18 december 2019

De koning dood? Leve de koning!


De koning dood? Leve de koning!

(TeKoS, zomer 2019)



(In 2007 heb ik een levensreddende hartoverplanting ondergaan, die uitgevoerd werd door een chirurge en waarbij het hele proces in handen was van een cardiologe, allebei hoogbekwaam en allebei vrouw. Verre van mij om het talent van vrouwen te geringschatten. Maar ontzag voor vrouwen is niet hetzelfde als feminisme.)



Cordelia Fine, auteuse van Testosteron Rex. De Genderdermythe, is een feministische psychologe. In dit boek betwist ze de biologische basis van het verschil tussen de geslachten, met name de onderscheidende invloed van het mannelijk hormoon testosteron.

Zelf is dat weer een gevolg van het ingeboren XY-chromosomenpatroon dat de man definieert, ook weer biologisch. Maar in zekere zin is het hormoon fundamenteler: als je een mannelijk individu zijn testosteronproductie ontneemt, scheikundig of door operatie, boet hij ondanks zijn XY-genen in aan mannelijke eigenschappen als agressie en vrijheidsdrang, en wordt hij gedweeër, als een vrouw; en omgekeerd, als je een vrouw testosteron inspuit, krijgt of versterkt ze mannelijke kenmerken als beharing of een zwaardere stem. Het testosteron kon dus dienen als samenvatting van het biologisch verklaringsmodel voor de sekseverschillen.

Vrouwen klagen erover dat zijzelf inzake rolpatronen wel veranderen (van de menstruatiekringloop tot de mode, het is sinds mensenheugenis normaal voor vrouwen om te veranderen, zoals de maan), maar dat mannen vasthangen in de oude rolpatronen: “De man is een dinosaurus.” Wel, zegt de klassieke biologie, dat komt door de niet-veranderende, niet aan ideologische koerswijzigingen gevoelige veroorzaking van mannelijkheid door het hormoon testosteron. Dat geldt sinds vele duizenden generaties en voor duizenden soorten. Dat koeien in gedrag verschillen van stieren, is niet het gevolg van seksistische scholing of indoctrinatie door hun maatschappij, maar is bepaald door biologische factoren.

Die waarheid als een koe staat als een huis, en toch menen feministen het beter te weten: on ne naït pas femme, on le devient (Simone de Beauvoir). Het dominante verklaringsmodel van het feminisme is dan ook het sociaal constructivisme, terwijl het de sociobiologie verkettert. Vol zelfvertrouwen poneert Cordelia dan ook dat zij de hele geschiedenis van het leven gaat veranderen door een einde te stellen aan de doorslaggevende rol die aan het geslachtshormoon toegeschreven wordt.

 Zoals zij van een andersdenkende collega citeert: “Als we de diverse kloven op de werkvloer en daarbuiten zouden moeten samenvatten in één woord, zou dat woord niet discriminatie zijn, maar testosteron.” Ze erkent dat ook, maar alleen als een op te lossen probleem: “Telkens we spreken over sekseongelijkheid en wat we eraan kunnen doen, is Testosteron Rex het paar olifantenballen in de kamer.” (Waarom we daar wat aan zouden moeten doen, wordt hiet uitgelegd, het boek is blijkbaar voor haar egalitaristische geestesgenoten bedoeld) “Dit boek zal aantonen dat Testosteron Rex het telkens weer bij het verkeerde eind heeft.” (p.16) Dat belooft.





Partijdig

Testosteron Rex is als titel knap gevonden; hij is dan ook door een mannelijke vriend van de schrijfster bedacht, bioloog Richard Francis (p.197, dankwoord). Ook haar onderzoek is niet echt origineel, het is eerder een metastudie, een overzichtsbespreking van bestaande bio-, socio- en psychologische onderzoeken over de aard van en de verhoudingen tussen de geslachten. Dat is op zich natuurlijk verdienstelijk, maar we merken al spoedig dat haar duidingskader uiterst partijdig is, namelijk in zogenaamd progressieve of linkse zin. De term “links”, vaak ten onrechte als achterhaald bestempeld, gaat over gelijkheid (en “rechts” over al het andere: zowel de weigering en bestrijding van de gelijkheid, alsook alle rivaliserende waarden, zoals de natie of de eeuwige zaligheid), en daarvan is het feminisme één dimensie.

Dat blijkt al vanaf de ondertitel: ‘gendermythe’ wordt alleen gebruikt door wie zich eerst al tot het begrip ‘gender’ (als niet-biologische, louter sociaal geconstrueerde dimensie van geslachtelijkheid) bekeerd heeft, Cordelia’s eigen soort dus. Zelf heb ik me over dat modieuze begrip nog nooit aan eender welke opvattingen, realistische of mythische, bezondigd. En ik kan uit ervaring getuigen: we kunnen best zonder die nieuwlichterij. Wat dan de “mythe” van het geslachtsverschil betreft: miljoenen generaties van geslachtelijk gedifferentieerde dieren- en plantensoorten weten het echt wel beter dan de zeer minoritaire en efemere geslachtsnegationistes. Dat stieren van koeien verschillen, allemaal in dezelfde zin, komt niet doordat hun een “mythe” aangepraat is.

Het biologisch gedetermineerde geslachtsverschil bij dieren schijnt het feministisch wereldbeeld nauwelijks te deren. Over de afwezigheid van het dier tussen mens en dode voorwerpen in het wereldbeeld van Jean-Paul Sartre zei men ooit: “Il n’y a pas de chiens à Saint-Germain.” Ook hier geldt zoiets: de bourgeois-juffers die zich tot het feminisme bekennen, hebben blijkbaar nog nooit hun handen vuilgemaakt om pakweg een koe te melken.

De partijdigheid van de schrijfster in cultuurmarxistische zin verklaart de gunstige recensies in De Volkskrant en andere media van het Bestel. Op zich juist weergegeven feiten krijgen in dit boek onjuiste, ideologisch voorspelbare conclusies mee, en dat is De Standaard een (even voorspelbare) instemmende recensie waard. Gegeven deze gunstige pers, ga ik niet meer doen dan het evenwicht herstellen door het boek wat onbevangener tegen het licht te houden. Op haar beurt bevrijdt die warme atmosfeer vol loftuitingen ons van een hoffelijkheidsreden om ons in de kritiek op haar these in te houden.





Feminisme

Cordelia kan er weinig aan doen, maar haar ideologische stroming is bij buitenstaanders niet erg populair, en dat geldt niet alleen voor moslims. (Merk op dat we voor de gelegenheid de traditionele conventie volgen: een man wordt bij afkorting met zijn familienaam genoemd, zoals een beroemdheid, en een vrouw met haar voornaam, zoals huispersoneel.)

Het feminisme heeft bij conservatieven al lang de slechte reputatie, het gezin als instelling enorme schade toegebracht te hebben. De laatste tijd heeft het ook een reputatie van onsamenhangendheid, wensdenken en meeloperij verworven. Waarnemers hadden al een tijdje begrepen dat het feminisme binnen het spectrum van klaagvertogen onderaan de ladder staat, zodat bv. anti-donker racisme als veel erger geldt dan seksisme, en bijgevolg zelfs de krasse lofzang op verkrachting door zwarte rappers boven kritiek verheven is. Kijk eens hoe goed vrouwen nog steeds zijn in zichzelf wegcijferen. Maar nu komen de feministen er nog eens zelf openlijk voor uit om bv. de suprematie van de islam boven vrouwenrechten te plaatsen. Zij verdedigen nu zelfs het islamitische recht op vrouwenbesnijdenis, goedgepraat door topfeministen als Germaine Greer als niet meer dan een schoonheidsoperatie.

Goed, de oude Europese samenleving had dan geen vrouwenstemrecht noch gelijk loon voor gelijk werk (stof genoeg voor een eerste en tweede feministische golf), maar ze beoefende tenminste geen meisjesverminking. In alle premoderne Europese (christelijke én heidense) en islamitische verslagen over een verblijf van de auteur in de andere samenleving, lang vóór het feminisme, merken de auteurs het alomtegenwordige feit op dat vrouwen in Europa veel vrijer en mondiger zijn dan in de moslimwereld. Er was het cultuurmarxisme inbegrepen het hedendaagse stadium van het feminisme voor nodig om naar een nog veel vrouwvijandiger cultuurfase terug te keren, die geacht wordt ons een bevrijdend stuk heiligverklaarde diversiteit te bezorgen.

Gelukkig hoeven we Fine niet op zulke krasse stellingname te pakken. Bij haar gaan de feministische overdrijvingen gewoon heel braafjes om een minder dan wetenschappelijk standpunt over een fundament van het geslachtsverschil: de geslachtshormonen. Let wel, op de meeste bladzijden van dit boek kan je heel wat wetenschappelijk jargon en feitenmateriaal leren over neuronen, celmembranen, laboratoriumexperimenten enz. Qua rauwe gegevens over wetenschappelijke onderzoeksresultaten is dit een rijk gestoffeerd boek, met talloze verwijzingen en voetnoten, wat op leken wel indruk zal maken.

Maar achter die tentoongespreide wetenschappelijk weetjes ligt een doctrine die fundamenteel anti-wetenschappelijk is. Haar feitenmateriaal is doorgaans onbetwistbaar, maar het bewijst niet dat wat zij zo gretig wil aantonen, namelijk dat het geslachtsverschil hoofdzakelijk sociaal geconstrueerd is. Elke boerin met een kippenhok had haar dat kunnen vertellen.

Bijvoorbeeld, naast de vraag waarom of waarin de geslachten zo verschillen, verkiest zij de complementaire vraag “hoe het komt dat mannen en vrouwen zich zo vaak hetzelfde gedragen”. (p.177) Daarop worden weer heel academische studies aangehaald, maar het gezond boerenverstand heeft zo al een groot deel van het antwoord. Zoals iedereen kan zien, hebben mannen en vrouwen vanalles gemeenschappelijk: twee armen, een hoofd enz. zelfde spierstructuur, hoewel wat sterker of wat minder sterk; een huid, hoewel wat meer of wat minder behaard, enz. De primaire en zelfs de secundaire geslachtskenmerken vormen maar een klein deel van het geheel. Er is dus ook niets op tegen dat de maatschappelijke rol van de geslachten wat aan evoluties onderhevig is, maar alleen binnen een zekere bandbreedte, want terwijl wij even op de gelijkenissen focusten, blijven de verschillen natuurlijk ook bestaan. Alle whataboutery over de gelijkenissen is wel aardig en doorgaans ook geldig, maar verandert niets aan het wetenschappelijke feit van het verschil.





Promiscuïteit

Cordelia besteedt veel aandacht aan het beeld dat mannetjesdieren veel minder moeten investeren in voortplanting dan wijfjes. (Maar veel meer in het vinden van een partner. Wanneer een feministe voor de zoveelste keer klaagt dat ze “niet inziet waarom mannen met veel partners bewondering oogsten en vrouwen niet”, dan dient zij te in te zien dat een vrouw veroveren een hele prestatie vergt, terwijl als vrouw een man in je bed krijgen spotgemakkelijk is.) Inderdaad, de stier, althans na zijn overwinning op zijn rivalen, bevrucht al spelend een hele kudde koeien, die elk op zich jaren werk hebben aan de kalveren; en dat ideaalbeeld bestaat ook onder mensen, hoewel alleen de succesvolsten het waarmaken. Vandaar de gedachte dat de vrouw van nature monogaam is, of alleszins bescheiden in haar seksuele appetijt, en dat de man in wezen polygaam is.

Hij is onderhevig aan de “wet van Zorba de Griek”. Die zegt aan de hoofdfiguur van de gelijknamige film, wanneer die twijfelt of hij op de kennelijke belangstelling vanwege een vrouw zal ingaan: “Er is maar één zonde die God niet vergeeft: als een vrouw je naar haar bed roept en je gaat niet.” De man moet dus altijd paraat zijn, want evolutionair hebben de mannetjes die elke kans grepen, zich het meest voortgeplant. Daarom ook blijkt uit onderzoek naar seksuele voorkeuren dat waar vrouwen het meest dromen van één bepaald soort man (diepe stem, zin voor humor, enz.), mannen het meest opgewonden raken van niet een bepaald soort vrouw, maar wel telkens van een nieuwe vrouw.

Bij vrouwen wordt promiscuïteit dan ook vaak begrepen als het gevolg van een ongewoon hoog testosterongehalte. Bijvoorbeeld, voor wat het waard is, een bevriend schaker beaamde dat schaken een bij uitstek mannelijke sport is, waar een genadeloos killer-instinct bij nodig is; en gaf als zijn ervaring dat de weinige vrouwen die graag en goed schaken, temperamenteel een overmaat aan testosteron lijken te hebben; en dat dat ook hieruit blijkt, dat zij typisch erg promiscu zijn.

Cordelia argumenteert daartegen dat bij de mens de investering van een man in monogamie en plichtsbewust vaderschap doorgaans evenveel opbrengt voor zijn voortplanting (namelijk veiliger en kwalitatiever opgroeien van de jongen, dus meer overlevingskansen en een betere toekomst) als ontrouw om “zijn zaad te spreiden”. Vaak gebruikt zij het argument dat gedrags- en rolverdelingspatronen bij de ene soort niet bij de andere van toepassing hoeven te zijn (bv. van rund naar mens), en in dit geval is dat ook heel zinnig. De mens verschilt heel erg van andere diersoorten in de noodzaak aan bescherming en opvoeding van de kinderen, en daardoor verandert de relatie tussen de ouders aanzienlijk. Men ziet deze evolutie al wanneer men lagere met hogere diersoorten vergelijkt: vissen verspreiden massa’s eitjes en kijken er verder niet naar om, terwijl zoogdieren hun enkele jongen een tijd zogen, beschermen en vaardigheden bijbrengen. Bij de menswording is die evolutie enorm versneld, en daarom kan een vader beter in kwaliteit door opvoeding dan in kwantiteit via promiscuïteit investeren.

Maar ook waar zij gelijk heeft, valt het voorbarige gekoketteer met het etiket “wetenschappelijk” op. Zij stelt vast dat mannetjesdieren voor de seksuele selectie vaak zwaar investeren in aantrekkingsmiddelen, bv. de pauwenstaart (terwijl wijfjes dat meestal niet hoeven te doen, al investeren zij dan weer in hun nageslacht). Wat dan de mens betreft: “Vroeger overheerste een Testosteron-Rexvisie op seksuele selectie waarin (...) sportwagens gelden als de pauwenstaart waarmee competitieve mannen de concurrentie aangaan om toegang tot vruchtbare baarmoeders te krijgen. Deze opvatting heeft het psychologische fundament voor sekseongelijkheid gelegd. De wetenschap heeft echter allang afscheid van deze gedachte genomen.” (p.56) Hier neemt zij toch wel een groot voorschot op de aanvaarding van haar eigen stellingen. Waarnemers van het ware leven menen te weten dat sportwagens en ander statusvertoon nog steeds een reële aantrekkingskracht uitoefenen; en dat sekseongelijkheid een dieper fundament heeft dan verhalen over sportwagens.   





Ongecijferd  

Lang geleden kreeg ik tijdens mijn leergang Chinees een verhaaltje te lezen over een man die per koets langs de keizerlijke steenweg reed die noord en zuid verbond. Hij stopte aan een herberg. De herbergier had hem zien aankomen en vroeg hem waarheen de reis ging. “Ik trek naar Nanjing in het zuiden”, zei de reiziger. “Maar zo zul je er niet komen”, zei de herbergier. “Hoezo?”, wierp de reiziger tegen, “ik heb de beste koetsier, en een gloednieuwe koets! Waarom zou ik er niet geraken?” “Omdat je naar het noorden rijdt!”

Je kan nog zoveel middelen mobiliseren, in dit geval een overmacht aan academische weetjes en vertrouwenwekkende verwijzingen, maar als je algemene boodschap niet in orde is, zal dat alles je niet veel helpen. De juiste oriëntatie is belangrijker dan een veelheid aan snufjes. De man die te voet richting Nanjing ging, zou er lang over doen, maar hij zou er wel geraken; maar de man die de verkeerde richting op reed, mocht nog zo professioneel uitgerust zijn, hij zou zijn doel nooit bereiken.

Bijvoorbeeld, lang geleden werd een feministe op Radio 1 geïnterviewd. Haar zending bestond erin, het eeuwenoude begrip van wat “mannelijk” en wat “vrouwelijk” is, dooreen te gooien. Aldus bijvoorbeeld de door de interviewster als feit aangehaalde indruk dat zowel mannen als vrouwen automatisch met een diepere, mannelijkere stem gaan spreken wanneer zij iets belangrijks te zeggen hebben. Bekend voorbeeld is Margaret Thatcher, die zich op een diepere stem ging trainen naarmate zij in haar politieke loopbaan hoger mikte. Dat kon onze deskundige niet ontkennen, maar: “Een acteur, die kan toch een ander soort stem fingeren, naar wens hoger of lager.” Natuurlijk, daar is hij juist acteur voor: om rollen te spelen die niét de werkelijkheid zijn. Zo is dus ook de geacteerde inwisselbaarheid van de geslachten, bv. door travestieten, wel fingeerbaar maar niet de werkelijkheid. De professionele vaardigheid van de acteur vergt jaren oefening, maar ook na die ontplooiing van deskundigheid is zij niet tegen de natuurwetten opgewassen.

Tegen de natuur in klampen feministen zich sinds lang vast aan dergelijke strohalmen. Doorgaans lijden die aan in het oog springende intellectuele fouten. Veel voorkomend zijn de tekenen van ongecijferdheid, een ziekte die ook bij mannelijke cultuurstrijders de duiding van statistische gegevens blijkt te verkleuren, maar die in het feminismedossier wel erg flagrante proporties aanneemt. Zeg bijvoorbeeld dat “mannen gemiddeld groter zijn dan vrouwen”, en gegarandeerd wijst een flauwe plezante of een opstandige feministe naar de grootste vrouw in het gezelschap: “Kijk, zij is toch groter dan vele mannen? Zie je wel dat je schatting maar een vooroordeel is?” Statistici wisten heus wel dat sommige vrouwen groter zijn dan sommige mannen, of zelfs dan het totale gemiddelde, maar ook en onverminderd dat de gemiddelde vrouw onverminderd kleiner is dan de gemiddelde man.

Hoewel dit boek veel wetenschappelijk jargon bevat, lijdt het in wezen aan dezelfde kwaal van ongecijferdheid. Regelmatig wordt uit “niet helemaal” onterecht “helemaal niet” afgeleid.  Voortdurend vind je in het feministisch vertoog gesmokkel met uitzonderingsgevallen (nl. niet-toepasselijkheid van het gewone patroon van man/vrouw-verschillen ten gevolge van andere factoren dan de geslachtshormonen) die dan een eind verder geacht worden een stevig gevestigde regel over de hormonenwerking te ontkrachten. Een bekend voorbeeld van de hyperfocus op uitzonderingen is de soort van de zeepaardjes, waar het het mannetje is dat een tijdje de bevruchte eitjes bij zich draagt; aardig, maar wel degelijk uitzonderlijk, geenszins regel. Wanneer in het labo mannelijke knaagdieren alleen met jongen, en zonder wijfjes, opgesloten worden (iets wat je bij een aantal diersoorten niet moet doen, waar de wijfjes de mannetjes ver moeten houden van de jongen), dan “zie je dat het mannetje de pup op dezelfde manier ‘bemoedert’ als vrouwtjes dat doen. Feminisme – seksuele selectie 1-0.” (p.186)

Voorzover juist, is dat een weinig sensationele toepassing van het overal in de natuur voorkomende aanpassingsvermogen. Een voorbeeldje uit duizenden: een tijger is een landzoogdier, maar tijdens zijn evolutie heeft hij leren zwemmen, en bij gelegenheid doet hij dat ook; echter zonder dat daarom het verschil met een dolfijn verwaarloosbaar wordt. Uit het feit dat de vader in uitzonderlijke omstandigheden de rol van de moeder kan overnemen, volgt helemaal niet dat hun beider rollen in het algemeen inwisselbaar zijn.

Een favoriete retorische wending die erop wijst dat een verdedigde zaak niet zo stevig staat, is de herhaalde bewering dat ze heel “ingewikkeld” is, veel meer dan je eigen liegende ogen kunnen zien; een nevel van onduidelijkheid die een duidelijke beoordeling moet voorkomen. Hier bijvoorbeeld luidt het dat “de hoeveelheid testosteron die in de bloedbaan circuleert slechts één onderdeeltje is van een uiterst complex systeem”, zoals “de omzetting naar oestrogeen, de hoeveelheid aromatase om dat te laten gebeuren, de hoeveelheid oestrogeen die de hersenen zelf produceren, het aantal en de aard van de androgeen- en oestrogeenreceptoren, waar ze liggen, hoe gevoelig ze zijn”. (p.131) Dat zal wel, en bv. het effect van de halvering van die testosteronspiegel zal ingewikkelder zijn in haar werking dan dat ze lineair tot een halvering van de mannelijkheid zou leiden – maar tot een vermeerdering daarvan zeker ook niet. Nergens blijkt uit haar verhaal dat je testosteron door zijn tegendeel of door nog iets anders kunt vervangen zonder dat er in het werkelijk geobserveerde gedrag iets verandert. Testosteron werkt, en zo ver wil ze ook niet gaan om dat in de bespreking van onderzoeksresultaten openlijk te ontkennen.





Wat haar hond overkwam

Soms zijn eenvoudige en daarom algemeen aanvaarde intuïties wetenschappelijk onjuist, bv. iedereen kan met eigen ogen zien dat de zon rond de aarde draait, en toch kon Copernicus aantonen dat het de aarde is die rond de zon draait. Dat beroemde voorbeeld geldt voor academici als vrijbrief om het gezond verstand te kleineren en allerlei contra-intuïtieve stellingen te poneren, bv. dat het verschillende gedrag van stieren en koeien niet door geslachtshormonen maar door maatschappelijke conditionering veroorzaakt wordt.

Alhoewel, dat gelooft ze zelf niet. Ze begint haar boek met een anekdote te vertellen, een gezinsmoment toen ze aankondigde dat ze de hond ging laten castreren. (p.7) Wat een anekdote in een boek over testosteron. En welke commentaar is dat voorval waard? Voor haar niet meer dan een ontboezeming over haar smaak. Haar zoon stelde toen voor om de ballen vervolgens op te zetten en het eindproduct als sleutelhanger te gebruiken, maar zij pleitte daartegen, want ze wou niet de stereotiepe feministe zijn die dagelijks tegen die trofee van een paar geknipte ballen aankeek. Interessant, maar in de context van een boek over geslachtshormonen laat ze een veel belangrijker implicatie onbesproken. En dat is dat zij, net als de eerste landbouwers die tienduizend jaar geleden liever een gedweeë os dan een gnuivende stier voor hun ploeg spanden, nog onverminderd gelooft dat er een cruciaal verschil is tussen “met testosteron” en “zonder testosteron”.   Als Cordelia echt haar eigen verhaal geloofd had, zou ze de ontmanning of “detestorenonisering” van haar hond overbodig gevonden hebben: het maakt immers toch geen verschil.

(Een meta-bedenking. Deze denkfout van haar is typisch vrouwelijk. Ze begint over haar goestinkjes, en aangezien de vrouw van nature narcistisch is en in de spiegel kijkt om zich af te vragen hoe ze op anderen overkomt, hebben galante heren daar begrip voor. Ze begint echter niet over de hoofdzaak, namelijk de vernietigende logische implicatie van haar eigen feitelijk gedrag op de stellingname waaraan ze een heus boek gewijd heeft. Mannen vleien zich dat zij -- dankzij de testosteron -- de gave des onderscheids tussen hoofd- en bijzaken hebben, in dit geval geen persoonlijke goesting maar wel de wetenschappelijke impact. Kinderen en vrouwen, die volgens Thomas van Aquino halfweg het kindstadium zijn blijven steken, veronachtzamen de hoofdzaak nogal eens om dan dwaallichtjes achterna te lopen, en rekenen op mannen om de blik op het einddoel gericht te houden.)

Testosteron leidt wel degelijk tot allerlei geslachtsverschillen en daardoor ook tot de communicatieproblemen tussen man en vrouw. Daaraan verdienen tal van schrijvers van popboeken, genre Mannen komen van Mars, vrouwen komen van Venus, of Waarom mannen niet luisteren en vrouwen niet kunnen kaartlezen (langer lijstje op p.12). Maar of al die misverstanden echt door de geslachtshormoen komen? Over de talloze kinken in de kabels die man en vrouw verbinden, luidt Cordelia’s slotzin: “Laten ze niet langer de schuld geven aan Testosteron Rex. Want die koning is dood.” (p.194; de overblijvende 62 pp. zijn eindnoten en biblio.)

Dat zegt ze na een heel boek van echte of gedroomde verwikkelingen op te voeren die de impact van de geslachtshormonen wat relativeren door er culturele factoren bij te halen, maar zonder ook maar één keer aan te tonen dat een testosteroneffect echt anders is dan klassiek voorgesteld. Een blik onder de microscoop onthult wel wat meer detail dan algemeen bekend,  maar fundamenteel verandert er niets. Elk mannelijk chauvinistisch zwijn zal tevreden, en zonder enige verrassing, vaststellen dat ook na al Cordelia’s vermakelijke doch ongevaarlijke plaagstootjes, Testosteron Rex onverminderd overeind staat.



Proportionaliteit

Wel is juist dat het klassieke rollenpatroon zoals wij het ons van recente generaties herinneren, een overdrijving bevatte en daarom een correctie behoeft. In georganiseerde maatschappijen blijkt een natuurlijk verschil van meer/minder geradicaliseerd te worden tot alles/niets. Dat was de culturele overdrijving van een biologisch bepaald verschil. Aan dat biologisch verschil kunnen we niets doen en moeten we ook niets doen, maar die culturele overdrijving mag wel bijgesteld worden.

Minder vrouwen dan mannen stellen belang in politiek, hebben er een mening over, of willen eraan deelnemen. Maar het actieve of passieve stemrecht werd aan álle vrouwen ontzegd. Veel minder vrouwen dan mannen voelen zich tot een militaire loopbaan aangetrokken, maar geen enkele vrouw werd tot het leger toegelaten.

Primitievere maatschappijen zijn daarin flexibeler en realistischer. De Vedische inwijding, een vierduizend jaar geleden, met als teken de “heilige draad” (een drievoudige draad hangend van linkerschouder naar rechterheup), was oorspronkelijk voor zowel meisjes als jongens; maar werd recenter tot jongens beperkt, die later bij hun bruiloft ook de eigenlijk voor hun vrouw bestemde draad omgehangen kreeg. Vedische zieners konden ook vrouwen zijn: een kleine minderheid, omdat vrouwen doorgaans van vóór hun twintigste al door kinderlast beperkt werden, maar ze bestonden en werden als vanzelfsprekend aanvaard. Net zoals in een moderne doch vrije samenleving (d.i. zonder socialistische quota) de vrouwen een minderheid onder de bedrijfsleiders of de politici vormen, maar wel normaal gevonden worden. Echter, in de tussenliggende periode werd meer/minder tot alles/niets geradicaliseerd, en het is goed dat er vandaag een terugkeer plaatsvindt tot natuurlijker verhoudingen.

In die zin is vrouwenemancipatie een welkome gezonde evolutie. Iets anders is de geforceerde gelijkheid die nu nagestreefd wordt. De visie van Cordelia Fine en andere feministen heeft inmiddels in vele landen een officiële status verworven. Terwijl meisjes uit zichzelf veel vaker voor studies leidend tot zorgende beroepen kiezen, worden zij bestormd met overheidscampagnes die hun technische studies willen aanpraten. Terwijl politieke partijen moeite hebben om vrouwelijke kandidaten te vinden, worden zij door het opgelegde ritsprincipe tot numerieke pariteit gedwongen.

(Nu ja, gedwongen. Tenslotte hebben de overwegend mannelijke mandatarissen zelf voor het ritsprincipe en andere quota gestemd; zoals vroegere 100% mannelijke parlementen het vrouwenstemrecht goedgekeurd hebben. Wat de bedenking oproept hoe gemakkelijk de vrouwenbeweging het gehad heeft. Jawel, hou je verontwaardigde protesten maar voor jezelf, ik bedoel wel degelijk: zeer gemakkelijk. Als je vergelijkt met hoeveel meer en hoeveel bloediger strijd de verdrukte arbeidersklasse of allerlei etnische minder- of meerderheden hebben moeten leveren om veel minder drastische politiek-maatschappelijke omwentelingen binnen te halen, dan heeft het feminisme het gemakkelijk gehad. Dat komt doordat – althans Europese -- mannen aan vrouwen moeilijk iets kunnen weigeren. Uit galanterie hebben ze hun gegeven waar ze blijkbaar om vroegen. De vrouw is immers, zoals de Israëlische professor krijgskunde Martin van Creveld stelt, “het bevoorrechte geslacht”, alle geweeklaag ovr ondervertegenwoordiging ten spijt. Op de soldatenkerkhoven, of inderdaad op de praalgraven van de gevallenen in een uiteindelijk gelukte politieke strijd, zijn ze wel zéér ondervertegenwoordigd.)





Dames pro Darwin

Een aantal Jaren geleden reeds deed een Vlaamse wetenschapster een poging om tegen de feministische opgelegde consensus in te gaan en de eerbied voor de biologische basisgegevens te herstellen: wijsgeer-germaniste Griet Vandermassen met haar boek Darwin voor dames. Dat heeft ze nu flink uitgebreid en geactualiseerd, en het ijzersterke resultaat heet Dames voor Darwin. Het schetst eerst de geschiedenis van het feminisme, en komt dan terzake: de evolutiepsychologische grondslag va de blijvende geslachtsverschillen. In dat boek, en ook in een vraaggesprek erover met het SKEPP-blad Wonder en is gheen wonder (zomer 2019), heeft ze wat commentaar bij Cordelia’s boek:

“Daarin levert ze voor een stuk terechte kritiek op zwak evolutiepsychologisch onderzoek, want dat is er natuurlijk ook, maar daarnaast is ze ook weer zeer selectief in de studies die ze aanhaalt. Ze probeert vooral te beargumenteren dat genderverschillen het product zijn van een gegenderde wereld en dat de biologie daar wel achter schuilt (waardoor ze er lippendienst aan bewijst), maar dat die geen belangrijke rol speelt.”

Griet bevestigt wat conservatieven altijd al aangevoeld hadden: dat de mens niet geboren wordt als onbeschreven blad dat door de maatschappij naar willekeur beschreven kan worden, maar als erfgenaam. En concreet dan als erfgenaam van miljoenen jaren evolutie: “Ik vertrek vanuit een evolutionair mensbeeld, vanuit het feit dat wij zoogdieren zijn en dat ons brein het product is van een zeer lange evolutionaire geschiedenis en dat het daar ook de sporen van draagt. (...) Wij zijn een soort zoals alle andere. Als je evolutionair denkt, dan zie je patronen in menselijk gedrag en ma-vrouwverschillen die duidelijk veel verder gaan dan onze soort. (...) Cordelia Fine en andere feministische activistische wetenschappers [proberen vooral] om menselijk gedrag zoveel mogelijk los te koppelen van die evolutionaire geschiedenis.”

De wetenschap heeft gesproken. Haar bevindingen zijn zeker verenigbaar met praktische vrouweneisen, genre gelijk loon voor gelijk werk. Maar niet met utopische theorieën over het onbeschreven blad of de maakbaarheid van man en vrouw. 

 

Cordelia Fine: Testosteron Rex: het eide van de gendermythe, Lannoo, Tielt 2017 (Engels origineel: Testosteron Rex, 2016)

Griet Vandermassen: Dames voor Darwin, Houtekiet, Antwerpen 2019.

Labels:

<<Oudere berichten