4 november 2007

Fransche ratten: Vanhecke kent zijn klassiekers niet

In een interview met de Zwitserse Weltwoche vraagt journalist Hanspeter Born aan Frank Vanhecke: "Nun habe ich selber gehört, wie bei einer Demonstration Mitglieder Ihrer Partei französischsprachige Mitbürger als «franse ratten» beschimpften. Ist dies nicht rassistische Aufhetzung?", waarop deze laatste antwoordt:
Ja, natürlich. «Französische Ratten raus!» ist ein über vierzig Jahre alter Schmähruf. Es ist kein vornehmer Ausdruck, und wir als Partei brauchen diesen Slogan bestimt nicht"

Wel, wel, Frank, wat een gebrek aan historische kennis. De uitdrukking Fransche ratten is de titel van volgend volkslied uit 1814 (iets meer dan 40 jaar geleden dus):

Fransche ratten, rold uw' matten,
wilt naer huys nu keeren;
zegt: ‘dag vrienden, die ons minden,’
of men zal u leeren
op de pypen dansen;
nu hebt gy goê kanssen:
weg gascon, wie de bon, bon, bon,
door 't Keyzers schoon kanon.

Het is een lied dat de aftocht van de Franse bezettingstroepen viert na de nederlaag van Napoleon in de volkerenslacht van Leipzig (1813). Het lied staat in de Studentencodex (in mijn editie uit 1976 op p. 256) en wordt al vele generaties lang tot op heden gezongen op cantussen. De geschiedenis ervan is beschreven door Van Duyse (te vinden op dbnl.org)

Racistische ophitserij ? kom nou. Het is een spotlied, een vreugdelied, een lied om de bevrijding en de vrede te vieren.

Ik zou wel eens willen weten of er in Zwitserland geen liederen zijn die spotten met de Franse bezetter, of die de onafhankelijkheid tegenover Duitsland vieren.

En als men werkelijk meent volksliederen aan de hand van zo'n criteria te moeten veroordelen, dat men dan eerst een vooral eens naar de Marseillaise kijkt, die dagelijks gezongen wordt in Frankrijk (en bij ons zelfs door Vlaamse kandidaat-premiers), die het heeft over het "onzuivere bloed" van de tegenstanders: "Qu’un sang impur
Abreuve nos sillons".
Zou dat niet veel eerder racistisch zijn ?

Aanvulling 9 september 2008: zie http://vlaamseconservatieven.blogspot.com/2008/09/franse-ratten-bis.html

14 Comments:

At 4/11/07 21:45, Blogger Vincent De Roeck said...

In de nieuwste editie (die van 2003) van de studentencodex staat het lied op pagina 272. ;-)

Schachten hoog! Schachten de pagina?

 
At 4/11/07 21:54, Blogger Marc Vanfraechem said...

En nog een geluk dat de oude liedjesboeken van 't Zal Wel Gaen voorlopig niet onder de ogen van morele instanties à la De Witte zijn gekomen.

 
At 5/11/07 13:35, Anonymous Willy said...

Dwaal ik ? Ik verkeer al gans mijn leven in de waan dat dit een uitdrukking was van Willem van Oranje die gedurende de Spaanse bezetting van de Nederlanden zou gezegd hebben : "Spaanse ratten, rol uw matten." Met als orgelpunt de Zilveren Vloot die de Spaanse armada zou verslagen hebben. Men gebruikt trouwens van alle soorten bijvoeglijke naamwoorden die voor de "ratten" kunnen geplaatst worden. Bloggende ratten, rol uw matten, bvb.

 
At 5/11/07 13:52, Blogger Luc Van Braekel said...

Men mag nog zoveel historische en intellectualistische 'verschoningen' bedenken voor die "Waalse ratten"-slogan, ik ben ervan overtuigd dat het scanderen ervan zeer contra-productief werkt voor de Vlaamse beweging.

Ik denk dat het in september 2002 was dat ik mij -uitzonderlijk- eens heb laten verleiden om deel te nemen aan een VVB-betoging voor de splitsing van BHV. Het was in Vilvoorde. Alles verliep vlot, maar toen ik wat verderop in de stoet enkele flaminganten met rauwe stem "Waalse ratten, rolt uw matten" hoorde brallen, realiseerde ik mij plots dat ik daar toch niet op mijn plaats was.

De Vlaamse beweging zit met een groot imagoprobleem, zolang ze dat soort fenomenen blijft gedogen.

En of die slogan nu vijfhonderd, tweehonderd of vijftig jaar oud is, zal mij worst wezen. "Waalse ratten" scanderen vind ik stukken erger dan misdadigers "rode bosmieren" of "roofdieren" noemen...

 
At 5/11/07 15:19, Blogger matthias e storme said...

Willy, je droomt. Het lied dateert wel degelijk uit 1813-1814 en viert de aftocht voor de Fransen.

bij de zilvervloot gaat het om "Spaanse matten", dit zijn zilverstukken ter waarde van 8 realen (dus iets heel anders dan de matrassen uit 1814; zie een foto op http://www.wrakkenmuseum.nl/content/view/18/2/)en dat lied dateert uit de 19e eeuw

Luc, is de Marseillaise zingen contra-productief voor Frankrijk ? Ik geef wel toe: gezongen klinkt het wel degelijk anders dan gescandeerd, de toon is heel anders. Het gaat dus niet om de tekst zelf, maar om de wijze waarop die grbacht wordt. Geldt datzelfde trouwens niet ook voor vele andere meningsuitingen ?

 
At 5/11/07 16:40, Anonymous Anoniem said...

http://www.dbnl.org/tekst/duys001oude02_01/duys001oude02ill724.gif

rechtstreekse link

 
At 5/11/07 20:52, Anonymous Steven said...

Ik heb sowieso altijd een afkeer gehad van al dat gescandeer en dronken cantusgebral ...

Wat voor sommigen ongetwijfeld een geweldig avondlijk vermaak is, werkt voor de Vlaamse zaak - zoals lvb opmerkt - vooral erg contra -productief.

Maar ik kan wel genieten van een welgemikte schimpscheut als les F...

 
At 5/11/07 20:59, Anonymous Steven said...

Als een Nederlanstalige (ik ging bijna zeggen Vlaming) eens een strofe als dit kon schrijven :

Vous salissez la Flandre
Mais la Flandre vous juge
Voyez la mer du nord
Elle s'est enfuie de Bruges
Cessez de me gonfler
Mes vieilles roubignoles
Avec votre art flamand-italo-espagnol
Vous �tes tellement tellement
Beaucoup trop lourds
Que quand les soirs d'orage
Des chinois cultiv�s
Me demandent d'o� je suis,
Je r�ponds fatigu�
Et les larmes aux dents :
"Ik ben van Luxembourg".


Gewoon perfect !
(maar dan die ratten en die matten...)

 
At 5/11/07 21:30, Anonymous Piet Gein said...

Klommen niet de jongens als ratten in 't want, staat er in het lied van de zilvervloot. De ratten, dat zijn niet de Fransen, maar de Hollanders!

 
At 6/11/07 00:23, Blogger Marc Vanfraechem said...

een kleinburgerlijke zanger als Brel (die nochtans wel enkele mooie liedjes geschreven heeft, laat ik dat eerst zeggen, ook al bestaan die gewoonlijk uit één pathetische opgang ...en dan uit: een tweede Monsieur Crescendo), en die enkel bij wijze van coquetterie zich, heel soms, voor Vlaming wilde laten doorgaan, terwijl hij een taaltje sprak dat nog in de verste verte niet geleek op enig rëel bestaand Nederlands, en die tenslotte ook een eenvoudig Frans hanteerde, dat weliswaar beter was dan dat van Arno of Axel Red (biènksonaksent n'était-pas-agréaab-à-entent: un vrai belge quoi)...die zanger-tekstschrijver komt nauwelijks in de schaduw van Brassens, Aznavour, Dutronc, Adamo. Zeker niet met bovenstaande proeve van bekwaamheid.

 
At 6/11/07 00:37, Blogger Marc Vanfraechem said...

Zoals de anonieme schrijver hierboven zei: op de site van de Bibliotheek der Nederlandse Letteren staat alle uitleg. Alleen werkte die link bij mij niet goed, daarom geef ik hem hier opnieuw.

 
At 6/11/07 12:45, Anonymous Steven said...

Over kleinburgelijk/er/st valt te twisten. Brel leek me zeker niet op zoek naar het zuiverste Frans noch het reëel gesproken Vlaams (en hij was kwaad toen hij les F schreef quoi). Zijn missie om net de Vlaamse kleinburgelijkheid van binnenuit aan te tasten is niet voleindigd : nog steeds stuit je op die sombere, stugge mentaliteit, of die eeuwige verhaaltjes over de loopgraven in '14-'18 en over 's werelds hardste werkers. Iemand moest het doen. Leve Brel. (En ja Brassens staat objectief bekeken een trapje hoger, maar het hele oeuvre van die astmatische Armeen en de kwelende Italiaan mag u houden...)

 
At 7/11/07 19:17, Blogger Willem Coppenolle said...

Voor de (eenvoudige) melodie van het lied (in midi), zie

http://www.willemcoppenolle.be/blog/?p=33

De melodie is dezelfde als die op de eerste partituur op die link van dbnl.

 
At 8/3/11 23:07, Anonymous Anoniem said...

@ Luc Van Braeckel

Totaal met jou eens. Ik heb net hetzelfde ooit meegemaakt met net diezelfde reactie : "ik kan of mag hier niet wezen'.

Zelfstandig of Onafhankelijk wordend Vlaanderen moet eens volwassen leren worden en dat studentikoos cantussen-stadium leren passeren en achter zich laten.

Met al dat soort wandelingen genereer je alleen maar een contraproductief effect... Al dat geloop en geroep is misschien 'leuk' voor het eigengevoel en de eigen-groeps-cohesie maar intussen wordt de Vlaamse Zaak daarmee in binnen- én in buitenland als iets immens laaghartigs ingeschat.

Wordt eens wakker, 'bewust Vlaanderen' én hou eens op met het gebral van (taal)rascistische slogans.

Je geeft daarmee de belgicist een enorm wapen in handen. Laat toch de eer aan hen om superieur te denken over anderen. Met al dat naäpen berokken je de Vlaamse Zaak niets anders dan enorme schade. Tenzij jullie infiltranten zijn van de anderen maar dat geloof ik niet. Die zijn niets eens nodg : jullie doen het wel in hun plaats.

Hou dom zullen jullie dus hierbij blijven...

En nu nog een flinke wandeling binnen enkele dagen in niet-langer-Vlaams gebied én de buitenlandse pers wordt in haar gevoelens tegenover dat soort van Vlaanderen waarom niet verongelijkt...

Tja : Arm en oerdom Vlaanderen!

Jullie hebben hierbij ook echt de kunst begrepen om andere Vlamingen tegen jullie in het harnas te jagen. En dan zijn jullie verwonderd dat Vlaanderen niet als één persoon aan éénzelfde zeel trekt.

Jullie reageren als die noest-woeste stam in de aanvang van "Gladiator" en jullie bezitten geen tactisch, noch strategisch noch diplomatisch inzicht...

Jullie reageren vanuit de buik...

Medemensen kan je nooit als 'ratten' beschouwen.

Wat een afgang voor diegenen die zulks brallen... en wat een schade en schande voor de andere Onafhankelijkheidsbetrachters...

 

Een reactie posten

<< Home

<<Oudere berichten     Nieuwere berichten>>