Verdeling van de federale ministerpostjes (Hoegin)

«Het kan de mensen niet schelen wie er in de Wetstraat 16 komt,» schreeuwde Open Vld-voorzitter Bart Somers nog niet zo lang geleden uit in De Zevende Dag. Dat neemt niet weg dat hij met lede ogen moet aanzien dat Guy Verhofstadt misschien wel Eerste Minister wordt, al dan niet ad interim, en daarmee een ferme streep trekt door Bart Somers' eigen plan om de «poppetjes» te plaatsen.

Dat Caroline Gennez en de sp.a (nog) niet staan te springen om in een federale regering te stappen is al bij al nog een geluk bij een ongeluk voor Bart Somers, want de wederopstanding van Guy Verhofstadt gooit anders een flinke portie roet in de plannen van het trojka Bart Somers-Patrick Dewael-Karel de Gucht. Reken immers maar eens uit op hoeveel ministerpostjes de Open Vld recht zou hebben indien er aan Vlaamse zijde een oranje-blauwe coalitie bewaard zou kunnen worden: welgeteld drie. Als in een trojka dus. Als echter Guy Verhofstadt één van die postjes komt bezetten als Eerste Minister, betekent dit dat Bart Somers partijvoorzitter moet blijven, maar voorlopig is er dan nog niemand over boord.

Als nu echter de sp.a overstag gaat en alsnog in de federale regering stapt, heeft die partij recht op twee ministerpostjes, waarvan er eentje van de CD&V-N-VA komt, en eentje van… de Open Vld uiteraard. En dan zal er bij de Open Vld een harde noot gekraakt moeten worden: wordt Patrick Dewael of Karel de Gucht federaal minister, en welke troostprijs krijgt de verliezer toegespeeld? Misschien wel een plaatsje in de Vlaamse Regering? Over poppetjes plaatsen gesproken dus!

Nu we toch aan het rekenen zijn, hoe zien de zaken er eigenlijk aan Franstalige zijde uit? Oranje-blauw gaf daar een verhouding 5/2 voor MR, maar in een klassieke tripartite wordt dat 3/3/1. De intrede van de PS zorgt er met andere woorden voor dat een overweldigende blauwe meerderheid omgebogen wordt in een nipte minderheid, en het vooral de MR is die ministerportefeuilles de deur ziet uitvliegen omwille van een eis van Joëlle Milquet. Niet moeilijk dat men daar dus niet bepaald laaiend enthousiast is over die intrede van de PS.

Dan is een uitbreiding van oranje-blauw met Ecolo een veel goedkopere zaak: de verhouding wordt dan 5/1/1, of met andere woorden: de MR hoeft helemaal geen prijs te betalen en schuift de volledige rekening door naar de cdH. Ecolo in de federale regering loodsen is trouwens altijd goedkoop voor de MR, want een tripartite uitbreiden met Ecolo doet een ministerpostje verschuiven van de PS naar Ecolo. Als Didier Reynders het blijvend goed kan vinden met Jean-Michel Javaux betekent dit meteen ook dat daarmee de meerderheid van oranje-rood naar blauw-groen verhuist, wat ook al weer mooi meegenomen is.

Een politicus die tijdens de regeringsonderhandelingen komt verklaren dat het toch niet om de postjes gaat is al even geloofwaardig als een vos die de passie komt preken in het ganzenhok: in zijn achterhoofd heeft hij al uitgerekend hoeveel postjes/ganzen er zullen aan moeten geloven voor hij tevreden zal zijn. Bart Somers zit dus met een levensgroot personeelsprobleem als Guy Verhofstadt absoluut redder des vaderlands wil blijven spelen én de sp.a het in haar hoofd haalt toch maar toe te treden tot de federale regering. Benieuwd hoe de top van de Open Vld dat zal oplossen. Het zou echter wel ironisch zijn als Karel de Gucht een ministerspost aan zijn neus voorbij zou zien gaan, terwijl bijvoorbeeld Bart de Wever zowel zijn staatshervorming als zijn ministerportefeuille zou krijgen. Dat hij dus maar oppast dat hij niet alleen plat op zijn buik zal moeten gaan maar zal moeten blijven liggen ook…

Read more...

Rijdt Verhofstadt voor Reynders en paars-groen? (Hoegin)

Ruim twee maanden geleden schreef ik een stukje onder de titel «Vlaanderen nog helemaal niet onafhankelijk». Ik zal het maar onmiddellijk toegeven: op dat ogenblik zat ik er op twee punten ferm naast. Ten eerste dacht ik niet dat de Vlaamse partijen in de Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken het zouden aandurven de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde eenzijdig goed te keuren. En ten tweede dacht ik toen niet dat de N-VA het binnen het Vlaams Kartel van de CVP zou kunnen halen, zeker niet als de regeringsonderhandelingen tot in december zouden aanslepen.

Overlopen we nog eens het lijstje van toen met de verscheidene scenario's om uit de federale crisis te raken. Eind september was het plan A om uit de crisis te raken net zoals vandaag een oranje-blauwe coalitie, en schijnbaar is het ook de opdracht van uittredend Eerste Minister Guy Verhofstadt om een oranje-blauwe coalitie mogelijk te maken. Wat hij precies zal kunnen uitrichten of hoe hij zo'n coalitie plots wel mogelijk zal kunnen maken is alvast voor mij een groot raadsel, maar misschien denkt hij wel dat hij, in tegenstelling tot Yves Leterme, er wel zal kunnen in slagen Joëlle Milquet van de cdH te kraken. Of denkt hij dat hij Bart de Wever en de partijraad van de N-VA over de brug zal kunnen krijgen zonder enige vorm van garantie voor een staatshervorming?

Plan B, een tripartite, werd dit week-end na het ontslag van formateur Yves Leterme nogmaals afgewezen door nagenoeg alle partijen, men zou zelfs kunnen zeggen sp.a en PS incluis. Hoewel, want even zag het er zaterdag naar uit dat de MR dan misschien toch geen bezwaren zou hebben tegen een regeringsdeelname van de PS.

Plan C, rooms-rood-groen, wordt in feite afgewezen door Ecolo zelf, aangezien zij een veto uitgesproken hebben tegen N-VA. De CD&V heeft er trouwens weinig baat bij het Vlaams Kartel op te blazen om in een rooms-rood-groene regering te stappen als zij dat niet eerder reeds heeft gedaan om een andere coalitie mogelijk te maken. Dit plan kan dus voorlopig wel afgeschreven worden.

Plan D' is vandaag meer realistisch dan het in september was, en het lijkt me niet onwaarschijnlijk dat Guy Verhofstadt zo'n coalitie achter de hand houdt als noodoplossing indien ook hij een oranje-blauwe coalitie niet in mekaar geknutseld krijgt. De groenen hebben duidelijk opnieuw zin in een regeringsdeelname, zoals bleek uit de verklaringen van Jean-Michel Javaux verleden week, en zowel sp.a als Open Vld kan een staatshervorming eigenlijk gestolen worden, ook al zeggen ze op dit ogenblik het tegenovergestelde. Wat pleit dan nog tegen paars-groen? Open Vld wil vermijden dat Yves Leterme zich in 2009 aan de kiezer kan voorstellen als een Vlaamse martelaar, maar zowel Open Vld als sp.a waren dit week-end opvallend eensgezind over wie er schuld had aan het mislukken van de formatiepoging van Yves Leterme: Bart de Wever (en blijkbaar dus niet Joëlle Milquet). En als Eerste Minister in spe Didier Reynders Guy Verhofstadt een mooi Europees of internationaal postje kan bezorgen –waarom pendelde Guy Verhofstadt zondag ook al weer heen en weer tussen Didier Reynders en koning Albert II?–, dan zal de top van de Open Vld ook wel vrede kunnen nemen met een heruitgave van paars-groen.

Plan D, een paarse minderheidsregering, is dus waarschijnlijk op termijn overbodig. Of zo'n minderheidsregering überhaupt haalbaar zou zijn wordt trouwens op dit ogenblik afgetast, maar vanwege al de praktische problemen en de grondwettelijke bezwaren die de laatste dagen over de bevolking werden uitgestort lijkt het er dus op dat dit plan toch niet volgehouden zal kunnen worden. Deze situatie kan nog een maand volgehouden worden om eerst oranje-blauw nog eens te proberen, en vervolgens een nieuwe paars-groene regering op de benen te brengen, maar dat zal het dan wel zo ongeveer zijn.

Ook Plan E, een zakenkabinet, is voorlopig nog niet aan de orde, onder meer omwille van dezelfde praktische problemen die een paarse minderheidsregering nu al ervaart.

Plan F1, nieuwe federale verkiezingen, dit week-end trouwens fel verdedigd door Jean-Marie Dedecker, brengen waarschijnlijk geen oplossing, en zal men zo lang mogelijk proberen te vermijden. Eén van de redenen om nieuwe federale verkiezingen te vermijden is trouwens de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Niet dat die kieskring technisch een probleem zou vormen –Kamer en Senaat kunnen altijd achteraf de verkiezingen geldig verklaring, hoe ongrondwettelijk die ook mogen geweest zijn– maar aan Vlaamse zijde zouden nieuwe federale verkiezingen waarschijnlijk alleen maar voor een verdere radicalisatie zorgen. En dat is niet bepaald in het belang van het federale land. Ook Plan F2, nieuwe federale verkiezingen en vervroegde regionale verkiezingen, kan om die reden voorlopig afgeschreven worden.

Voorlopige conclusie is dus dat Guy Verhofstadt de komende dagen zal proberen na te gaan of oranje-blauw werkelijk nog mogelijk is of niet, en daarna misschien gewoon het geweer van schouder zal veranderen, en de weg zal voorbereiden voor een paars-groene coalitie onder leiding van Didier Reynders. Wordt het dat laatste, dan zal men de Conventie zonder twijfel rustig verder laten sudderen, liefst zo lang mogelijk, en is het eigenlijk terug aan de N-VA en de CD&V om te bepalen of zij wel willen meedoen aan die voorstelling (cdH zal met graagte aan die Conventie blijven deelnemen). En Brussel-Halle-Vilvoorde? Zonder SPIRIT om de zaak weer om zeep te helpen en met een groene Tinne van der Straeten die zich zelfs wilde onthouden in de Kamercommissie zal ook dat wel geen probleem opleveren, maar Guy Verhofstadt zal misschien zo wijs zijn Didier Reynders die knoop zelf te laten ontwaren.

Read more...

Rooms-blauw-groen? (Hoegin)

Na de mislukking van Yves Leterme als formateur duiken er stemmen op om de cdH aan Franstalige zijde te vervangen door Ecolo. De inspiratie voor zo'n coalitie komt natuurlijk voort uit de openlijke sollicitatie van Jean-Michel Javaux eerder deze week, maar hoe zo'n rooms-blauw-groene coalitie er precies zou kunnen uitzien is toch maar zeer de vraag.

Naar het schijnt zou de relatie tussen Didier Reynders en Jean-Michel Javaux uitstekend zijn, dat wil zeggen: stukken beter dan tussen Didier Reynders en Joëlle Milquet, om over de PS nog maar te zwijgen. Maar een scenario waarbij de cdH ingewisseld wordt voor Ecolo roept toch wel enkele vragen op:

1. Als Ecolo toetreedt tot de coalitie, betekent dit dan dat ook Groen! toetreedt tot die coalitie? Mieke Vogels liet alvast weten dat zij niet bereid is om rooms-blauw zonder meer te depanneren, maar anderzijds vormen Groen! en Ecolo wel één fractie in Kamer en Senaat. Benieuwd hoe dat zal uitdraaien.
2. Langs Franstalige zijde hebben Ecolo en MR samen geen meerderheid: zij beschikken immers over slechts 31 zetels in de Kamer, net zoals PS, cdH en Front National samen, en dat in de veronderstelling dat Didier Reynders erin slaagt het FDF aan boord te houden. Zal men voor alle gemak Front National buiten beschouwing laten, of zal men willen redeneren dat de helft van de stemmen ook al een meerderheid is? Technisch is dit natuurlijk geen probleem, maar psychologisch zal dit een grote handicap vormen voor zo'n coalitie aan Franstalige zijde.
3. Jean-Michel Javaux liet al meerdere malen optekenen dat hij slechts wil toetreden tot een coalitie indien de N-VA uit de coalitie wordt gezet. Is de CD&V bereid haar kartelpartner aan de deur te zetten –ongetwijfeld niet zoals blijkt uit de gebeurtenissen van de laatste dagen– of komt Jean-Michel Javaux vandaag terug op die eis? Dat wordt meteen al een goed begin.

Ongetwijfeld nog het meest interessant is hoe zo'n coalitie in de praktijk zou kunnen samenwerken. Ik kan me bijvoorbeeld inbeelden dat men bij Open Vld niet bepaald staat te springen om Groen! terug in de regering te halen. Ook bij N-VA zal men waarschijnlijk niet al te enthousiast zijn bij dat vooruitzicht: was het niet Tinne van der Straeten die zich als enige onthield bij de stemming over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde op 7 november? En was Groen! niet die partij waarvan het bestuur «spontaan» de Brabançonne begon te zingen toen een prinsenkind geboren werd?

Ook de basisdemocratische principes van Ecolo kunnen nog voor enkele interessante ogenblikken zorgen. Hoe gaat men bijvoorbeeld die fiscale incentives voor de bedrijven door de partijraad jagen, wanneer de mandatarissen diep van binnen nog het liefst van al alle sectoren zouden willen nationaliseren? Daar gaat veel volk naar komen kijken. Als het ooit al zo ver zal kunnen komen.

Read more...