23 augustus 2008

Stokebrand in de Kaukasus (Vincent De Roeck)

Beeld u in dat Adolf Hitler het gedemilitariseerde Rijnland binnentrok en wij de Nazi-legers niet enkel terugdrongen maar ook de lokale bevolking zouden terroriseren? Zou dat moreel aanvaardbaar zijn? Ik denk het niet, en toch is dat wat er in Georgië de laatste weken gebeurde. De hamvraag gaat niet zozeer over het al dan niet binnentrekken van feitelijk gedemilitariseerd gebied door Georgische soldaten of het al dan niet gerechtvaardigd zijn van de Russische tegenaanval, maar over welk van beide partijen het morele gezag over de andere heeft weten te bewaren. En die partij is zeker en vast Georgië. Het spreekt voor zich dat de internationale gemeenschap zich dan ook achter deze kleine Kaukasusrepubliek dient te scharen.

Het wordt hoog tijd dat men de naïeve doctrine van “jus contra bello” - waarbij elke vorm van oorlog per definitie een juridische inbreuk vormt - die door de VN al sinds haar oprichting zonder veel succes gepropageerd en naar voren geschoven wordt, opnieuw vervangt door de pragmatische theorie van het “jus ad bellum” waarover o.a. Hugo Grotius tal van boeken geschreven heeft. Deze leer houdt zich niet bezig met de achterliggende redenen van de oorlog of met de politieke motieven, maar louter met het gedrag van de belligerendi tegenover elkaar en tegenover derden tijdens het conflict. De Conventies van Genève waren zo bijvoorbeeld op leest van Grotius’ doctrine geschreven en afgekondigd. En ook op vlak van het morele gezag van de strijdende partijen biedt deze leer ons een uitweg.

Professor Boudewijn Bouckaert van de Universiteit Gent sprak eerder deze maand op een lezing in Leuven niet voor niets over Georgië als één van de meest vrije landen in de wereld. Maar die vrijheid bleek achteraf maar van korte duur. De woorden van Bouckaert waren nog niet weggeëbt, of de oorlog in Zuid-Ossetië brak uit en die deed het Georgische regime andermaal op haar grondvesten daveren. Waarschijnlijk waren de Georgische operaties in Zuid-Ossetië de druppel voor Rusland en misschien was de Russische inval disproportioneel en ingegeven door een geheel andere agenda, maar dat is niet de kern van de recente gebeurtenissen. De kern gaat over de misdaden die beide krijgsmachten tijdens het conflict gepleegd hebben, en in de studie daarvan helt de balans van gerechtigheid duidelijk meer over naar Georgië dan naar Rusland.

Rusland hield zich niet aan de bestanden. Rusland bombardeerde burgerdoelwitten ver buiten de eigenlijke gevechtszone. Rusland viel dorpen en steden buiten het conflictgebied binnen. Rusland dropte bommen op fabrieken en vernietigde de schaarse infrastructuur zoals bruggen, spoorwegen en vliegvelden. Rusland nam de belangrijkste havens van Georgië in, hoe ver die zich ook van Zuid-Ossetië bevonden. Rusland installeerde “roadblocks” langs de toegangswegen tot Tbilisi met de intentie om de hoofdstad van de buitenwereld af te sluiten en de bevolking uit te hongeren. Rusland kan zijn eigen generaals niet eens in toom houden en beletten dat zij uitspraken doen over het gebruik van kernwapens tegen landen als Polen die Georgië ondubbelzinnig steunen en uit weloverwogen - terechte - angst vorige week de toestemming gaven aan de Verenigde Staten om het rakettenschild op Pools grondgebied te beginnen bouwen.

“Human Right Watch” sprak in “The Economist” van 16 augustus uitsluitend over oorlogsmisdaden die door Russische soldaten of hun bevriende lokale milities gepleegd werden. Plunderingen, folteringen, het in brand steken van huizen en verkrachtingen zijn maar een paar aantijgingen uit de lange HRW-lijst. En als kers op de taart pakte de “International Herald Tribune” van 21 augustus op haar voorpagina uit met de eerste berichten over doodseskaders en etnische zuiveringen in Zuid-Ossetië onder de ogen van de aanwezige Russische troepen. Om van de horrorberichten uit Abchazië en de grensgebieden nog maar te zwijgen. Daar zwaaien tegenwoordig de pro-Russische milities de scepter en zij hebben naar verluidt nog minder respect voor de basisrechten van de Georgiërs dan de Russen. Het is tevens vreemd vast te stellen dat deze milities ook in Abchazië door Russische troepen geen vinger in de weg gelegd worden.

Ook het strategisch gebruik van clusterbommen boven bewoond gebied, het zinloze brandbombardement op het grootste beschermde natuurgebied van Centraal-Azië, het Borjomi National Park, de systematische verkrachtingen van jonge meisjes door dronken “vredestroepen” en de cyberoorlog die de belangrijkste Georgische internetproviders al dagen parten speelt omvatten zware inbreuken op het oorlogsrecht en internationale verdragen, net als de verwoede hackpogingen vanuit Rusland om pro-Georgische websites lam te leggen en de vreemde militaire manouvers van Rusland in de buurt van vluchtelingenkampen en hulpbedelingsposten. Ook de beelden van met luxeartikelen overladen jeeps die naar Rusland terugkeren zet kwaad bloed. En natuurlijk de recente hernieuwing van hun bombardementen op Georgische steden in het noorden en westen van het land, en dit ondanks het enkele uren eerder door president Medvedev zelf aangekondigd vertrek van alle troepen uit Georgië.

Voor mij is het dan ook duidelijk. Rusland dient zich volledig en onvoorwaardelijk terug te trekken uit Georgië, Zuid-Ossetië en Abchazië, en een neutrale internationale troepenmacht moet beide autonome regio’s binnentrekken om ter plaatse de vrede te handhaven en de heropbouw te organiseren. Internationale hulporganisaties moeten de vrije hand krijgen om de eerste noden van de bevolking te ledigen en de honderdduizenden vluchtelingen moeten naar huis kunnen terugkeren. Rusland en de lokale milities moeten zich verantwoorden voor een internationaal strafhof voor oorlogsmisdaden, en Rusland moet opdraaien voor de schade die zij buiten de grenzen van Abchazië en Zuid-Ossetië aangericht heeft. Verder moeten we snel werk maken van NAVO-lidmaatschap voor Georgië en Oekraïne, om dit misplaatst Russisch haantjesgedrag in de toekomst de kop te kunnen indrukken, nog voor het begint.


Meer over deze oorlog op www.globalvoicesonline.org.
Meer teksten van Vincent De Roeck op www.libertarian.be.


9 Comments:

At 23/8/08 13:57, Blogger Marc Vanfraechem said...

jus in bello
sed jus contra bellum

("contra" neemt de accusatief).
Verder is dit wel interessant: de laatste leugens van Bernard Henri-Lévy in Le Monde
ontmaskerd...

 
At 23/8/08 15:33, Blogger Marc Vanfraechem said...

en ook de NRC is interessant:
Russische-opstelling-is-juist-heel-meegaand.

 
At 23/8/08 16:17, Anonymous Peter V.D. (op Libertarian.be) said...

Heeft Zuid-Ossetië en Abchazië niet het recht om zich af te scheiden of een deel van een ander land te worden. Dat is toch Libertair?

 
At 23/8/08 16:17, Anonymous Chris Demeyere (op Libertarian.be) said...

Goed dat je duidelijk stelt dat Georgië niet sowieso kan aanspraak maken op Zuid-Ossetië of Abchazië. Maar het hele idee dat Rusland dit alles veroorzaakt heeft en de mensenrechtenschendingen puur Russisch zijn, volg ik niet.

De Georgiërs zijn Zuid-Ossetië binnengetrokken. Dat gebied, waarvan de inwoners door hen onderdrukt werden, opeisen tegen de wil van de bewoners, is een daad van imperialisme.

Natuurlijk is de reactie van Rusland bovenmaats geweest. Daar mag Rusland ook voor terechtgewezen worden en de misdaden moeten natuurlijk vervolgd worden. De invasie en bombardementen in delen van Georgië was een ferme overdrijving.

Maar de oorzaak was het imperialistisch gedrag van Georgië.

 
At 24/8/08 13:54, Blogger Vincent De Roeck said...

Ik heb mij in deze tekst niet uitgelaten over de al dan niet onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië, maar louter over de oorlog zelf.

Persoonlijk geloof ik dat elke gemeenschap van mensen die aan drie voorwaarden voldoet, het recht heeft om zich af te scheiden of om zich bij een ander land aan te sluiten.

1. De mensen moeten deze afscheiding/dit rattachisme willen.
2. De mensen die dit willen moeten eigenaar zijn van grond en dit eigendom moet het gevolg zijn van een rechtmatige daad (erfenis, gift of aankoop met legitiem verkregen middelen).
3. De gemeenschap van mensen die dit willen moet samen over een aaneensluitend territorium beschikken (theoretisch hoeft dit niet, maar praktisch lijkt mij enkel dit echt haalbaar).

Over Abchazië weet ik eigenlijk maar weinig, maar over Zuid-Ossetië heb ik drie grote bemerkingen, waardoor ik de (volledige) afscheiding of het rattachisme niet steun.

1. De inwoners van Zuid-Ossetië willen geen onafhankelijkheid of aanhechting met Rusland. Alle neutrale peilingen geven dit aan. Enkel in de eerste jaren na de val van de Sovjet-Unie was er in die regio een sterk streven naar hereniging met Rusland. Nu niet meer.

2. De Zuid-Osseten die dit willen zijn "etnische Russen" die grotendeels in het kader van de "etnische zuiveringen" van Stalin naar Zuid-Ossetië verhuisd werden (met als doel de Russische macht over het ganse land te laten gelden via deze demografische spreidingspolitiek) en land verkregen hebben via onteigeningen, niet op legitieme wijze dus. Daarbij kregen velen van hen in de tweede helft van de jaren 1990 een Russisch paspoort, niet omdat ze dat wilden, maar omdat ze dat nodig hadden om in Rusland te reizen/werken.

3. De pro-Georgische en pro-Russische dorpen lopen door elkaar. Het is onmogelijk om zich af te scheiden zonder de rechten van de pro-Georgiërs te miskennen.

 
At 24/8/08 20:55, Anonymous Marc Huybrechts said...

@ Chris Demeyere

Ook al probeert u van ogenschijnlijk 'evenwichtig' te zijn in uw tekst, naar mijn mening is uw conclusie totaal verkeerd, omdat uw 'big picture' interpetatie verkeerd is. Met andere woorden uw oordeel is niet contextueel en proportioneel.

Als het (autoritaire regime van het) grote Rusland een klein buurland binnenvalt en 'afstraft' dan is "de oorzaak" dat Rusland dat wil en kan doen. En de echte achterliggende intentie daar kan men alleen maar naar raden, ook al is dat niet moeilijk om te doen. Georgia is niet Rusland binnen gevallen, maar Rusland is wel Georgia binnen gevallen. U verwart het slachtoffer met de 'dader'.

De Russische 'justificatie' is wel al te doorzichtig en absurd. "Imperialisme van Georgia"? Hoe kan Georgia zich imperialistisch gedragen in Georgia zelf? Dat er regionale en ethnische conflicten bestaan in vele landen, dat is duidelijk. Dat is geen justificatie op zich om een buurland binnen te vallen. In Zuid Ossetia gaat het om een gemengde en relatief-kleine bevolking (de stad Lier?). En er was ook geen serieuse evidentie van etnische zuiveringen of genocide en dergelijke meer. In het algemeen kan men zeggen dat interne etnische/regionale conflicten een betere kans op 'redelijke' oplossing zullen krijgen in een democratisch politiek bestel dan in een autoritair bestel. En Georgia is hier de staat die in de richting van democratie aan het evolueren is in recente jaren, terwijl Rusland al geruime tijd juist in de tegenovergestelde richting aan het gaan is.

Dat niemand 'puur' zal zijn in oorlogstijden (noch in vredestijd) dat ligt voor de hand. Maar de "imperialist" hier is wel duidelijk Rusland. En er is nu wel voldoende evidentie dat de "schendingen" veruit overwegend van Russische makelijk waren (niet direct, maar via 'lokale milities'.

Stel u voor dat France Belgie zou binnenvallen omwille van BHV, of om eender welk excuus! En nee, er grijpen ook geen genocides plaats in de Brusselse randgemeenten. Maar het is wel aan de Vlamingen en Belgische franstaligen om hun interne politieke organisatie (centralism, federalisme, confederalisme, enz...) uit te werken, in een zo democratisch-mogelijke atmosfeer en cultuur van 'vrijheid') en niet voor France om haar wil op te leggen aan de (nog-steeds) Belgen. Putin en zijn kliek denken daar helemaal anders over. En u valt voor hun propaganda en voor die van de 'nuttige idioten' die het Westen steeds zal blijven produceren omwille van ideologische perverse westerse zelfhaat.

 
At 26/8/08 13:42, Anonymous Anoniem said...

Het anti Rusland viert weer hoogtij!!
Niemand die zich afvraagt waarom Georgie nu precies op de openingsdag van de olympische spelen een grove en meedogenloze aanval uitvoert op burgers.Een hele stad is plat gegooid!!!
Nu hoor je dat Rusland dit heeft voor bereid,jaja.
Deze reactie van Rusland was te verwachten en wellicht hebben ze daar op gewacht maar waarom zou het nietige Georgie deze reactie willen uitlokken tegenover een wereldmacht?
Het antwoord is simpel;Amerika zit hier achter en misschien wel de hele Navo.De VS is al langere tijd bezig Rusland uit te dagen en nu heeft ze precies wat het wil.Rusland kan niet meer terug en de VS hebben hun raketbasis in Polen en een nieuwe koude oorlog.
Goed voor de ineenstortende westerse economie en de olieprijs.
Niemand die zich afvraagt waarom deze raketten in Polen gestationeerd moeten worden om aanvallen uit Iran,Sirie en Libie af te slaan.Navo bondgenoot Turkije grenst aan 2 van deze landen,zou dat niet een betere keuze geweest zijn of noord Italie.
De VS willen Rusland als kernmacht isoleren door raketten langs haar grens te zetten,als reactie hierop kan Rusland niet anders dan zijn hele arsenaal weer op scherp zetten en zijn onderzeeers uitrusten met kernkoppen.En met name de VS moeten stil zijn als het gaat over het respecteren van grenzen,de massavernietigingswapens in Irak was net zo´n groot leugen enkel om een oorlog te creeren.Nu hoor je dat ze de "dictator" hebben afgezet maar ondertussen zijn er wel 200.000 burgers gedood sinds de Amerikaanse inval.Niet enkel door de VS maar wel dankzij hun aanwezigheid daar waar ze niks te zoeken hebben.
Rusland heeft het recht zijn burgers te verdedigen daar waar onze politici al bij voorbaat capituleren.Die 2 gebieden hebben al sinds de Georgiese onafhankelijkheids verklaring te kennen gegeven liever bij Rusland te blijven.Een democratisch land zou dat accepteren!!!!
We wachten maar af wat er gaat gebeuren maar vergeet niet dat Rusland ook 2 grote bondgenoten heeft die nu samen economisch sterker zijn dan de VS en Europa bij elkaar.China en India houden zich nu nog weiselijk op de achtergrond maar bouwen ondertussen wel aan een modern leger,net als Rusland.Veel Afrikaanse landen staan ook achter deze grote 3 net als een groot deel van de 1 1/2 miljard moslims die so wie so een hekel hebben aan alles wat westers is.

#De VS hebben de koude oorlog dan wel gewonnen maar deze nieuwe wapenwedloop gaan ze verliezen gewoon simpelweg omdat ze de hele wereld tegen hebben.

 
At 26/8/08 13:57, Anonymous Evelyne said...

Och, anonieme, houd toch gewoon je bek en ga voor De Morgen of Le Monde schrijven met je misplaatst Anti-Amerikanisme!

 
At 26/8/08 17:13, Anonymous Anoniem said...

Je kunt je af blijven vragen wie moreel gelijk heeft, maar je kunt je ook af vragen wie de sterkste is. Amerika heeft Servie inzake Kosovo pas op de knieen kunnen krijgen na een bombardement (door NL uitgevoerd) op Belgrado. Ik vraag me af of er ooit een bombardement op Moskou zou komen (hoop het niet). Ik denk dat het een pat-stelling blijft

 

Een reactie plaatsen

<< Home

<<Oudere berichten     Nieuwere berichten>>