A Royal visit

It’s a beautiful, sunny autum day in the city of Ghent. More than 150 000 people are expected today to watch a historical procession. One of the spectators will be our king: Albert II. An interresting coincidens because while the performers are putting on their costumes, a few meters away in an adjacent building the political party N-VA is holding its congress, that is very likely to mean the end of the Belgian government. This means the political crisis that is dragging on for 15 months now, is still far from over. While the king sees the procession passing by with old kings, emperors and long forgotten gods, I wonder if he will think about his own fate. Will he be able to prevent his kingdom from crumbling?

After the elections in June 2007, it took 6 months to form an interim government. In March 2008, the real government took over. But when that government failed to reach an agreement about the reform of the Belgian federal state, our Prime minister Yves Leterme offered his resignation to the king last July. The king refused to accept this resignation and appointed 3 negotiators who had to get all governing parties around the table again.

Those 3 wise men, as the press called them, presented their report last Wednesday. The negotiations had to start whit a “blank sheet of paper”, without taboos or conditions. Dutch and French-speaking politicians could each send a delegation of 6 negotiators. The talks would have to start when “the time is right”. Each language group has to appoint its own negotiators and those negotiators would have to agree on what topics would be discussed and when the talks were to be held. So basically, after 15 months of negotiations all we have is a blank sheet of paper.

The elections of 2007 were won in Flanders by an alliance between the Flemish Christian-democratic party CD&V, and the Flemish nationalist party N-VA. They promised they wouldn’t join a federal government for as long as an agreement about the reform of the state had not been reached. 15 months later, all they have to show their electorate is a blank sheet of paper. With regional and European elections coming up in June 2009, that’s not a very comfortable situation to be in. So when the N-VA declared today that they would no longer support the Belgian government, that hardly came as a surprise. The government is now no longer supported by a majority of the Flemish MP’s. Theoretically, that shouldn’t be a problem. The government still has the support of an overwhelming majority of the Francophone MP’s. But it is highly unlikely that the CD&V will remain in a government that will be seen as an “anti-Flemish government” by the Flemish opposition.

Next week, the CD&V will hold a congress. Right now, the situation changes every minute and no one can now for sure what will happen, be it looks like the CD&V will decide there that they will leave the federal government.

So what will happen next? New elections would seem a logical decision, but they are not likely to change anything. Elections now, would mean new negotiations while the campaign for the regional elections will be in full swing. That’s not going to make it easier. Moreover, opinion polls suggest that most voters didn’t change their minds and would vote for the same party as last year. New elections would also be contested in court, after the constitutional court deemed the current electoral law unconstitutional. But what is the alternative? Letting the current stale mate linger on until the regional elections in June, doesn’t really sound like a better scenario. In the mean time, both the regional governments and the European institutions keep doing their jobs and consequences of this crisis for the daily life of the Belgians seem to be fairly limited. So all the Belgian government seems to be doing, is proving their own irrelevance.

The king has a lot on his mind these days. But today is no day for worries. He might as well enjoy visiting his kingdom, for as long as he still has one.

Comments

Read more...

Nood aan een Plan VL, geen Plan B (Hoegin)

Nogal wat Wetstraatanalysten zijn de laatste dagen geobsedeerd door een Plan B: zou er eentje of meerdere bestaan, wie heeft ze uitgewerkt, en hoe zouden ze eruit zien? Waarop politici keer op keer nadrukkelijk onderstrepen dat ze zich niet bezighouden met het uitwerken van een Plan B, of dat het eenvoudigweg geen optie zou zijn. Voor één keer geef ik hen volmondig gelijk: de tijd voor een Plan B is al lang voorbij, het is tijd voor een Plan VL.

De kern van het probleem is de impasse rond de onderhandelingen over de staatshervorming. De lezers van deze blog weten natuurlijk al langer dan vandaag dat de tegenstellingen over Brussel-Halle-Vilvoorde zo fundamenteel zijn dat een eerbaar compromis niet meer mogelijk is, en blijkbaar begint zelfs Yves Leterme dat nu ook te beseffen – dat wil zeggen, wanneer hij eens een helder moment heeft. Opvallend is wel dat voorlopig nog niemand erin slaagt, durft of wenst te denken aan een oplossing die zich buiten het Belgische referentiekader beweegt, met uitzondering van het Vlaams Belang natuurlijk. Voor alle duidelijkheid: zelfs Jean-Marie Dedecker denkt nog altijd dat het met België zou kunnen, en een Karel de Gucht herhaalde vandaag nog eens in De Standaard dat er geen enkel uitvoerbaar scenario zou bestaan voor de splitsing van België. Het zegt meer over de beperkte intellectuele capaciteiten van de man dan over het bestaan van zulke scenario's.

Laten we immers eens enkele scenario's doorlopen, en onszelf daarbij in tegenstelling tot de journalisten Wouter Verschelden, Steven Samyn en Isabel Albers geen Belgische beperkingen laten opleggen. Het uitgangspunt is daarbij een exitstrategie voor de CD&V, want, en daar heeft het trio impliciet gelijk in, noch de Franstalige partijen, noch de Open Vld hebben er op dit ogenblik behoefte aan de regering-Leterme I te laten vallen. Zelfs bij oppositiepartij sp.a zou men het best kunnen verdragen als de federale regering nog een paar maanden verder zou kwakkelen van de ene crisis naar de andere.

Het is echter helemaal niet zeker dat de CD&V bereid zal zijn de stekker uit deze federale regering te trekken. Het chronische probleem van de CD&V/CVP is immers dat zij op het cruciale moment telkens weer door de knieën gaat voor la raison d'état, en dat ook reeds meermaals heeft gedaan het afgelopen jaar. Zowel de installatie van de regering-Verhofstadt III als Leterme I zijn daar voorbeelden van.

Maar als de CD&V tegen 15 juli dan toch niet plooit, is één mogelijkheid dat Yves Leterme bij de koning zijn ontslag aanbiedt, en dat de koning vervolgens een informateur, verkenner of ontmijner aanstelt die probeert onderhandelingen aan te knopen voor een nieuwe federale regering. De CD&V kan dan proberen deze keer haar kaarten juist te spelen door zich niet, zoals verleden jaar, te laten verleiden om zélf die rol op te nemen. Laat Didier Reynders, Joëlle Milquet of Elio di Rupo zelf maar eens proberen de problemen op te lossen, in plaats van de boel voortdurend te saboteren. Dat vergt echter ten eerste dat Yves Leterme zijn ijdelheid laat varen en zijn «nederlaag» erkent, en ten tweede dat ook Herman van Rompuy of Jean-Luc Dehaene niet opnieuw in het belang van België en tegen de belangen van de CD&V in opdraven als slaafjes in dienst van Albert II. Dat laatste punt is misschien nog het meest heikele.

De Franstaligen hebben immers tot nu toe al een jaar in een bijzonder gemakkelijke zetel mogen zitten, en hoeven niet eens de rekening te betalen wanneer zij nog maar eens een onderhandelingsronde kelderen door allerlei onzinnige eisen te stellen, en tegelijkertijd voor de camera's uit te schreeuwen dat Yves Leterme geen concrete voorstellen zou maken. Laat hen zélf eens een paar concrete voorstellen samenstellen over bijvoorbeeld Brussel-Halle-Vilvoorde, die dan naar believen door de CD&V afgeschoten zullen mogen worden. Het zou wel eens een zeer verhelderend schouwspel kunnen worden.

Een andere mogelijkheid is dat het Vlaams Parlement, en niet de Vlaamse Regering, eindelijk op de baan zou komem. Dat Minister-President Kris Peeters rechtstreekse met zijn Waalse tegenhanger Rudy Demotte zou beginnen onderhandelen is absoluut niet nodig en heeft trouwens weinig zin –de ongrondwettelijkheid ervan is daarentegen zeer betwistbaar en doet niet eens terzake– maar het Vlaams Parlement zou gewoonweg precies hetzelfde kunnen vaststellen als wat Yves Leterme vaststelde op de fractievergadering van zijn partij, en een commissie samenstellen met, inderdaad, bijvoorbeeld Yves Leterme aan het hoofd. Die commissie kan dan rechtstreekse onderhandelingen opstarten met de Franstaligen, en die moeten dan zelf maar uitvissen wie zij willen afvaardigen: Rudy Demotte of bijvoorbeeld Elio di Rupo of Didier Reynders. Van een dolk in de rug van Yves Leterme is er dan geen sprake,en bovendien kan Kris Peeters dan gewoon zijn taken als Minister-President verder zetten. Dat laatste kan trouwens moeilijk beschouwd worden als een overbodige luxe in deze economisch nogal onzekere tijden. Waar die commissie dan precies over zal onderhandelen moet het Vlaams Parlement uitmaken, maar in principe kan dat ook de verdeling van de federale schuld en een regeling voor Brussel omvatten. Alvast één voordeel van dit scenario is dat de CD&V op die manier het initiatief kan behouden.

Een radicaler scenario waar CD&V waarschijnlijk nog helemaal niet klaar voor is, is het volgende: het Vlaams Parlement roept de onafhankelijkheid uit, benoemt Yves Leterme voorlopig tot President en geeft hem grosso modo dezelfde onderhandelingsopdracht als in het vorige scenario. Ondertussen kan het Vlaams Parlement de discussie voeren over een Vlaamse Grondwet en hoe de presidentiële rol precies ingevuld kan worden, en op 7 juni 2009 kunnen dan de eerste rechtstreekse Vlaamse presidentsverkiezingen gehouden, tenminste als voor die optie gekozen wordt. Dit scenario heeft in ieder geval als voordeel dat het ook duidelijkheid schept tegenover de buitenwereld, en dan in het bijzonder de buurlanden en onze Europese partners, maar het vergt anderzijds wel dat CD&V definitief breekt met België.

Is een splitsing van België dan uitvoerbaar? Het is tekenend dat iemand als een Karel de Gucht, die zichzelf als een zo groot intellectueel beschouwt dat hij denkt dat hij 's nachts in zijn eentje heel Berlaar en omgeving kan verlichten, er niet in slaagt te erkennen dat waar er een wil is, er ook een weg zal zijn. Nu, als Minister van Buitenlandse Zaken voelt hij misschien dat hij het zich niet zou kunnen veroorloven iets anders te zeggen, maar een Franstalig Minister van Buitenlands Zaken zou er waarschijnlijk geen enkel probleem van maken om de idee van Wallobrux of een aanhechting aan Frankrijk te verdedigen, zonder zelfs te moeten vrezen in Laken op het matje geroepen te worden. Het zegt veel over de nog altijd onderdanige houding van de Vlamingen, en Karel de Gucht in het bijzonder.

Wat zou er immers niet uitvoerbaar zijn aan de splitsing van België? De grenzen liggen al vast, want internationaal en volkenrechtelijk hebben de Franstaligen geen poot om op te staan om in Vlaams-Brabant lappen grond op te eisen. Vandaar ook hun vraag om een corridor: die eis op zich houdt al de erkenning in dat ze verduiveld goed weten de Zes wel degelijk bij Vlaanderen horen. In Brussel zelf heeft Vlaanderen betere kaarten dan het Belgische establishment ons wil voorhouden: zullen bijvoorbeeld Groot-Brittannië, Duitsland en de Verenigde Staten toelaten dat de EU- en NAVO-gebouwen zomaar terecht zouden komen in ofwel een Franse vazalstaat, ofwel Frankrijk zelf? Vlaanderen heeft wat Brussel betreft internationaal enkele sterke partners om tot een goede regeling te komen die ook aan de belangen van de Vlamingen tegemoet komt, als het tenminste wil. De federale schuld ten slotte is geen echt probleem, doch slechts een kwestie van onderhandelen.

Overigens zijn de uitspraken van Karel de Gucht nog behoorlijk gewaagd. Het staat immers zo goed als vast dat België in de loop van de komende twintig jaar wel degelijk gesplitst zal worden. In 2028 zal koning Albert II immers 96 jaar worden, als hij die leeftijd al haalt (ik wens het hem als mens van harte toe), en het lijkt dus volkomen onwaarschijnlijk dat hij dan nog op de troon zal zitten. Zelfs met de best mogelijke gezondheid op die leeftijd valt het amper voor te stellen hoe hij dan zijn kersttoespraken zou houden of de eed zou afnemen van regeringsleden, om nog maar te zwijgen over het leiden van regeringsonderhandelingen. Of zijn zoon prins Filip, die dat jaar 68 zal worden, België bij mekaar zal kunnen houden is bijzonder twijfelachtig. Tot nu toe heeft hij eerder de indruk gegeven het Belgische probleem eerder groter te zullen maken dan kleiner. En dat hij zijn beurt voorbij zou laten gaan ten voordele van zijn dochter prinses Elisabeth, dan 26 jaar oud, is niet realistisch. Het is dus vrijwel zeker dat Karel de Gucht op relatief korte termijn reeds door de geschiedenis terecht zal gewezen worden, maar dat zal hem waarschijnlijk niet beletten te blijven volharden in zijn Belgische boosheid.

Read more...

B-H-V: Winnaars en verliezers (Hoegin)

De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde stond deze nacht zo'n vijf minuten op de agenda van de Kamer, en werd daarna meteen weer afgevoerd, eerst voor een week, dan deze morgen via een belangenconflict van de COCOF voor minstens 120 dagen. Maar wie zijn de winnaars en de verliezers van dit stukje slecht politiek theater?

Beginnen we aan Vlaamse zijde. Grote winnaar daar is ongetwijfeld Herman van Rompuy, die zijn rol als hoflakei weer eens meesterlijk gespeeld heeft. De manier waarop hij vooral de sp.a in de Kamer voor schut zette zal eind dit jaar bijna zeker in de jaaroverzichten zitten, en reken er maar op dat men ook in Laken zijn optreden opgemerkt zal hebben omdat hij weer eens het vaderland heeft kunnen redden. Of alles wel helemaal kosjer verlopen is, is natuurlijk een heel andere zaak, maar ook al wil hij zich anders altijd graag doen opmerken als één van de grote christelijke ethici in het hedendaagse Vlaanderen, Paris vaut bien une messe, et la Belgique quelques coups d'état light. Tegelijkertijd is hij erin geslaagd om Yves Leterme nog eens diep door het stof te doen kruipen en laten voelen wie er, als puntje bij paaltje komt, de baas is op het communautaire vlak. Dat hij in één moeite door ook zijn eigen partij en kartel ferm tegen de haren streek kan hem daarbij waarschijnlijk geen barst schelen.

Nog een winnaar aan Vlaamse zijde is de Open Vld. Of beter gezegd: die partij is er op korte termijn toch niet slechter van geworden. Hoewel de partij de laatste dagen vuil dubbel spel heeft gespeeld, wordt ze daar in de media niet op aangesproken. In tegendeel zelfs, het lijkt erop dat de Vlaamse media wel pap lusten van de manier waarop de Open Vld gemene zaak maakt met de Franstaligen om het Vlaams Kartel in de tang te nemen. Of het de partij op langere termijn veel stemmen zal opleveren is natuurlijk een heel andere zaak, want deze strategie werkt alleen als de Open Vld zich niet te veel in de kijker werkt, en dat leidt zelden electoraal tot goede zaken. Vraag het maar eens aan Johan vande Lanotte van de sp.a.

Aan Franstalige zijde denkt men ongetwijfeld dat men deze nacht en deze ochtend een grote overwinning geboekt heeft, ook al heeft men het oorspronkelijke doel niet gehaald: zestig dagen uitsparen door de Vlamingen zélf een stemming over de splitsing te laten tegenhouden. Niettemin hebben de Franstaligen op verscheidene punten kunnen scoren. Ten eerste heeft Elio di Rupo Yves Leterme kunnen laten voelen dat hij de federale regering in een mum van tijd compleet lam kan laten leggen. Bovendien kan deze zaak aangegrepen worden om het tweede pakket van de staatshervorming op de lange baan te schuiven – Joëlle Milquet liet al optekenen dat de datum van 15 juli voor haar niet heilig is– of zelfs helemaal af te kunnen gelasten. En zelfs het eerste mini-pakketje, waarover al een akkoord bereikt was, wordt opnieuw in vraag gesteld door de PS. Didier Reynders gaat nog een stap verder, en maakt van de gelegenheid gebruik om de uitbreiding van Brussel of de benoeming van Franstalige burgemeesters in de Rand nog maar eens op tafel te gooien.

Over die heilige datum van 15 juli: het is niet de eerste keer dat de Franstaligen maanden op voorhand verkondigen dat data voor hen niet belangrijk zijn, hen teveel onder druk zetten, of te krap zijn. Door over de einddata te bakkeleien hoeven ze dan als demandeurs de rien aan de eigenlijke onderhandelingen niet eens te beginnen, een strategie die trouwens al meer dan één keer gelukt is. De vraag is alleen maar hoeveel rek er binnen het Vlaams Kartel en in het bijzonder de N-VA nog op zit. Een verder uitstel komt gevaarlijk dicht in de buurt van een variant op mijn «Vooruitblik op 2008», en als de Franstaligen werkelijk het eerste mini-pakketje in vraag blijven stellen, zou het wel eens kunnen dat de datum van 15 juli niet eens gehaald zal worden.

En daarmee zijn we gekomen bij de ultieme vraag: wat zal het effect van de gebeurtenissen van gisteren op langere termijn zijn bij de Vlaamse opinie? Bij de mandatarissen van de CD&V lijkt een verdere radicalisering waarneembaar die aan de controle van de partijtop ontsnapt, maar de positie van Herman van Rompuy bijvoorbeeld wordt voorlopig nog niet in vraag gesteld. Interessanter is echter de vraag of ook de Vlaamse publieke opinie verder radicaliseert, en of dat gevolgen zal hebben voor de verkiezingen van volgend jaar. Kan de Open Vld haar kiezers vasthouden of er zelfs bijwinnen door haar consequente Belgische houding, of zal zij zo zwaar verlies lijden dat ze overvleugeld dreigt te worden door Lijst Dedecker? En quid Vlaams Kartel? Een separatistische meerderheid in het Vlaams Parlement zit er misschien ook voor 2009 nog niet in, maar de volgende federale regeringsonderhandelingen zouden zowel voor de Franstaligen als de Vlamingen wel eens nóg interessanter kunnen worden dan de vorige. En dan hebben we het nog niet over de gezondheid van koning Albert II gehad…

Read more...

België «Anders» (Hoegin)

Enkele ondernemers, onder leiding van Rudy Aernoudt, kanten zich tegen te veel regionalisering en springen in de bres voor België, dat zij «anders» bestuurd zouden willen zien. Hun beginselverklaring ademt echter zoveel koekendozennationalisme en naïef belgicisme uit, dat je begint te vermoeden dat de auteurs zich ferm hebben moeten tegenhouden om niet de helft van de woorden met een hoofdletter te schrijven. Intellectueel stelt het echter niet veel voor, en kan het zeker niet tippen aan wat de denkgroep In de Warande op papier zette, ook al is het net tegen deze groep dat België Anders zich wil afzetten.

Het begint al met de eerste zin: «België is een schitterend land met een enorm potentieel». En van dik hout zaag je planken. Zijn Vlaanderen en Wallonië dan twee achterlijke regio's zonder potentieel als ze niet aan mekaar vastgeklonken blijven? Dat is natuurlijk wat je verondersteld wordt te concluderen wanneer je de tekst doorleest, maar echt overtuigend is het allemaal toch niet.

Neem nu het taalbeleid, waar België Anders een kemel van jewelste schiet. België zou een unicum in de wereld zijn omdat het drie officiële talen heeft, naast de naar schatting tweehonderd andere talen die er gesproken worden. Akkoord, landen als Finland (Fins-Zweeds), Canada (Engels-Frans) en Ierland (Engels-Iers) zitten misschien net een categorie lager, maar moeten we echt geloven dat deze lui nog nooit zijn gaan skiën in het officieel viertalige Zwitserland? Of nog nooit gehoord hebben van Zuid-Afrika (elf officiële talen), of India (21 officiële talen, en verder zo'n vierhonderd lokale inheems talen)? Als België al een unicum in de wereld zou zijn, dan alleen maar omdat alleen in België de combinatie Nederlands-Frans-Duits kent, al even uniek als de Belgische vlag dus, maar wie een beetje verder kan kijken dan de schaduw van de eigen driekleurige kerktoren zal opmerken dat België op wereldbasis misschien nog eerder aan de bescheiden kant zit qua officiële meertaligheid. En dat precies de Belgische drietaligheid de oorzaak zou zijn van het economische, wetenschappelijke en culturele succes van België kan dus sterk betwijfeld worden.

Wat dat economische succes betreft, aanhalen dat Wallonië honderd jaar geleden de tweede rijkste regio ter wereld was, is niet bepaald van die aard dat ik onder de indruk raak van het Belgische discours van deze heren. De vraag is immers waarom Wallonië vandaag in een economisch moeras zit, en haar politici nog steeds niet echt de wil schijnen te bezitten om Wallonië uit dat moeras te trekken. Wanneer België Anders vervolgens een contrast wil scheppen met een «soms provincialistische houding», is het duidelijk dat zij hun pijlen onder meer op het Vlaams-nationalisme richten. Hoe die verwerpelijke provincialistische houding gekoppeld kan worden aan de lage werkloosheidsgraad in Vlaanderen is niet meteen duidelijk, en ook de prima PISA-resultaten van het Vlaamse onderwijs scholen contrasteren sterk met de beleden Belgische diversiteit als bron van economische en culturele rijkdom.

België Anders wijst overigens een terugkeer naar het Belgique à papa af, maar de maatregelen die de denkgroep voorstelt baden toch in een sterk Belgique à papa-sfeertje. «Meertaligheid moet de norm worden en volkomen tweetaligheid moet worden nagestreefd en vergemakkelijkt.» Als het dat maar is. Het zou in ieder geval het voordeel hebben dat de faciliteiten afgeschaft zouden kunnen worden, maar iets zegt me dat dat wel niet de bedoeling zal geweest zijn. Integendeel zelfs, de onvermijdelijke federale kieskring duikt immers ook op in hun rijtje maatregelen. En de oproep dat de media meer «nuttige» initiatieven zouden moeten nemen om de taalgroepen dichter bij mekaar te brengen bezorgt me alleen maar koude rillingen. Gewoon de waarheid brengen en de bevolking correct informeren past blijkbaar niet in het Belgische plaatje. Terzijde gezegd, zo gek is die analyse nog niet, maar het zegt veel over de democratische ingesteldheid van dit clubje Belgen.

In een begeleidend interview in De Standaard laat Nicolas Saverys zich trouwens eens goed gaan, maar door de emotionaliteit –op rationaliteit kunnen belgicisten nu eenmaal niet meer spelen– kwam er blijkbaar alleen maar onzin uit zijn mond. Over Brussel-Halle-Vilvoorde: «Het kan toch niet dat wij het goed functioneren van dit land laten afhangen van het al dan niet splitsen van een kiesarrondissement.» Een oproep aan de Franstaligen om hun belangenconflict terug te trekken? De Open Vld zal in ieder geval niet op België Anders moeten rekenen om van een federale kieskring een breekpunt te maken bij de komende (aan de gang zijnde?) onderhandelingen over de staatshervorming. En over het globale perspectief: «Bekijk eens België vanuit een Chinees oogpunt. We zijn een stad, meer niet. Gaan we de haven van Sjanghai ook opsplitsen in gehuchten?» Goed gezien natuurlijk, maar vanuit China bekeken is Luxemburg zelfs nog geen gehucht, maar in het beste geval een steegje aan de rand van het Belgische dorp – annexeren die boel dan maar? Of houdt die man hier een pleidooi om de haven van Antwerpen te fusioneren met die van Rotterdam? Het zou zo gek nog niet zijn, maar een terugkeer naar een verenigd Koninkrijk der Nederlanden, wat zou Nicolas Saverys daarvan gedacht hebben? Jammer dat de journalist hier geen «nuttig initiatief» nam.

Weet je wat ik denk? Dat dit vooral een sollicitatie was voor enkele driekleurige lintjes later dit jaar, een gelegenheid om aan koning Albert II te laten weten dat er in dit land toch nog échte Belgen bestaan die er niet vies van zijn lakei te spelen en graag een paar euro's zouden willen spenderen –voor het goede doel– om zich een echt wapenschild te laten maken. De stijl van hun pamflet is in ieder geval amper te onderscheiden van die van een koninklijke 21 juli-toespraak. Misschien kan sire zelfs hier en daar een zinnetje lenen dit jaar.

Read more...

Hoe men de N-VA-vis probeert te verdrinken (Hoegin)

Het lijkt erop dat het lot van oranje-blauw één dezer dagen beslecht zal worden: zal Yves Leterme erin slagen N-VA en cdH dicht genoeg bij mekaar te brengen, zodat dan toch nog een nieuwe Belgische regering gevormd kan worden voor het einde van het jaar, of rest hem niets anders nog dan zijn opdracht terug te geven aan Albert II? Cruciaal daarbij is of N-VA toch over de brug gelokt zal kunnen worden met voldoende garanties voor een staatshervorming zonder dat cdH enige garanties op een staatshervorming hoeft te geven.

Het laatste is essentieel voor deze regeringsvorming, en tegelijkertijd de kwadratuur van de cirkel. Het betekent immers dat één van de twee partijen uiteindelijk fundamenteel zal moeten toegeven: ofwel moet cdH dan toch maar garanties geven voor een staatshervorming, ofwel moet N-VA die garanties opgeven. De constructie van een Conventie die Herman van Rompuy en Armand de Decker in mekaar geknutseld hebben moet voor dit probleem een oplossing kunnen brengen.

Vanuit Vlaams standpunt is het echter duidelijk dat zo'n Conventie vooral een aquarium lijkt te zijn om de dikke vis van de N-VA in te verdrinken. Lees de schetsen er maar eens op na: volgens de ene zouden er veertig politici lid worden van de Conventie, volgens Elio di Rupo van de PS zelfs 58. Eén argument om de Conventie toch maar te beperken tot veertig leden zou zijn dat op die manier Lijst Dedecker buiten die Conventie gehouden zou kunnen worden, terwijl een intentieverklaring ervoor zou moeten zorgen dat ook het Vlaams Belang aan de deur moet blijven staan. Pottenkijkers die te veel details over het gemarchandeer naar buiten zouden kunnen brengen zijn dus duidelijk niet gewenst. Over het democratisch gehalte van die Conventie wil ik het daarbij zelfs niet hebben.

Uit de manier waarop deze Conventie in de pers voorgesteld wordt, is het trouwens duidelijk dat alles er klaargemaakt wordt om er maandenlang oeverloos te kunnen palaveren. Met veertig politici die er uitgebreid hun zeg zullen kunnen en willen doen, en desnoods zelfs zullen moeten doen, kan dat inderdaad geen probleem zijn. Bovendien is er dan nog een College dat door enkele Belgische fossielen bemand zou moeten worden, waarschijnlijk om ervoor te zorgen dat als er dan toch één of ander al te on-Belgisch voorstel door de mazen van het net zou kunnen glippen, dat in het College deskundig de nek omgedraaid kan worden. Stel je bijvoorbeeld eens voor dat een meerderheid in die Conventie zou voorstellen dat in Brussel-Halle-Vilvoorde de Grondwet gerespecteerd zou moeten worden…

Het is dan ook niet moeilijk om even een blik in de toekomst te werpen om na te gaan hoe deze Conventie zal fungeren. Stel immers dat de N-VA zou instemmen met deze constructie, dan is het duidelijk dat de regering-Leterme I pas ergens in de loop van december de eed zal kunnen afleggen, en die Conventie niet van start zal kunnen gaan voor het einde van het jaar. Daarna zijn er de nieuwjaarsrecepties, en zal het al snel midden of eind januari zijn vóór een eerste vergadering plaats zal kunnen vinden. Veel zal er tijdens die eerste vergadering trouwens niet kunnen gedaan worden: wat toespraken en verklaringen over verwachtingen, intenties en hoop, misschien al wat gebakkelei over de formuleringen in het mandaat van de Conventie, en als het wat meezit misschien zelfs een akkoord over een vage agenda. Waarbij «vaag» misschien wel het sleutelbegrip zal zijn.

Gaat die Conventie vervolgens wekelijks vergaderen? Het zal al februari zijn eer er eindelijk eens inhoudelijk gedebatteerd zal kunnen worden, vervolgens is er een krokusvakantie en daarna een paasvakantie, en of er dus nog maar een begin van een voorstel voor een staatshervorming uit de bus zal kunnen komen vóór de zomer van 2008 is dus hoogst twijfelachtig. Als de Conventie überhaupt al meer dan twee-drie keer zal samenkomen, want de PS zal ongetwijfeld niet veel excuses nodig hebben om de oranje-blauwe regering een ferme pee te stoven door de stekker uit de Conventie te trekken. Gaat de N-VA zich dan uit die federale regering terugtrekken, op een ogenblik dat de verf of het behang in het kabinet van Minister Bart de Wever nog niet helemaal droog is? Daar gaat veel volk naar komen kijken.

En er is trouwens de PS alleen niet. Wie de grijns van Charles Michel heeft gezien toen hij verleden zondag in De Zevende Dag zijn hoop op een staatshervorming vóór die zomer van 2008 kwam uitspreken, weet eigenlijk al genoeg. Had iemand hem ingefluisterd dat hij zijn verhaal met de glimlach moest brengen, en was die grijns het beste wat hij kon presteren? Of kon hij die grijns gewoonweg niet onderdrukken omdat hij zelf amper kon geloven dat die onnozele Vlamingen zo mak –en vooral ook beleefd– lieten belazeren door hem? De garanties die hij daar kwam afleveren waren in ieder geval minder waard dan de intentieverklaringen die sp.a en de toen nog VLD aan Yves Leterme leverden in 2004 bij de vorming van de Vlaamse Regering: minder dan niets dus. Als de MR (en het FDF!) de boel in die Conventie zelf mee helpen blokkeren, kan hem niets verweten worden, want meer dan wat hoop had hij uiteindelijk niet toegezegd. En hoop is een goedkope belofte, zeker in de politiek. Hij kan net zo goed morgen komen vertellen dat hij ook hoopt dat de Arabieren volgend jaar gratis olie aan België komen leveren en dat de zon alle dagen zal schijnen.

De vraag is dus wat de N-VA zal doen: uiteindelijk toch maar toegeven en instemmen met een regering zonder enige handvaste garantie op een staatshervorming (of misschien wel eerder een garantie op geen staatshervorming?), of het been stijf houden en de Belgische zwarte piet toegespeeld krijgen voor het mislukken van de federale regeringsformatie? Met het hierboven geschetste scenario moeten de leden van de partijraad wel op hun kop gevallen zijn om in te stemmen met oranje-blauw, tenzij ze er puur persoonlijk belang hebben. Niet dat ik hen van postjesjagerij zou willen beschuldigen moesten ze een regeringsakkoord toch goedkeuren, maar ze moeten dan wel beseffen dat in 2009 het feest onherroepelijk voorbij zal zijn. Bij Lijst Dedecker en Vlaams Belang zouden ze zich ongetwijfeld in de handen wrijven.

Read more...