk nog maar de vraag welke vorm deze garanties uiteindelijk zullen aannemen. De EU kiest gewoonlijk voor een niet-afdwingbaar "gentlemen's agreement" maar het verleden met de Deense garanties over Maastricht leert ons dat deze niet-afdwingbare garanties nadien steevast herroepen worden. Vandaar dat de Ieren juridisch afdwingbare garanties willen, iets dat volgens mij een nieuwe ratificatie in alle EU-lidstaten met zich mee zou brengen. Zodra de Ierse garanties een wettelijk kader zouden krijgen, is het onze taak als waakzame burgers om onze overheid daarover te interpelleren en een nieuwe ratificatie van dit verdrag mét de extra wettelijke garanties te eisen. Misschien is er licht aan het einde van de tunnel. Zoniet hebben we toch tijd gewonnen...


Meer over de Britse Tories op www.conservativehome.com.
Meer teksten van Vincent De Roeck op www.libertarian.be.

Read more...

Zware inflatie op komst, Vlaanderen ziende blind (Paul Vreymans)

De adepten van een inflationaire politiek teisterden deze week weer eens onze televisieschermen en onze Vlaamse pers met hun Keynesiaanse paarderemedies tegen de financiële crisis. Eerst kwam Ivan Van De Cloot, hoofdeconoom van het liberale Itinera Institute, de “vastberaden geldschepping” van de FED (en de ECB) nog eens goedkeuren en aanprijzen. De hyperinflatie die daaruit onvermijdelijk moet volgen lacht hij gewoon weg. De nooit eerder vertoonde verdubbeling van de Amerikaanse geldbasis in minder dan één jaar wordt gecompenseerd door de lage omloopsnelheid van het geld zo merkt Van De Cloot op, en zodra de omloopsnelheid ook maar even aantrekt dan kan de FED liquiditeiten uit de markt trekken door massaal obligaties op de markt te brengen.

Van De Cloot vergeet daarbij te zeggen dat de FED tegen die tijd nauwelijks nog iets koopwaardigs op zijn balans zal hebben, en enkel nog junk bonds en toxic assets zal kunnen aanbieden. Die raak je nu al aan de straatstenen niet meer kwijt, laat staan als straks de rente nog wat aantrekt. Ben Bernanke heeft met zijn ongebreidelde geldschepping eigenhandig de FED schaakmat gezet in de strijd tegen inflatie, en zal straks machteloos moeten toezien hoe mensen in steeds sneller tempo zullen vluchten uit de alsmaar rapper ontwaardende papieren dollars op zoek naar harde activa.

Halverwege de week deed prof. De Grauwe van de K.U. Leuven er nog een schep bovenop en herhaalde nog eens zijn Keynesiaans pleidooi voor "deficit spending". Volgens De Grauwe kunnen we alleen uit deze schuldencrisis geraken als onze overheid nog méér collectieve schulden bijmaakt. De professor erkende daarbij zelfs volmondig dat zulk een politiek een doodlopend straatje is. Dergelijke schuldopbouw kan inderdaad niet duurzaam zijn en moet onherroepelijk uitdraaien op een lagere rating van onze staatsschuld met sterk oplopende rente en uiteindelijk wellicht de catastrofale insolvabiliteit van onze staat tot gevolg. België kreeg deze week trouwens zijn begroting met een zwaar onvoldoende terug van Europa. Het is de zoveelste aanwijzing hoe slecht het nu al met onze publieke financiën is gesteld, en dit nog voordat onze nieuwe regionale regeringen met deficit spending is beginnen te potverteren. De reden waarom De Grauwe nu al maanden pleit voor nieuwe staatsschulden, is dat we "anders in een deflatoire spiraal terecht zouden kunnen komen." Zolang we feesten voelen we de kater nog niet schijnt De Grauwe kortzichtig te denken. Hoe deze professor nog onder de huidige generatie studenten durft te verschijnen die al die schulden zullen moeten afbetalen is mij een raadsel. Vooral omdat zo’n roekeloze schuldopbouw het uiteindelijk ook moeilijker maakt om uit de crisis te raken. Daar kunnen ze in IJsland, Argentinië, Zimbabwe of zelfs California nochtans goed over meespreken.

"We hebben dringend slimme investingen nodig" voegen de Vlaamse regerings- onderhandelaars daar in koor aan toe. We moeten nu toch niet krenterig gaan doen met slimme investeringen zeker? Wie het lange palmares kent van geniale commerciële successen die onze politieke klasse vroeger boekte houdt zijn hart al vast. Denken we maar aan de geldverslidende perikelen rond Sabena, ABX, de Pakjesdienst, Ethias, Dexia, DeLijn, aan het biodieselproject, de peperdure, vervuilende en lelijke zonnepanelen, aan de financietoren en de futuristische justitiepaleizen, aan de nooit ophoudende subsidies voor dat 19e eeuwse vervoermiddel van "den ijzerweg", aan de subsidiering van bodemloze koolputten en hopeloos verouderde staalovens... Twintig jaar later zijn we met zijn allen nog altijd aan het afbetalen aan de "slimme investeringen" van de vorige generatie politici. Politici verwarren nu eenmaal graag het algemeen belang met hun (politiek of soms zelfs financiëel) eigenbelang, 's lands welvaart met lokale grilletjes van hun kiesvee, of rendabiliteit van een investering met de gevoeligheden binnen een samenleving.

De overheid moet haar handen afhouden van de economie. Er is niet één taak die de overheid efficiënter kan volbrengen dan de privésector. Publieke organisaties werken ondoelmatig door hun veel te lompe en centralistische bureaucratie. Zij missen bovendien de kennis, traditie en vooral de motivatie tot efficiency, en maken overheidsbemoeienissen in spontante sociale en economische processen tot een dure en overbodige complicatie. Staatsinterventies zijn daarom kostprijsverhogend. Ze verstoren de optimale aanwending van productiemiddelen met massale verkwisting en welvaartsverlies voor gevolg. Wie op zoek is naar een strategie om straks niet al zijn spaarcenten kwijt te spelen in de onafweldbare inflatiegolf die uit die Keynesiaanse politiek zal volgen kan maar beter te rade bij de economisten van de Oostenrijkse School. Alleen zij lijken nog te beseffen dat deflatie een onvermijdelijke en heilzame etappe is in het duurzaam herstel en dat de nominale prijsdalingen daarbij de reële koopkracht alleen maar herstellen. Jammer dat de gevestigde orde voor die ideeën ziende blind blijft.


Dit artikel werd door Paul Vreymans bij InFlandersFields ingezonden.

Meer duiding van deze econoom op www.workforall.net.
Meer teksten van Vincent De Roeck op www.libertarian.be.

Read more...

"The British Parliament is the most theoretically supreme legislative body in the world"

Sean Gabb, voorzitter van de Libertarian Alliance, zet een scherpe analyse van de recente schandalen in de Britse politieke wereld neer, door een schets van de politieke structuur en cultuur van het VK.



Voor het andere videomateriaal van de recente "Property and Freedom Society"-conferentie in Bodrum, Turkije, zie hier.

Read more...

De Vlaamse regeringsvorming (Hoegin)

De vorming van een nieuwe Vlaamse regering verloopt moeilijker dan velen had gedacht vóór de verkiezing. Een verderzetting van de huidige coalitie van CD&V, Open Vld en sp.a zonder veel boe of ba werd door de Vlaamse kiezer politiek onmogelijk gemaakt. Eén reden daarvoor is de enorme verkiezingsoverwinning van de N-VA, een andere de onverwachte achteruitgang van de Open Vld. En vooral die laatste partij lijkt op dit ogenblik voor de meeste problemen te zorgen om tot een snelle regeringsvorming te komen.

Wie zijn de kandidaten om in de volgende Vlaamse regering te stappen? Vooreerst is er de CD&V, die op dit ogenblik praktisch incontournable is in Vlaanderen. Hoewel de partij historisch gezien een slechte verkiezing achter de rug heeft, met een aanhang van minder dan een kwart van de kiezers, leeft de perceptie dat de partij het goed gedaan heeft en een overwinning boekte. Oorzaak daarvoor is misschien vooral dat de partij afgetekend de grootste werd in Vlaanderen, wat niet bepaald in de lijn der verwachtingen lag vóór de verkiezingen.

Volgende kandidaat is de sp.a. Na de verkiezingen van 2007 zorgde de partij er door haar stuntelige houding zelf voor dat ze federaal in de oppositie belandde, en intern lijkt die gang van zaken nog steeds niet helemaal verwerkt. Ook dit jaar behaalde de partij een slecht resultaat in de verkiezingen, maar gedraagt ze zich veel rustiger om een herhaling van het scenario van 2007 te kunnen voorkomen. De partij heeft er duidelijk geen zin in om ook op regionaal niveau op de oppositiebanken te belanden, en weet zich in het ACW een sterke bondgenoot om te verhinderen dat de volgende Vlaamse regering een centrum-rechtse zou worden. De kans dat de sp.a geen deel zou uitmaken van de regering-Peeters II is dan ook miniem.

Iets moeilijker ligt het voor de N-VA. Op sociaal-economisch vlak zit de partij heel dicht bij de CD&V, en ook het voetvolk van die laatste partij heeft nog steeds veel sympathie voor de troepen van Bart de Wever. Aan de top van de CD&V is die sympathie echter al een pak minder uitgesproken omwille van het kartelverleden, en zit men met de verkiezingsuitslag van de N-VA zeer verveeld. Het allergrootste probleem is dat de N-VA het afgelopen jaar bewezen heeft dat het niet te lijmen valt met een paar ministerportefeuilles, en er niet bang voor is een regering te verlaten wanneer aan haar minimumeisen niet voldaan wordt. Dat die minimumeisen ook een groot deel van de CD&V-achterban beroeren, en bovendien behoorlijk klaar en duidelijk zijn, helpt de zaak ook al niet vooruit. Een Vlaamse regering waarin de N-VA strikt noodzakelijk is zou de CD&V op federaal vlak vrijwel onmiddellijk in een bijzonder oncomfortabele positie brengen. Anderzijds, een Vlaamse regering zonder N-VA ligt politiek moeilijk, ook bij de eigen achterban, en kan beschouwd worden als een waterdichte formule voor een nieuwe N-VA-overwinning in 2011 ten koste van de CD&V. De beste oplossing voor de CD&V zou zijn dat de N-VA deelneemt aan de Vlaamse regering zonder daarvoor strikt noodzakelijk te zijn, of dat de N-VA zichzelf onmogelijk zou maken tijdens de komende onderhandelingen. Bij de N-VA moeten ze zich dan weer afvragen of ze echt willen meedoen aan een Vlaamse regering waarin ze niet strikt noodzakelijk zijn, en welke eisen ze vooral aan de CD&V dienen te stellen om aan het einde van de rit niet als nuttige idioten afgeschilderd te worden.

Blijft nog de Open Vld. Die partij deed het afgelopen zondag zo slecht, dat partijvoorzitter Bart Somers ontslag genomen werd nog voor de helft van de stemmen geteld was. Sindsdien heeft Guy Verhofstadt voorlopig het roer overgenomen, maar een erg stabiele indruk heeft de partij de afgelopen week niet gemaakt. Eerst dreigde de partij ermee uit de federale regering te stappen indien ze aan de Vlaamse regering niet mocht meedoen, maar dat dreigement werd ondertussen weer ingeslikt. Nu eist de partij weer spijkerharde garanties over de staatshervorming, nog voor een Vlaamse regering gevormd wordt, en wijst tegelijkertijd de gemeenschapsdialoog af. Men kan dit op z'n minst een opmerkelijk eis noemen van een partij die twee jaar geleden nog pleitte voor een federale noodregering met een louter sociaal-economisch programma (en een week later die eis weer omformuleerde). Ook de combinatie van de eis tot spijkerharde garanties vóór de Vlaamse regeringsvorming aan de ene kant en een waarschuwing dat er aan Vlaamse zijde toegevingen zullen gedaan moeten worden aan de andere kant roept vraagtekens op. Bovendien heeft de partij inhoudelijk geen communautaire eisen, wat het niet bepaald gemakkelijk maakt om garanties te geven dat aan die eisen voldaan zal worden. Of toch: de partij pleit voor een federale kieskring, samenvallende verkiezingen, een onderhandelde oplossing voor Brussel-Halle-Vilvoorde, en vindt in ruil een uitbreiding van Brussel en een wijziging van de taalwetten bespreekbaar.

De vraag moet dus gesteld worden wat op dit ogenblik de Open Vld drijft. Is de verdwazing en de wereldvreemdheid van Guy Verhofstadt en de rest van de Open Vld-top zo groot, dat ze denken de N-VA in snelheid te kunnen pakken en de CD&V met een hele reeks Vlaamse toegevingen op te zadelen? Gaat het om een politiek spelletje om de N-VA zo snel mogelijk uit te schakelen, zodat de staatshervorming daarna weer zo snel mogelijk begraven kan worden? Of is de persoonlijke rancune van Guy Verhofstadt tegenover de CD&V nog steeds zo groot dat hij na Yves Leterme nu ook Kris Peeters probeert te kraken, desnoods ten koste van zijn eigen partij (en de carrière van Karel de Gucht, die, als dit spelletje misloopt, riskeert te zullen moeten fluiten naar dat postje van Europees commissaris later dit jaar)? Uiterlijk lijkt het in ieder geval dat de rede zoek is bij de top van de Open Vld, want na de desastreuze verkiezingsuitslag van verleden zondag heeft de partij eigenlijk weinig te winnen met een lange Vlaamse regeringsonderhandeling, en in uiterste consequentie een nieuwe, federale stembusgang in de herfst van dit jaar. Meer zelfs, het heeft vooral veel te verliezen: een pak stemmen, zetels, ministerpostjes, en daarmee ook veel geld, macht en invloed. Blijft de Open Vld haar obstructiepolitiek verderzetten, gaan we in ieder geval nog enkele interessante weken tegemoet.

Read more...

Wettelijk en werkelijk land (deel 5)

In onze reeks over lottizzazione kan inderdaad, zeker nu de Lotto de laatste dagen om verschillende redenen in opspraak is gekomen, de verdeling van de mandaten in de Nationale Loterij niet ontbreken (met dank aan Adhemar voor de opzoekingen). En kijk eens hier:



Opnieuw één constante: de uitsluiting van Groen en van de gehele flamingante rechterzijde.

Ceterum censeo dat het sowieso achterhaald is dat de Lotto een overheidsinstelling is - die omzeggens een monopolie heeft. Die overheidsinstelling dient enkel om winst te maken die buiten de normale regels van begroting en controle om kan worden verdeeld, geld dat kan gebruikt worden voor de sponsoring van allerlei activiteiten die men vanuit de normale begroting niet of niet in die mate kan sponsoren. Geld dat overigens door de federale overheid al jaren onder meer gebruikt wordt om het Vlaamse beleid inzake bv. sport en andere gemeenschapsaangelegenheden te doorkruisen ...

Read more...

Kladschrift: "Pure waanzin lijkt het economische debat te domineren!" (Vincent De Roeck)

Het was de liberale Frans-Duitse econoom Jörg Guido Hüllsmann die nog niet zolang geleden het volgende liet optekenen. “France is the only country where economists are more to the left than ordinary Frenchmen, thus making it the only country where economists know less of economics than the average citizen.” Vandaag de dag lijkt die opmerking echter niet langer steek te houden. Ook in tal van andere landen hebben de Keynesianen en etatisten het economisch debat naar zich toe weten trekken, en zelfs de degelijke vrijemarkteconomen van weleer, zoals een Paul De Grauwe of een Ivan Van de Cloot, hebben hun wapen van schouder veranderd en marcheren vandaag blindelings mee met de lokroep naar nog meer controle, nog meer regels en - terug van nooit echt weggeweest - nog meer Staat. In Nederland wil Wouter Bos zelfs een examen voor bankiers gaan invoeren. In de VS worden stimulusplannen van een biljoen ('trillion') dollars zonder veel debat goedgekeurd, en ook Europa is in hetzelfde bedje ziek. Zelfs China trekt haar kapitalistische hervormingen opnieuw in twijfel. Geert Noels is misschien de uitzondering op de regel. Hij blijft als enige mainstream-econoom de Keynesiaanse recepten als 'surrealistisch' en 'onbegrijpelijk' afdoen. En ook al heeft hij gelijk, zijn visie wordt niet gehoord, laat staan overgenomen.

Er is immers op zich helemaal niets aan de hand met de vrije markt. Friedrich von Hayek was al decennia geleden van oordeel dat een occasionele recessie noodzakelijk was voor een markteconomie om bepaalde niet langer competitieve bedrijven of sectoren te kunnen liquideren. Ook de misallocaties in de markt kunnen zo teruggedraaid worden. Overregulering en goedbedoeld - maar toch o-zo-nefast - overheidsbeleid heeft de wereldeconomie op haar grondvesten doen daveren. Niet enkel was er het faliekante monetaire beleid van Alan Greenspan, maar ook stupide linkse wetten zoals de "Community Reinvestment Act" die mee aan de basis lag van de "housing bubble". De bail-outs maken de situatie alleen nog maar erger, zoals we hadden moeten leren uit het "redden" van de Britse autoindustrie in het verleden. Net als in de Grote Depressie steken ook de spoken van vaste prijszettingen en nationalistisch protectionisme weer de kop op, en lijkt het Westen andermaal af te stevenen op hyperinflatie.

De "Financial Times" mocht dan al wel een special wijden aan de toekomst van het kapitalisme, de impact daarvan was nihil. Niet allerminst omdat ook de FT enkel het ware kapitalisme predikt als het haar uitkomt in haar constante lofredes aan het adres van de EU, de WTO of de VN. Idem trouwens voor een medium zoals "Forbes Magazine" dat het kapitalisme ook enkel lipdiensten bewijst als het haar (rijke) lezers past, zoals recentelijk in hun special 'It is still good to be rich in America'. Het zou zulke vrijemarktgerichte media sieren moesten zij ook eens iets fundamenteels publiceren over deze crisis en haar oorzaken. Bedrijven zouden immers nooit "too big to fail" mogen zijn, ongereguleerde derivaten hebben de crisis helemaal niet veroorzaakt, regels mogen de concurrentie (de verschillen in bedrijfsmodel) niet nog moeilijker maken en de centrale banken zouden beter afgeschaft en hun assets geprivatiseerd worden, want die laatste hebben in de eerste plaats de crisis veroorzaakt.

De Amerikaanse president Obama kiest in deze crisistijden voor een gematigde retoriek maar de waarheid achter zijn mooie worden is helemaal anders. Barack Obama wil van de Verenigde Staten een socialistische welvaartsstaat maken naar Europees model en zijn idee van een "watchful eye" ter controle van de financiële markten, zoals geventileerd in zijn inauguratierede, is gewoon de volgende stap in dat proces. Nu is het nog wachten op zijn universele gezondheidszorg en we kunnen de Verenigde Staten voorgoed opgeven als vrij land.

Nor is the question before us whether the market is a force for good or ill. Its power to generate wealth and expand freedom is unmatched, but this crisis has reminded us that without a watchful eye, the market can spin out of control.

Nochtans zijn er binnen de libertarische intellectuele traditie voldoende fundamentele inzichten voor handen om deze moeilijke tijden het hoofd te bieden. De markt zal zich uiteindelijk herstellen, daar twijfelt niemand aan, maar de mate waarin de overheid daartoe kan bijdragen, varieert sterk. De overheid kan de recessie enkel maar in tijd verlengen door de socialistische kaart te trekken. Ludwig von Mises hekelde lange tijd geleden immers al de beknotting van het privé-initiatief door regelneverij: "Progress is precisely that which the rules and regulations did not foresee." En ook iemand als een Art Carden waarschuwde ons voor valse profeten ("Economists who do not believe in the free market economy are in fact not economists") en een Jeb Hensarling besprak reeds de noodzaak van het behoud van de 'trial and error'-mechanismen in de economie ("Once you lose your freedom to fail, you also lose your freedom to try or to succeed - and once you lose that freedom, you cease to be a free society").

En voor Austrians als mezelf wordt het alleen nog maar erger wanneer ik in de pers moet lezen dat "econoom" Geert Vancronenburg blind blijft geloven in de classicistische drogreden alsof deflatie slecht zou zijn voor de economie omdat consumenten hun aankopen zouden gaan uitstellen. Kennelijk heeft deze "econoom" nog nooit van "time preferences" gehoord of nog nooit zijn hoofd uit zijn klassieke modelboeken gehaald en eens gewoon naar de realiteit gekeken... Of wanneer ik op de voorpagina van het "business"-katern moet ontdekken dat Neelie Kroes lustig verder boetes uitdeelt aan bedrijven (Intel was ditmaal kop van jut) wegens de vermeende inbreuken op de monopoliewetgeving. Monopolies bestaan niet in een vrije markt tenzij het aangeboden product of dienst zo superieur is en blijft aan dat van de concurrentie, maar wat kan je verwachten van een Europese Commissie die tegelijkertijd aanklager, rechter en begunstigde (de geïnde boetegelden gaan integraal naar de kas van de Europese Commissie...) is? Helemaal onbegrijpelijk zijn dan ook de acties om Kroes' aspiraties voor een tweede termijn te steunen. De "liberale" initiatiefnemers zouden zich moeten schamen!

Adam Smith waarschuwde ons al lang geleden voor de gevolgen van een verstrengeling van private en publieke belangen, of voor het toekennen van publieke volmachten aan private spelers.

People of the same trade seldom meet together, even for merriment and diversion, but the conversation ends in a conspiracy against the public, or in some contrivance to raise prices. It is impossible indeed to prevent such meetings, by any law which either could be executed, or would be consistent with liberty and justice. But though the law cannot hinder people of the same trade from sometimes assembling together, it ought to do nothing to facilitate such assemblies; much less to render them necessary.

En misschien is het nog wel SUNY-professor Sanford Ikeda die de situatie het beste samenvatte in het juni-nummer van "The Freeman.

We face a serious economic crisis, one that has determined the 2008 presidential election in the United States and strengthened one-party government in Washington. As such, it looks to be a turning point in the interventionist process. Unfortunately, it appears that for the time being the direction of politico-economic change, supported by popular sentiment, is toward more government and more inflation. But this is no time to give up hope. The past 30 years demonstrate that, as FEE’s founder Leonard Reed taught us, ideas do matter. It is in times like these that our own commitment to learn and spread economic literacy is more important than ever.

Wraakroepend is het dan ook om in deze tijden van crisis een politieke opbodcultuur tussen partijen te moeten aanhoren zonder dat deze ook maar enigszins rekening houden met economische feiten of met de kostprijs van hun sinterklaaspolitiek. Maar misschien zijn wij daarvoor de schuldigen. Misschien verkiezen wij gewoon graag onze Führers en denken wij niet graag na over de Waarheid. Misschien verdienen wij wel de keizers-kosters die we hebben, met alle gevolgen van dien. Hans-Hermann Hoppe verwerpt democratie omwille van het inherente kortetermijndenken van politici. Hij heeft zeker een punt, en vandaag nog meer dan ooit tevoren. Jos Verhulst gooit het over een andere boord. Die pleit voor het benoemen van onze parlementsleden via een lotingsysteem. Een idee dat in mijn ogen minstens even leuk als verfrissend is... Invoeren die handel!

---

"Kladschrift" is een vaste column van Vincent De Roeck op In Flanders Fields waarin regelmatig korte commentaren op de actualiteit, verslagen van politiek relevante activiteiten en koppelingen naar interessante artikelen gepost zullen worden. Alle Kladschrift-columns kan u via dit online-archief ook nog eens inkijken en herlezen.

---

Read more...

Cees weet wel raad ! (vpmc)

De reizende schrijver Cees Nooteboom krijgt eerstdaags de Prijs der Nederlandse Letteren uitgereikt. Nu zal die prijs hem mogelijk niet zoveel waard zijn als destijds zijn vermelding in Das Literarische Quartett op de ZDF, waar de grote Marcel Reich-Ranicki hem de hemel in prees, maar toch: anders dan Gerard Reve zal Nooteboom zijn prijs uit de doorluchtige handen van Albert Coburg ontvangen. Die prijs zal hem dus niet gewoon per postkoets worden bezorgd.
Maar genoeg over literatuur!. niemand kan er naast kijken dat we net Verkiezingen hebben gehad, en daarom stelde Kurt Van Eeghem, presentator van het culturele middagmagazine Ramblas op Klara, aan Nooteboom de vraag wat hij vond van de uitslag in Nederland.
Onze vijfenzeventigjarige auteur was nog maar pas terug van een verblijf in Australië. Een tocht naar zo'n ver continent is best vermoeiend, en daarom maakte hij op de heenreis enkele tussenstops. Zo bracht Cees eerst een bezoekje aan enkele oude vrienden in Noord-Thailand, daarna ook aan enkele oude vrienden in Bali, en pas dan ging het naar het tropische Noord-Australië, alwaar hij een 4 Wheel Drive huurde om mee naar Sidney te rijden.
Door zijn verre reizen krijgt zo'n man natuurlijk een helder zicht op een klein lapje grond als Nederland. Of op probleempjes als immigratie, integratie, islam en dergelijke. Dingen waar wij ons wel eens op willen verkijken.
Zo ging (een stukje uit) het gesprek gisterenmiddag:

U bent net teruggekeerd uit de verre andere kant van de wereld, toen Nederland net zoals de andere Europeanen net naar de stembus was geweest. Wat vindt u van het resultaat? …Geert Wilders?

Ach, weet u, hmm…

Als wereldburger moet u daar toch uw kijk op hebben?

Jaa... nou, ik moet u eerlijk zeggen, ik denk: die dingen die komen en gaan. In alle oprechtheid, kijk als je net uit het werelddeel komt, Azië waar met enorme Schwung, enorme vooruitgang gemaakt wordt –misschien is er even een adempauze nu door de recessie– maar Europa moet zorgen dat het, heu, één groot land wordt, om aan die uitdaging een antwoord te geven want het is onvoorstelbaar wat er daar allemaal gebeurt.

En dan kom je hier terug, en het gekissebis, en het gedoe, enne, ik bedoel het idee dat je tegen de islam, de islam dat is iets in de wereld wat zo groot is, hoe je daar als klein partijtje in Nederland op deze manier …en dan krijg je ook de ironie dat iemand als Obama een grandioze rede houdt en het heeft over de Holy Quran, terwijl hier in Nederland iemand is die vindt dat het boek verboden moet worden ...ja, zo weet ik er nog wel een paar. (hihihi) Ik kan mij dus, eerlijk gezegd, het zou misschien moeten, en het moet ook van sommige mensen, maar ik kan me daar niet zo vreselijk over opwinden, en ik word ook uit Duitsland gevraagd “Wat is er met Nederland aan de hand?” en dan zeg ik: “Er is in Nederland aan de hand wat er bij jullie ook aan de hand is, alleen, jullie hebben niet een mijnheer die daar, ja, zo populistisch succes mee heeft, met dat thema.”

Maar de karavaan trekt voorbij.

Ach, ik denk dat integratie zoals die d’er is, en die natuurlijk voor veel mensen problematisch is, die ook echt voor mensen die niet, ja ...niet uit hun omgeving wég kunnen, inderdaad een probleem kan zijn. Dat is altijd, dat wrijft en dat wringt, en dat doet ook pijn en, ja de Geschiedenis leert dat in de loop van de tijd dingen opgelost worden, en dat gaat vaak met van alles en nog wat gepaard. Het euh…

Maar het moet wel gebeuren?

Ja… ik, ik zie nu al tekenen dat er toch een vorm van integratie is, op niveau, die wel degelijk succes heeft.

De oplossing die Nooteboom hier voorstelt is de eenvoud zelf: als alle autochtonen eens op reis vertrokken, dan konden de inwijkelingen op hun gemak integreren. En verder zal de Geschiedenis wel oplossingen brengen, indien nodig.
Dat zijn collega-reisjournalist V.S.Naipaul, met zijn wat somberder kijk op de islam, dáár nooit opgekomen is!

.

Read more...

Wettelijk en werkelijk land (deel 4)

In onze reeks over de lottizzazione nog een vierde deeltje, betreffende de Nationale Bank van België. Naast een directiecomité heeft de Nationale Bank een regentenraad die zuiver politiek is samengesteld. De regenten worden zeer behoorlijk betaald (24.800 Eu/jaar) voor de zeer beperkte verplichtingen die ze hebben. Allen hebben ze een politieke kleur, zij het dat sommigen van hen door zgn. sociale organisaties worden aangeduid (2 grootste vakbonden, VBO, Unizo en Boerenbond) veeleer dan door de politieke partijen zelf, wat de sterke representatie van de CD&V gelieerde regenten verklaart (alle 3 uit een sociale organisatie). Maar opnieuw dezelfde constante: de uitsluiting van Vlaams-nationalisten.



Voor de lezers die niet goed begrijpen "wat ik hier allemaal mee wil zeggen" zal ik later een toelichting schrijven. Eerst wil ik nog wat voorbeelden aangeven, met daarbij misschien een ironische commentaar. Een meer uitgewerkt standpunt hebt U inderdaad nog te goed.

Read more...

Wettelijk en werkelijk land (deel 3)

Een derde aflevering in onze reeks. Hier ziet U de grafiek met in baluw de stemmenpercentages en in rood de mandaten in de aard van bestuur van Dexia bezet door Belgen.



Hier zijn de socialisten nu eens niet oververtegenwoordigd (pas op, Ethias volgt nog natuurlijk) en de CD&V wel. Anderzijds moet men hier eerlijkheidshalve natuurlijk bij vertellen dat de 4 christen-democraten er zitten namens de aandeelhouder Arco (ACW) die heel veel kapitaal in Dexia heeft zitten. De benoeming gebeurt ook door de aandeelhouders en niet door de overheid als dusdanig. Maar de belangrijkste aandeelhouders zijn wel de lokale overheden (en verder Arco).

Read more...

Grafschrift voor de Tamil-Tijgers

Op zondag 17 mei 2009 hebben de Bevrijdingstijgers van Tamil Ilam (LTTE) hun laatste communiqué uitgestuurd: “Ons lange strijd is aan zijn bittere einde gekomen.” Hun leider Velupillai Prabhakaran is door het Srilankaanse leger doodgeschoten en gecremeerd. Tijd voor een eerste nabeschouwing bij een ongewone beweging.



De Tamils behoorden, samen met ondermeer de Sikhs, tot de “verwende kinderen van het Britse rijk”. In de Britse rassentheorie golden zij als één van de sterke en betrouwbare bevolkingsgroepen die de voorkeur verdienden in de selectie van medewerkers met het koloniale bestuur. In Sri Lanka bemanden zij, en niet de Sinhalese meerderheid, de administratie. Vele Tamils werden hervestigd in andere Britse kolonies, omdat zij werklustiger waren dan de inheemsen. Daar is het hun na de dekolonisatie niet goed vergaan. In Myanmar en deels in Sri Lanka werden deze arbeidsmigranten of hun nazaten in de jaren ’60 collectief het land uitgezet. In Maleisië zijn zij fel gediscrimineerde tweederangsburgers. Alleen in Singapore floreren zij; het Tamil is er een officiële taal.

In Sri Lanka was er, naast de koloniale immigranten, al sinds vele eeuwen een Tamil-bevolking. Zij deelde in de klappen toen Sinhalese nationalisten zich tegen de erfenis van de koloniale Tamil-immigratie keerden. In de jaren ’50 begon het Tamil-Sinhalese conflict met de bevoordeling van Sinhalezen bij benoemingen (wat men elders affirmative action of regstellende aksie noemt), op termijn leidend tot de bijna-uitsluiting van Tamils; en met de opwaardering van het Sinhalees tot enige officiële taal. Tamil-zelforganisatie werd bemoeilijkt, hun politieke partijen verboden, honderden Tamils stierven in enkele geweldgolven. Uiteindelijk grepen zij naar de wapens, eerst amateuristisch en in verdeelde slagorde, nadien met de doortastende LTTE als voorhoede.

In een subcontinent vol religieuze conflicten was de LTTE opvallend genoeg een seculiere organisatie. Haar ideologische wortels liggen in de antibrahmaanse en atheïstische Dravidische beweging, die voor het eerst vorm kreeg in de Justice Party, opgericht te Madras (nu Chennai) in 1916. De brahmanenkaste had de leiding van de onafhankelijkheidsbeweging, en om die te verzwakken steunden de Britten deze partij van de middenkasten. “Dravidisch” is de naam van de Zuid-Indiase taalfamilie, terwijl de Noord-Indiase talen en het Sinhalees tot de Indo-Arische taalgroep behoren. Het dravidisme domineert sinds de jaren 60 de deelstaat Tamil Nadu, gesplitst in twee partijen die mekaar ononderbroken aan het bewind afgewisseld hebben.

De brahmanen waren in het zuiden strikt genomen uitheems, want “slechts” 15 tot 20 eeuwen eerder uit het noorden ingevoerd door Tamil-vorsten die zich de prestigieuze vedische beschaving wilden eigen maken. Vandaar dat Dravidisch nationalisme en antibrahmanisme samengingen. Alles wat brahmaans was, werd ostentatief verworpen, ondermeer het Sanskrit (Prabhakaran had zijn naam gedravidiseerd tot Pirapaharan), maar vooral alles wat naar religie rook. Het marxisme was hierin één inspiratiebron naast andere, reden waarom de huidige deelstaatpremier Karunanidhi zijn zoon de naam Stalin meegaf.

Daarnaast was er bij de laagste kasten, zowel in Tamil Nadu als in Lanka, een sterke christelijke missionering. De LTTE had dan ook een christelijke component. Ondermeer de ideoloog Anton Balasingham en de zelfmoordterroriste die de Indiase premier Rajiv Gandhi mee de dood in nam, waren christen. LTTE-gesneuvelden werden niet naar hindoegewoonte gecremeerd, maar begraven. Een in Lanka overbekende cartoon toont een pater die bezweert dat hij niets met de Tijgers te maken heeft, terwijl van onder zijn soutane een tijgerstaart uitsteekt. Die christelijke connectie is heel nuttig gebleken in het verwerven van internationale steun.

Er wordt vaak beweerd dat ook Prabhakaran zich tot het christendom bekeerd had omdat zijn zoon de naam Charles Anthony kreeg. De reden daarvoor ligt elders: dit was de naam van een strijdmakker, inderdaad een christen, die kort voor de geboorte van Prabhakarans zoontje gesneuveld was, en die hij zo wilde eren. De LTTE-leider bleef voor zover bekend altijd trouw aan zijn seculiere overtuiging.

Dat roept vragen op over de grootste aanspraak op roem van de Tijgers, namelijk de pionierende inzet van zelfmoordterroristen. Godloochenaars als Richard Dawkins beweren dat het geloof in een hiernamaals tot zelfmoordacties motiveert. De terroristen zouden het doen voor die 72 hoeri’s of andere hemelse geneugten. De Tamil-Tijgers hebben bewezen dat je ook zonder dat geloof je leven kan geven om dat van anderen te nemen. Zij deden het voor een andere vorm van eeuwig leven, namelijk voor hun natie, het collectieve organisme dat de individuele sterveling overleeft. Misschien kan Dawkins dat feit gebruiken als illustratie bij een andere stelling van hem, namelijk dat het “zelfzuchtige gen” de individuen gebruikt als wegwerpinstrument om zichzelf doorheen de generaties in stand te houden.

(verschenen in Tertio, 3 juni 2009)

Read more...

Wettelijk en werkelijk land (deel 2)

De lottizzazione waarover ik het gisteren had in verband met het grondwettelijk Hof vinden we "natuurlijk" ook bij de verdeling van belangrijke bestuursfuncties. Dat is misschien iets minder abnormaal dan bij rechters, maar toch. Opvallend is ook daar natuurlijk dat die helemaal niet proportioneel verdeeld worden, maar dat de 3 traditionele partijen alle andere er systematisch buiten houden.

Neem nu de provinciegouverneurs, pas in het nieuws gekomen door het ontslag van Stevaert. De SPA vindt het evident dat deze door een andere socialist wordt opgevolgd.
Wetende dat in de andere provincies er nog 1 socialistische en 1 liberale gouverneur is naast 2 christen-democratische, is dat allesbehalve evident. We plaatsen de gouverneursposten in een grafiek met de verkiezingsuitslagen voor het Vlaams Parlement van zondag jl. en dat geeft :



Besluit: vanuit democratisch oogpunt moet Stevaert vervangen worden door een Vlaams-Nationalist. En aangezien N-VA en VB samen meer stemmen hebben dan de CD&V moet ook de volgende gouverneur van West-Vlaanderen (2012) vanuit democratische logica een Vlaams-nationalist zijn, tenzij de kiesverhoudingen bij de e.k. federale verkiezingen het plaatsje hertekenen natuurlijk.

Read more...

Wettelijk en werkelijk land (deel 1)

Nu de kiezer opnieuw gesproken heeft en de democratische verhoudingen opnieuw zijn bepaald, is het misschien nuttig even te kijken hoever de machtsverhoudingen in belangrijke overheidsorganen andere dan het parlement daarvan afwijken. Als uitgangspunt nemen we het aantal stemmen van de partijen die zetels hebben behaald behalve de UF die te klein is om mee te tellen (en ook geen echte partij is). Ik neem daarvoor de stemmen voor het Vlaams parlement, het Waals Parlement en het franstalig kiescollege van het Brussels parlement van de officiële webstek van Binnenlandse Zaken (http://verkiezingen2009.belgium.be/nl).

In dalende volgorde levert dat op, samen met het percentage van het totaal van deze stemmen:
CD&V 939.873 = 15,31 %
PS 657.803 + 107.303 = 765106 = 12,46 %
Vlaams Belang 628.564 = 10,24 %
sp.a 627.852= 10,23 %
Open Vld 616.610 = 10,04 %
MR : 469.792 + 121.905 = 591697 = 9,64 %
N-VA 537.040 = 08,75 %
ECOLO : 372.067 + 82.663 = 454730 = 7,40 %
CDH : 323.952 + 60.527 = 384479 = 6,26 %
Lijst Dedecker 313.176 = 05,10 %
GROEN! 278.211 = 04,53 %
(Totaal aantal stemmen van deze partijen samen: 6.137.338)

In kolommen gerangschikt geeft dit, van links naar rechts (ik weet natuurlijk dat deze partijen niet zo eenduidig van links naar rechts te rangschikken zijn, OVLD staat bv. in veel opzichten linkser van CD&V, maar vereenvoudigd kan dit toch gebruikt worden): Groen, Ecolo, PS, SPA, CdH, CD&V, MR, OVLD, N-VA, LDD, VB:










Zoals bekend zijn in België de belangrijkste machtsinstrumenten bezet met mensen die netjes volgens politieke kleur zijn verdeeld. Vroeger noemden we dat verzuiling, maar eigenlijk zou men hier beter het italiaanse woord lottizzazione gebruiken. Ik nodig de lezers uit mij de voorbeelden te geven die zij kennen met de gegevens van de verdeling.

Ik begin alvast met een orgaan dat in zeer vele zaken het laatste woord heeft in België: het Grondwettelijk Hof. Beslissingen van het grondwettelijk Hof kunnen slechts overruled worden door een wijziging van de Grondwet met een tweederde meerderheid en vaak nadat eerst de betreffende bepaling herzienbaar werd verklaard en verkiezingen plaatsvonden. Een bijzonder machtige instelling dus. De rechters worden gekozen door de Senaat en de ambten van rechter zijn manifest politiek verdeeld (U vindt de samenstelling hier: http://grondwettelijkhof.be/nl/voorstelling/voorstelling_inrichting.html). Nu weet ik ook dat goede rechters zich na hun benoeming de les niet laten spellen door de partij namens wie ze verkozen zijn en politieke druk kunnen weerstaan. Maar de verdeling zegt natuurlijk wel iets over de persoonlijke ideologische uitgangspunten vanwaaruit geschillen met een belangrijke politieke weerslag worden beoordeeld. Ik kies dit voorbeeld overigens omdat het een relatief eenvoudig in te vullen voorbeeld is (slechts 12 personen en de politieke verdeling is gekend). En het resultaat ziet er zo uit:










Mocht het Hof democratisch zijn samengesteld in verhouding tot de verkiezingen van 2009 zou het er zo uitzien:










En hier ziet U de scheeftrekking in het voordeel van - in dalende volgorde van voordeel - de PS, MR, OVLD en SPA en in het nadeel - in dalende volgorde van benadeling - van het VB, de N-VA, de CDH, en LDD afgebeeld:










Met andere woorden: de eerste 2 vacatures in het Grondwettelijk Hof zouden democratisch gezien aan Vlaams-nationalisten moeten toekomen.

Read more...

Een zwarte zondag voor liberalen en Eurosceptici

De resultaten zijn binnen. We hebben gefaald. Zowel voor liberalen op binnenlands als voor Eurosceptici op Europees vlak was het gisteren een zwarte dag. Samen halen Lijst Dedecker en Open Vld net geen 30 zetels in het Vlaams Parlement, wat zonder meer een historisch record zou zijn voor het liberalisme in Vlaanderen, maar toch blijven beide met een wrang gevoel achter. De verwachte LDD-dijkbreuk bleef uit. In de peilingen piekte Jean-Marie Dedecker op 12%, maar uiteindelijk moest hij zich met minder dan 8% tevreden stellen. Bij Open Vld was de vernedering nog groter. Zij scoorden niet enkel slechter dan de peilingen maar ook veel slechter dan vijf jaar geleden. Bart Somers heeft zijn ontslag als partijvoorzitter reeds aangeboden. N-VA verbaasde vriend en vijand met haar monsterscore, net als de CD&V. De resultaten van GROEN en SP.A lagen in de lijn van de verwachtingen en ook het UF kon haar zetel opnieuw veilig stellen. SLP haalde nergens de kiesdrempel en het Vlaams Belang werd letterlijk gedecimeerd. In mijn ogen zijn er nu drie opties voor de volgende Vlaamse regering: CD&V-NVA-Open Vld, CD&V-NVA-SP.A of CD&V-SP.A-Open Vld. Uit schuldgevoel bij de Tsjeven sluit ik die derde optie eigenlijk wel uit. Het "Vlaams Kartel" zal gewoon van onder het stof gehaald worden, zij het dan in een licht andere vorm. Vlaanderen heeft mij gisteren eens te meer zwaar teleurgesteld.

Op Europees vlak is het zowaar nog erger. Daar haalden niet enkel neo-nazi's in Hongarije (Jobbik, 3 EP-leden), Italië (Fuerza Nova, 1 EP-lid), Bulgarije (Ataka, 2 EP-leden), Roemenië (Romania Mare, 2 EP-leden) en Groot-Brittannië (BNP, 2 EP-leden) zetels, maar konden ook de groenen en links-extremisten hun zetelaantal op peil houden. De socialisten werden op Europees niveau gewoon afgestraft en de christendemocraten konden hun favorietenrol waar maken. Zij behouden evenveel zetels in het EP dan in de vorige legislatuur en dit ondanks een drastische vermindering van het totale aantal EP-zetels. De liberalen klokken af op 84 zetels, komende van meer dan 100. Libertas haalt de door mij vooropgestelde 10 zetels niet, en dat is een blamage. Zelfs Declan Ganley zal waarschijnlijk niet verkozen geraken in Ierland. Mijn vrienden van UKIP deden het dan weer wel schitterend in het Verenigd Koninkrijk. Daar haalden zij net geen 18% van de stemmen en mogen zij nog meer EP-leden naar Brussel afvaardigen dan de 12 van 2004. In het Verenigd Koninkrijk werd Labour afgestraft en konden de Tories met 27% van de stemmen hun toppositie in de peilingen verzilveren. Ex-Belg en ex-LVSV'er Jean-Paul Floru geraakte evenwel niet verkozen voor de Tories in Londen.

In het Europees Parlement betekent dit dat de nieuwe fractie rond de Britse Tories, de Poolse PIS en de Tsjechische ODS meer dan 70 EP-zetels zal bezetten in het Europees Parlement, wel 30 minder dan de door William Hague vooropgestelde 100 zetels. Verder zal de "Independence/Democracy"-fractie rond UKIP terugvallen naar 19 zetels, acht te weinig om te kunnen blijven bestaan, en de "Union for a Europe of the Nations" zal tot 35 zetels herleid worden. In de wandelgangen suggereert men al langer dat IND/DEM en UEN misschien zouden fuseren, waarbij de gematigdere leden van de UEN de nieuwe Tory-fractie "European Conservatives and Reformists" zouden gaan vervoegen. In dat geval kan de Tory-groep de kaap van de 80 zetels ronden en kan er een nog meer uitgesproken Eurosceptische fractie ter rechterzijde van ECR gevormd worden. Of "vuil" extreem-rechts ook een eigen fractie zal oprichten is nog onduidelijk. Maar alleszins is een gemiddelde opkomst van 43% een absolute schande, en ook al hebben de Eurosceptici niet hun ultieme doorbraak in aantal zetels gekend, toch is zo'n abominabele opkomst misschien wel de duidelijkste motie van wantrouwen tegen de Europese Unie... Hieronder geef ik jullie nog tien videoclipjes mee vanuit de Libertas-campagne. De eerste vijf zijn van mijn hand.



"Spot the odd one out"



"It’s evening again in Europe"



"Off with your money"



"Back in the EUSSR"



"Democracy at work"



"Tell it to the people of the West"



"Eline’s bungee-jump"



"Internetspot Libertas-Nederland"



"Hey Jim, what are you hiding?"



"Disclose expenses and slash salaries"

Read more...

Hoe Carl Devos zichzelf ontmaskert als klein ventje (Hoegin)

In het diepst van zijn gedachten vindt Carl Devos zichzelf ongetwijfeld een god van kennis en wijsheid, en vooral objectiviteit ook. Wie anders kan immers de zware taak op zich nemen om de openbare omroep VRT te voorzien van interessante objectieve politieke commentaren, zonder het gevaar te lopen dat ze uitmonden in propaganda vóór de ene of tegen de andere partij? Op de vooravond van de verkiezingen slaagde hij er in ieder geval perfect in zichzelf te ontmaskeren als een klein ventje, in dienst van het regime.

Wie is die Carl Devos eigenlijk? Volgens de Nederlandstalige Wikipedia is hij een Belgisch politicoloog, en alvast het adjectief «Belgisch» past de man perfect. Hij is namelijk ook één van de leden van de Paviagroep, die te pas en vooral te onpas pleit voor een federale kieskring, niet beseffend dat ze zich daarmee telkens weer collectief een brevet van onkunde toekennen. Verder is Carl Devos hoofdredacteur van het maandblad Samenleving en Politiek, dat rustig in de rode wateren gesitueerd mag worden. Dat de man bovendien ooit nog op een sp.a-lijst gestaan heeft zal zeker geen hinder gevormd hebben om bij de VRT wekelijks zijn stukje te mogen komen afscheiden, wel integendeel. Dat hij desondanks regelmatig opgevoerd wordt als de politicoloog die boven al het partijpolitieke gewoel staat en objectieve analyses brengt waar geen speld tussen te krijgen is, past dus helemaal in het plaatje van volksbedrog dat men aan de Reyerslaan zo vaak en met zoveel plezier opvoert, op kosten van de belastingbetaler. Àlle belastingbetalers overigens, en niet alleen het marginale bevolkingssegment dat ondanks alles toch nog bereid gevonden wordt om een bolletje voor de lijst van de sp.a of Groen! rood te maken.

Wat presteerde nu dit heerschap op de vooravond van de verkiezingen? Hij bracht een analyse, een voorbeschouwing op de verkiezingszondag, waarin hij voordoet de voorbije verkiezingscampagne samen te vatten en al eens vooruit te blikken naar wat ons na 7 juni te wachten staat. Alle partijen passeren daarbij nog eens netjes de revue, behalve natuurlijk die ene, de onuitspreekbaren, de onuitnodigbaren, de onvermeldingswaardigen en onvermeldbaren. Geniet mee: «Een stem tegen het systeem kan gaan naar LDD of PVDA+.» Juist ja. Ik meen me nochtans te herinneren dat de partijvoorzitter van één van die twee anti-systeempartijen behoorlijk gekrenkt was toen hij in de nasleep van de vorige verkiezingen niet op de thee uitgenodigd werd bij de vertegenwoordiger bij uitstek van het Systeem, koning Albert II. En dat hij vervolgens blij als een klein kind was toen hij bij een latere gelegenheid wél uitgenodigd werd.

Voor het gemak van de lezer heb ik eens nageteld hoe vaak Carl Devos elke partij vermeldt in zijn stukje, behalve die ene partij dus die niet één enkele vermeld werd, of niet vermeld mocht worden:

• 15 keer: N-VA
• 12 keer: sp.a
• 10 keer: CD&V
• 9 keer: Groen!, LDD en Open Vld
• 2 keer: PVDA+
• 1 keer: SLP

Lezers die kunnen raden welke partij niet vermeld werd, hoeven niet op een premie te rekenen…

Nu klopt het wel dat die ene partij op deze campagne inderdaad niet veel heeft kunnen wegen, laat staan de agenda heeft kunnen zetten. Maar dat op zich is toch ook al een vermelding waard, zou men zo kunnen denken, zeker als men bedenkt dat die partij bij de vorige regionale verkiezingen nog een kwart van de Vlaamse stemmen kon verzamelen, en vandaag waarschijnlijk een fikse pandoering zal krijgen. Niet zo in dit propagandastukje, verspreid via de servers van de openbare omroep onder het mom van een objectieve commentaar. Misschien is de Belgische politicoloog wel niet helemaal zeker van zijn stuk, en vreest hij dat die ene partij vandaag dan toch niet zoveel klappen zal krijgen als hij hoopt? Dan toch nog maar een laatste keertje de vertrouwde strategie toepassen, en die partij doodzwijgen, in de hoop dat de lezer het niet merkt.

En o ja, op het einde heeft hij het over de verrassingen van elke verkiezing. Ik hoef de lezer waarschijnlijk niet uit te leggen dat het er vingerdik op ligt dat Carl Devos hoopt dat er deze keer geen verrassingen te noteren vallen, en de peilingen het voor een keertje bij het juiste eind hadden. Vermoedelijk vooral voor die ene partij dan.

Read more...

Mozi, tegenpool van Confucius?

Afhankelijk van een klein toeval had de Chinese beschaving veel meer op de Europese kunnen gelijken. Met wat meer invloed had de wijsgeer Mozi zijn land die wending kunnen geven.



Mo Di, beter bekend als Mozi ofte “meester Mo”, werd geboren in vermoedelijk 479 v.C., het sterfjaar van Kongzi ofte Confucius. Gedurende de daaropvolgende eeuwen werden de twee vaak samen genoemd als de twee grote morele voorbeelden, totdat de staatspatronage voor het confucianisme onder de Han-dynastie Mozi de schaduw in duwde. Daar zou hij min of meer blijven zodat vandaag maar weinigen binnen of buiten China zijn werk kennen. Als de daoïsten zijn werk niet in hun Daoïstische Canon een plaats gegeven hadden, zou het wellicht verloren gegaan zijn. Maar nu brengt uitgeverij Pelckmans ons een inleiding tot het leven van Mozi en zijn denken, het mohisme. Het boek is geredigeerd door de KU Leuvense sinologieprofessoren Nicolas Standaert en Carine Defoort, en bevat bijdragen van nog vier andere sinologen.

In mijn tijd als student sinologie lazen we uit “de Mozi”, de klassieke verzameling van Mozi’s of aan Mozi toegeschreven tekstfragmenten, weinig meer dan het hoofdstuk Jian Ai, “De universele liefde”. Dat was dan ook wel een kerngedachte van het mohisme waarmee het zich afzette tegen het confucianisme. Terwijl dit laatste de familie centraal stelde, en de graad van liefde die men aan iemand “verschuldigd” was als evenredig zag met de graad van verwantschap, leerde Mozi de “inclusieve zorg” (want dat is de in dit boek geprefereerde vertaling van jian ai) om allen in gelijke mate.

Een andere maar daarmee samenhangende kerngedachte, hier behandeld door Karen Desmet, was de meritocratie, het toekennen van ambten op basis van bekwaamheid. In het oude feodale stelsel heerste een principieel nepotisme, postjes werden op basis van afkomst toegekend. Loyauteit ging toen minder uit naar de staat of het algemeen welzijn, maar naar het clanhoofd en de clanverwanten, wat tot toestanden leidde die men vanuit het oogpunt van het staatsbelang en het goede bestuur “corruptie” moet noemen. Mozi wil hier de beginselen van de vrije markt toepassen: wie degelijke en mooie klederen wil en de mogelijkheid heeft om te kiezen, zal zich tot de beste kleermaker wenden. Zijn beeldspraak wijst er trouwens op dat hij, net als de daoïst Zhuangzi, thuis was in de wereld van de ambachten, waar niet de afkomst van de werkman maar wel zijn vaardigheid gewaardeerd wordt. Laat de heerser dus ook bekwaamheid als maatstaf nemen bij de vrije keuze van ambtenaren ongeacht hun afkomst.

Zonder als aparte school overleefd te hebben, heeft het mohisme toch zijn stempel op de Chinese beschaving gedrukt. Na de instelling van het gecentraliseerde keizerrijk door Qin Shihuang in 221 v.C. werd het meritocratische beginsel ook in praktijk gebracht, en het werd de sleutel tot het succes van China. In contrast met de conservatieve gehechtheid aan de “verworteling”, werd ambtenaren door regelmatige rotatie verhinderd om wortel te schieten in de omgeving waarover zij het bestuur voerden. Een stelsel van staatsexamens zorgde voor de selectie van de bekwaamsten. Vandaag nog kan je op het domein van de Confuciustempel te Beijing de examenzaal bezoeken waar over de loopbaan van zovelen beslist is.

Het in oorsprong aristocratische confucianisme heeft een aantal ideeën uit het egalitaire mohisme overgenomen, zodat dit laatste ook na zijn verdwijning als aparte school toch een grote invloed is blijven uitoefenen. Zo besteedden de confucianen grote zorg aan de volkswelvaart. Dat wordt hen soms verweten, bv. toen ze deze bekommernis inriepen om de 15de-eeuwse Ming-keizers een einde te doen maken aan de “verspilling” van Zheng He’s ontdekkingsreizen tot in Afrika. Daardoor heeft China zijn kans op koloniale expansie gemist, maar dat was misschien wel de bedoeling: zowel confucianisme als mohisme en daoïsme sluiten ideologisch aan bij de behoudsgezinde opvatting van Sunzi, denkmeester van de krijgskunde, dat men vooral het eigen domein moet vrijwaren eerder dan het te riskeren door voorwaartse avonturen. In hun zorg om de volkswelvaart waren de confuciaanse geleerden verre van consequent wegens hun fundamentele minachting voor arbeid en vooral voor handel. Het gaat dan ook om een waarde die veel logischer in het mohisme past, en daaraan ontleend is in de loop van de polemiek tussen de beide scholen.

Het egalitarisme van Mozi betreft gelijke kansen, niet gelijkheid in resultaat. Na de selectie van de bekwaamsten ontstaat er natuurlijk wel ongelijkheid in positie. Evengoed als in de aristocratische zienswijze is de ondergeschikte hier gehoorzaamheid aan en respect jegens zijn meerderen verschuldigd. Deze worden opgevat als “vereenzelviging met de meerdere”. Om echt gezag af te dwingen, roept een meerdere zijn ondergeschikten niet op tot gehoorzaamheid aan zichzelf maar aan zijn eigen meerdere, uiteindelijk aan de keizer of “zoon des Hemels”. De meerdere gaat de mindere dus vooraf in gehoorzaamheid aan een nog hoger geplaatste. Zijn recht tot bevelen aan minderen is gebaseerd op zijn eigen gehoorzaamheid aan weer een meerdere. De zoon des Hemels gaat op zijn beurt het volk voor in de gehoorzaamheid aan de Hemel zelf.

De Hemel is een centraal begrip in het mohisme. Meer dan bij confucianen of daoïsten krijgt het een persoonlijk karakter. De Hemel “wil” en “houdt van” en “haat” bepaalde ontwikkelingen en gedragingen in de mensenwereld. De Hemel “ziet” ook iedereen en is bekommerd om iedereen, net zoals hij iedereen gelijkelijk zon en regen geeft. Volgens een bekend cliché kende China een schaamtecultuur, waarin mensen hun gedrag laten leiden door de publieke goed- of afkeuring. Volgens prof. Standaert wijkt Mozi hiervan af met een notie van een individueel geweten dat zich niet naar de omstanders maar naar de alwetende Hemel richt.

Een deels verloren gegaan deel van Mozi’s nalatenschap bestaat uit militaire teksten. Het mohisme was pacifistisch, omdat de grootste verstoring van het volkswelzijn doorgaans de oorlog was. Het in oorlog geriskeerde verlies is altijd vele malen groter dan de beoogde winst, zo vat Paul van Els één van Mozi’s argumenten samen. Dat valt vooral op vanuit het standpunt van het gewone volk, want de generaal kan bij overwinning macht en roem vergaren, terwijl de gewone dienstplichtige op niet meer kan hopen dan levend en ongeschonden weer thuis te komen. Verder is er het ethische argument: wie de oorlog verklaart, is even schuldig aan moord als de gewone moordenaar, en het is hemeltergend dat de eerste vaak met lof en buit overladen wordt en niet, zoals de laatste, voor de beul gebracht wordt.

Uit een hele reeks beschouwingen halen we nog deze aan: Mozi wantrouwt de retoriek van “rechtvaardigheid” in verband met oorlog, want elke agressor kan wel verklaren dat hij zijn buurland toch alleen maar “van een tiran bevrijdt” door het te veroveren (recent nog van toepassing tijdens de VS-agressie tegen Servië en Irak). Adder onder het gras: Mozi erkent nochtans het recht op “bestraffing”, en rechtvaardigt de aanval de Zhou-leenman op zijn Shang-leenheer, uitmondend in de installatie van de Zhou-dynastie, als een noodzakelijke uitvoering van een bevel des Hemels, een “gehoorzaam” ingrijpen in een vervalproces. Met het gevolg dat elke staatsgreeppleger zich sindsdien op een gewijzigd “Hemels mandaat” zou beroepen. En dat de presidenten Clinton en Bush hun agressie zeer wel in mohistische frasen hadden kunnen hullen.

De Hemel speelt een grote rol in Mozi’s denken, ondermeer in een andere stellingname die erg modern aandoet: zijn internationalisme. In een oorlog tussen bv. Qin en Chu strijden mensen van Qin tegen burgers van Chu, maar in feite zijn zij allen burgers van de Hemel. Ongeacht welke van de twee staten er wint, de Hemel ziet altijd een deel van zijn onderdanen sneuvelen. Onze trouw aan onze staat is eigenlijk een verraad aan onze echte soeverein, de Hemel.

Radicaal pacifisme biedt weinig waarborg tegen een agressor, dus legden de mohisten zich paradoxaal genoeg toe op landsverdediging, hier dus niet opgevat als eufemisme voor oorlogvoering in het algemeen maar wel degelijk louter defensief. Dit met eigen milities, zoals je die tegenwoordig in de VS hebt. Zij brachten de oude spreuk: “Si vis pacem, para bellum”, in praktijk (of de nieuwe: “Put the fist back into pacifist”). Geholpen heeft het niet, want in de volgende twee eeuwen nam de strijd tussen de Chinese staten alleen maar toe, totdat de vorst van Qin “vrede” stichtte door de alle overblijvende staten te onderwerpen.

Interessant is de aandacht die het boek besteedt aan de bijdragen van het mohisme die het niét gehaald hebben. Wat zou er anders geweest zijn in China als het de dominante ideologie geworden was? Karel van der Leeuw behandelt de logica van de latere mohisten, de enige Chinese school die de logica verkend heeft. Op dit punt wezen zij China een weg die het veel dichter bij Europa zou gebracht hebben, maar die uiteindelijk niet gevolgd werd. Uiteraard zij er verschillen, vooral dan dat tussen de focus van Aristoteles c.s. op de waarheid van uitspraken en die van de mohisten op de juistheid van namen. Mijns inziens is dat verschil louter formeel en wordt het ongedaan gemaakt door de namen te ontleden als impliciete uitspraken.

Ik deel echter de zucht van de auteur dat we nu nooit zullen weten hoe de Chinezen de logica verder ontwikkeld zouden hebben als de school van Mozi niet verzwonden was. Blijkbaar zou het verschil met de Europese beschaving (zeker zoals Europeanen zich die ideaaltypisch voorstellen) beduidend minder groot geworden zijn. Minder exotische tierelantijntjes, meer nuchterheid; minder formaliteit, meer ethiek; minder literatuur, meer wetenschap.


Carine Defoort & Nicolas Standaert: Tien stellingen tegen Confucius: Het pleidooi van de Chinese wijsgeer Mozi, Pelckmans/Klement 2009, ISBN 978-90-289-4962-1, 192 pp.

(verschenen in Nucleus, mei 209)

Read more...