30 oktober 2009

Linkse Ostalgie en Islamofilie

Mark Grammens verdedigt vandaag nog het 'sociaal idealisme' dat bij de kommunistische DDR 'hoog in het vaandel stond', 'al waren vrijheid en democratie daar niet bij'. Hij voorspelt een kans op de beleving van een nieuwe vorm van socialisme. En Paul Goossens windt zich op over de activiteiten rond de heiligverklaring van pater Damiaan, die 'wrikt aan een axioma van de Verlichting, namelijk dat religie in de privésfeer thuis hoort'. Tezelfdertijd hekelt hij de vrijzinnigheid die met grote woorden recentelijk 'de gesluierde moslima's uit de scholen en de islam uit het publieke domein probeerden te weren'. Oude linkse jongens op de dool?

In zijn veertiendaags Journaal van donderdag 22 oktober '09 bespreekt Mark Grammens 'Twintig jaar na de val van de Muur'. Die val en de implosie van het vroegere Oostblok leidde volgens hem 'tot een wedloop naar ongeremde deregulering en ongeremde afschaffing van alle grenzen, met de aktieve steun van een ideologisch gekorumpeerd West-Europees socialisme, dat zijn "Europese roeping" (ter vervanging van het socialisme) betaald zag met Regierungsfähigkeit en bijhorende mandaten'. Maar er komt een moment dat dit niet meer zal pakken, en vooral Duitsland zal opkomen voor een 'eigen Duits buitenlands beleid, zij het door het recht op te eisen voor de beleving van een nieuwe vorm van socialisme'. Het is natuurlijk het goede recht van Mark Grammens te dromen van een 'nieuwe vorm van socialisme'. Als men zijn appreciatie van de DDR in dat artikel leest, en die nieuwe vorm van socialisme zoiets als een heropleving van de DDR zou moeten worden, moet men hopen dat zijn droom nooit ofte nimmer werkelijkheid wordt. Want dat zou ons terugbrengen naar donkere tijden van een dictatuur die zijn eigen volk onderdrukt en desnoods neerknalt.

De passage van Grammens over de DDR:

"De Duitse Demokratische Republiek (DDR) werd, tot ontzetting van velen in het Oosten die aan de Wende hadden meegewerkt, gewoon door de West-Duitse Bondsrepubliek (kanselier Kohl) opgeslorpt. Wat de Oost-Duitsers beschouwden als een revolutie, die zij, naar hun aanvoelen, geheel op eigen kracht hadden doorgevoerd, maakte plaats voor wat niet anders beschreven kan worden dan als een reaktionaire restauratie. Zeer tegen de zin van velen in binnen- en buitenland werd de DDR vernietigd. Men moet daar niet sentimenteel over doen, noch in de ene noch in de andere richting: het is zoals het is gebeurd. De DDR was ongetwijfeld een totalitaire staat, met akelige grens-kontroles, maar de Oost-Duitsers waren wel opgegroeid in een land waar volledige werkgelegenheid heerste, - en dit al twee generaties lang, - waar konkurrentie niet bestond, en waar een aantal idealen hoog in het vaandel stonden, ook al waren vrijheid en demokratie daar niet bij. Dit was de leefwereld van de Oost-Duitser, en daarmee had men wel rekening mogen houden, maar dat is niet gebeurd. De samenleving die in de DDR werd opgebouwd, was er een van sociaal idealisme met verwaarlozing van de politieke voorwaarden waarin een demokratie kan funktioneren. Het is een optie die, afgezien van de repressieve metodes die werden gebruikt om het regime te handhaven, in se niet minder achtenswaardig is dan het tegendeel ervan. Zo ook wordt het blijkens alle peilingen die de laatste twintig jaar werden gehouden, door de gewezen Oost-Duitsers zelf aangevoeld. Zeer velen onder hen (een op vijf wil zelfs de muur terug) lijden aan Ostalgie (nostalgie naar de vroegere DDR), en dromen van bijvoorbeeld de zeer vele crèches die het regime had opgericht, ondermeer in of vlakbij elke belangrijke onderneming, zodat het uit werken gaan van jonge moeders zo goed als geen probleem meer vormde."

Een totalitaire staat

Hoe kan men vandaag, goed bij zinnen, zoiets schrijven? De DDR was dus, ook volgens hem, 'ongetwijfeld een totalitaire staat', maar... dat is van weinig of geen belang, want 'er heerste volledige werkgegelegenheid', en - o zaligheid - 'er bestond geen concurrentie'. Dat er hierdoor vooral lege schappen in de winkels waren, en de nomenclatura zich met Westerse deviezen alles wat in de winkels voor het volk ontbrak kon kopen in speciale winkels (Intershop), dat behoorde 'selbstverständlich' bij 'de leefwereld van de Oost-Duitser'. De DDR was een land opgebouwd uit 'sociaal idealisme', echter wel 'met verwaarlozing van de voorwaarden waarin een democratie kan functioneren'. Volgens Grammens een optie die 'niet minder achtenswaardig is dan het tegendeel ervan', als men natuurlijk even 'de repressieve methodes' buiten beschouwing laat. Geen vrijheid, geen democratie, repressieve methodes, allemaal een 'achtenswaardige optie' in dienst van een 'sociaal idealisme' ? Wat is daar sociaal aan?

Een 'sociaal idealisme', waar het Ministerie voor Staatsveiligheid, de Stasi, oppermachtig was en elke burger tot in zijn bed kon bespionneren? Men schat dat ten tijde van de ineenstorting van de DDR in 1989 de Stasi 91.000 voltijdse medewerkers ('Hauptamtliche Mitarbeiter') had en 300.000 informanten ('Inoffizielle Mitarbeiter'). Dit betekent dat ongeveer 1 op de 50 mensen in de DDR met de Stasi samenwerkte. Vrienden, collega's, partners en zelfs familieleden bespionneerden elkaar en rapporteerden regelmatig aan de Stasi, zoals goed in beeld gebracht in de film 'Das Leben der Anderen'. De Stasi stond boven de wet. Zo kon ze in 1961 en 1962 de kluizen en huurkluisjes van de banken in een actie die "Staatsaktion Licht" werd genoemd leeghalen. Sieraden, kunst, goud, verzamelingen en kunst ter waarde van miljoenen verdwenen in de kas van de Stasi. Controle op de bestemming ontbrak. Dat was dus de praktijk van het 'reëel socialisme', door Grammens 'sociaal idealisme' genoemd. En de Berlijnse muur, onderdeel van de volledig bewaakte grens met prikkeldraad, grachten, hondenpatrouilles, automatische mitraillettes en wachttorens tussen Oost- en West was dan wel officiëel om 'zich te beschermen tegen het antifascisme', in de praktijk wist en weet iedereen dat de enige bedoeling was de eigen bevolking in een nationaal kamp op te sluiten. Dissidenten werden opgepakt en gevangen genomen, om nadien verkocht (!) te worden voor deviezen aan de Bondsrepubliek, waarna die mensen naar West-Duitsland kwamen. Tussen 1964 en 1989 werden in het totaal 33.755 politieke gevangenen verkocht. Aanvankelijk vroeg de DDR daar ca. 40.000 DM 'per stuk' voor, wat later opliep tot 100.000 DM, gemiddeld 90.000 DM over de hele periode. Anderzijds ondersteunde de DDR financieel en logistiek de Rote Armee Fraktion in de Bondsrepubliek, die met aanslagen op prominenten 'een bijdrage wou leveren aan de kommunistische wereldrevolutie', en nam ze er zelfs 10, die besloten de strijd te staken, op in de DDR. Hoe kan men stellen dat het 'sociaal idealisme' een niet minder achtenswaardige optie is, en de repressieve metodes die werden gebruikt om het regime te handhaven even tussen haakjes durft te plaatsen, alsof ze er niet alles mee te maken hebben? De repressieve methodes waren een integrerend bestanddeel van het regime, een absolute voorwaarde om het te handhaven. Heeft men ook Ostalgie hiernaar?

Dit door Grammens geprezen 'sociaal idealisme' was zo groot, dat tijdens het bestaan van de DDR van 1949 tot 9 november 1989 (val van de Muur) ongeveer drie miljoen mensen op de vlucht gingen, op een gemiddelde bevolking van 17 miljoen. Van die drie miljoen verlieten er via de nog open grenzen tussen 1949 en 1961 (bouw van de Berlijnse Muur) zo'n 2,6 miljoen mensen de DDR, inclusief Oost-Berlijn, of toen meer dan 10% van de bevolking. Volgens andere bronnen betrof het zelfs 3,5 miljoen mensen, als men rekent vanaf 1945 tot 1961. Dat 'sociaal idealisme' werd de bevolking met dictatoriale middelen door de keel geduwd. Wat op 16 juni 1953 begon als een protest van Oost-Berlijnse bouwvakkers tegen een opgelegde hogere productiviteit, werd al de dag erna een Volksopstand, een wijdverbreid protest tegen het Oost-Duitse regime op zich, dat met geweld onderdrukt werd door het Rode Leger en de Volkspolizei. Heeft men ook Ostalgie hiernaar?

Economische en ecologische ramp

Vandaag hebben sommige Oost-Duiters dus nog steeds 'Ostalgie' naar de tijd van de vele crèches door het regime opgericht. Die sociale staat 'met volledige tewerkstelling' was echter slechts mogelijk door elke economische en ecologische wetmatigheid aan zijn dictatoriale laarzen te vegen. De DDR leefde zowel in haar defensie-, politie- als cultuuruitgaven ver boven haar stand. De productie van de DDR gebruikte jarenlang te veel grondstoffen omdat deze materialen niet tegen marktprijzen aan de kombinaten werden geleverd. De planeconomie slaagde er ook niet in om de benodigde reserveonderdelen te fabriceren of te distribueren zodat tal van machines, in landbouw en industrie stilstonden. Nagenoeg alle machines waren verouderd, en een kwart stamde nog uit de jaren dertig. Dat had er ook wel mee te maken dat, in tegenstelling tot het 'kapitalistische' Westen, (dat - na aanvankelijk ook industriële installaties af te breken - snel overging tot een andere politiek, en met geld over de brug kwam met het Marshallplan om de West-Europese economie terug op gang te brengen), de kommunistische 'kameraden' uit de Sovjetunie na WO II ongeveer de helft van de economische infrastructuur ontmantelden en grote herstelbetalingen eisten. Reeds in het begin van de jaren '80 moest West-Duitsland de economie van de DDR ondersteunen met een krediet van meer dan een miljard West-Mark. Uit een analyse in opdracht van generaalsecretaris van de SED Egon Krenz voor de politbureauzitting van 30 oktober 1989 ('Analyse der ökonomischen Lage der DDR mit Schlußfolgerungen') bleek de DDR door de enorm hoge staatsschuld zowel in Marken als in deviezen binnen het jaar failliet te zullen gaan. Heeft men ook Ostalgie hiernaar? Er waren dan wel gratis chrèches, maar dat waren een van de vele maatregelen die de ondergang van de DDR veroorzaakten.

Ook ecologisch en op het vlak van gezondheid was het kommer en kwel. In een nieuwe evaluatie die in 2009 werd uitgevoerd, blijkt de ecologische balans van de DDR niet minder dan 'katastrofaal'. Door het gebruik van bruinkool (zonder filters, die men in de 'kapitalistische' industrie wel begon te gebruiken) in industrie en huishoudens had het land de hoogste uitstoot van zwaveldioxide en de hoogste stofuitstoot van alle Europese staten. Door de luchtvervuiling lag het sterftecijfer door bronchitis, longkanker en astma bij mannen meer als dubbel zo hoog als het toenmalig Europees gemiddelde. Het grensgebied van Tsjechië, Polen en de voormalige DDR heeft de twijfelachtige eer één van de meest vervuilde gebieden in Europa te zijn geweest. Een concentratie van industriële activiteiten en de winning en het gebruik van bruinkool had in dit gebied geleid tot een desastreuse luchtkwaliteit, kale bossen, een ernstig aangetaste bodem en grondwater. De 'zwarte driehoek' zoals hij genoemd wordt, was een grensgebied van drie 'volksdemocratische' landen. Heeft men ook Ostalgie hiernaar?

Een failliete staat

In 1988 voerden Polen en Hongarije democratische hervormingen door. De DDR-leiding keurde deze af, evenals Michael Gorbatsjov's perestrojka en glasnost. Op 7 oktober 1989 was Sovjet-president Michael Gorbatsjov te gast in Oost-Berlijn ter gelegenheid van de plechtige viering van het 40-jarig bestaan van de DDR. Tijdens een optocht van de pioniers (communistische jeugd) begonnen enkele jongeren anti-Honecker leuzen te scanderen. Demonstranten riepen luidkeels: "Gorbi, Gorbi". De protesten bereikten die avond een hoogtepunt tijdens de receptie van Gorbatsjov in het Paleis van het Volk. Er waren toen 75.000 demonstranten aanwezig voor dat Paleis. Gorbatsjov maakte de leiding van de DDR duidelijk dat zij moesten hervormen: 'Wie te laat komt, wordt gestraft door het leven'. De SED-leiding begon daarna eindelijk te reageren om de DDR te redden. Op 18 oktober 1989 werd Honecker door de partij afgezet en vervangen door Egon Krenz. De bevolking was het niet eens met deze machtswisseling omdat er in feite niets veranderde. De demonstraties in Leipzig en Oost-Berlijn namen qua omvang toe en het regime kwam zwaar onder druk te staan.

Dat kanselier Kohl zomaar de DDR heeft 'opgeslorpt', doet de geschiedenis onrecht aan. Op 28 november '89 presenteerde Kohl in het Westduits parlement een tienpuntenprogramma voor een confederatie van de DDR met de Bondsrepubliek. Ondertussen waren er de bekende 'Maandagsdemonstraties', vooral in Leipzig. In januari 1990 veranderde de gescandeerde leuze er van "Wir sind das Volk" in "Wir sind ein Volk" en "Deutschland einig Vaterland". Op 18 maart 1990 kozen de bewoners voor het eerst in de geschiedenis van de DDR een parlement volgens democratische regels, waarbij de communisten nog slechts 16% van de stemmen kregen. Van Ostalgie was er dus toen geen sprake. Kohl stapte af van een confederatie, en wou toen zo snel mogelijk een toetreding van de Oost-Duitse deelstaten tot de Bondsrepubliek, want er kwamen in die periode dagelijks duizend Oost-Duitsers naar het Westen. Anders riskeerde een lid van de confederatie een kerkhof te worden, waar behalve steuntrekkers geen kat meer woonde. Werd de DDR zeer tegen de zin van velen in binnen- en buitenland vernietigd? In de praktijk is de DDR helemaal alleen, door zijn veertig jaar gevoerde politiek geïmplodeerd: financieël, economisch, politiek, een wegvluchtende actieve bevolking, de Stasikantoren bestormd door woedende burgers, en ga zo maar door. Wellicht was een tweestatenoplossing, met een echt democratische DDR, een optie geweest, maar die staat was failliet, en wie kon werken, probeerde hem zo snel mogelijk te ontvluchten. Sinds de eenheid is een totaalbedrag van ver over de 1.000 miljard euro in het oosten gestoken. De DDR-bewoners hadden geprofiteerd van de 'weldaden' van het socialistische gratisverhaal, dat alleen mogelijk was door een enorme schuldenberg op te bouwen, waarvoor nu nog steeds moet afbetaald worden, en liet een totaal verouderde industrie achter. Zou het met een tweestatenoplossing anders kunnen verlopen zijn?

De Ostalgie van Grammens

De meeste van die gegevens kan men in de Duitse versie op Wikipedia nalezen. Bedoeling van het overzicht is - naast achtergrondinformatie voor de lezer n.a.v. de twintigste herdenking van het slopen van de muur - het heimwee naar een 'idealistisch socialisme' van Mark Grammens te vergelijken met de geschiedenis van het 'reëel socialisme'. Volgens Grammens zou dat recht om de beleving van een nieuwe vorm van socialisme op te eisen vandaag vooral zeer sterk leven in de ex-DDR, 'hoezeer men dit vroegere Oost-Duitsland ook overstelpt met kredieten, subsidies en een kunstmatige kapitalistisch-konsumentistische levenswijze'. Blijkbaar is de 'kapitalistische levenswijze' hem zo een doorn in het oog, dat hij verlangt naar het heroprijzen van een staats-socialisme. Zoals echter in alle Oostbloklanden is gebleken, kon dat maar bestaan op een Stalinistische wijze. Wie vandaag nog zo een regime verdedigt, is blijven steken in een verblinde aanbidding voor een Stalinistisch staats-socialisme, vereert een dictatoriaal systeem dat elk respect voor de burger ontbreekt. Dat werpt een negatief licht op al zijn andere commentaren in Journaal over de wereldpolitiek. Een 'Journaal' dat vermoedelijk in de DDR niet eens gepubliceerd zou kunnen worden. Heeft Grammens wellicht nog een grote foto van Stalin en/of Mao boven zijn schouw hangen in de woonkamer?

Toemaat

Een andere oudere linkse rakker is blijkbaar op zijn manier de pedalen kwijt: 'Europajournalist' Paul Goossens (*), in zijn veertiendaagse column in De Standaard van 24 oktober '09, 't Verdriet van de seculier'. De activiteiten rond de heiligverklaring van pater Damiaan, o.a. de talrijke aanwezigheid van ministers in Rome, brengen hem tot de droevige conclusie dat het 'doffe tijden zijn voor seculieren'. De Belgische oververtegenwoordiging in Rome was moeilijk te slikken, 'want nogal tegenstrijdig met een van de verworvenheden van de verlichting, de strikte scheiding van kerk en staat.... De stelligheid waarmee Voltaire, Marx, Niezsche, Freud en zoveel anderen de triomf van de ratio en het einde van de godsdienst voorspelden, bleek een grandiose vergissing... De religieuze revival is niet zonder gevaar en het risico van een destructieve contrareformatie is reëel. Het wordt bijgevolg zoeken naar aangepaste remedies en een postmodern seculier project. Een herijking van het Verlichtingsdenken.'

Men zou dan denken dat hij tevreden is met het bannen van religieuze symbolen, bijvoorbeeld in het onderwijs? Neen. Vreemd genoeg leest men in zijn stuk: 'Alsof een Belg voor transcendentaal goud ging, zo groot was de gretigheid van de pers voor het kardinale woord. Voor de vrijzinnigheid, ongeacht de obediëntie, was het balen. Dat was het des te meer, omdat zij recentelijk met verheven en verlichte begrippen, grote en soms grove woorden de gesluierde moslima's uit de scholen en de islam uit het publieke domein probeerden te weren'. Krijg daar maar een kop aan. Leve de Verlichting, maar ook: leve de hoofddoekmeisjes. Hij blijft wel consequent in zijn verdediging van een bepaalde islamstrekking, want in een eerder opiniestuk had hij al directrice Heremans er voor verantwoordelijk gemaakt wanneer de hoofddoekmeisjes geen diploma zouden krijgen. Ten minste twee oude linkse rakkers zijn dus blijkbaar wat op de dool. De ene heeft Ostalgie naar dictaturen, als ze maar links zijn, de andere wil de Verlichting herijken, maar heeft toch een zekere islamofilie. Rare jongens, die twee linksen. Men kan ze bij een andere linkse knaap bijzetten, Bart Eeckhout, chef politiek van De Morgen, die stelde dat enigszins kapitaalkrachtige gezinnen die in Molenbeek neerstrijken op zoek naar een betaalbare woning er vaak even snel weer weg lopen, waarbij ze heus niet op de vlucht slaan voor jeugdbendes maar des te meer voor de tergend banale overlast van kapotte stoeptegels. (DM 01.10.09). Dat zou in de DDR waarschijnlijk niet waar zijn?

(*) P.S. aan Paul Goossens. Natuurlijk moeten kerk en staat gescheiden blijven. Maar Damiaan werd toch door de Vlaamse TV-kijker uitgeroepen tot 'de grootste Belg'? In uw lange journalistieke carrière moet u zeker vastgesteld hebben dat politici er graag bij zijn, van welke obediëntie ze ook zijn, als een bekende in de bloemetjes wordt gezet? Dat gebeurt toch ook in de sport. Zo zwaar moet u dus aan die 'oververtegenwoordiging' niet tillen, en toch zeker al niet dat ze de verworvenheden van de verlichting op de helling zet. Terwijl ik u schrijf valt mij een vraag te binnen: kan u mij in de islam een tegenhanger van Jozef De Veuster geven? Als die er is, zullen er zeker niet alleen veel PS- en CdH-politici op een huldiging van die onbaatzuchtige islamheld aanwezig zijn.

P.S. aan Mark Grammens. De Jongerenafdelingen van CDU/CSU van Berlijn, Brandenburg, Hessen (ex-DDR) en Oldenburg zeggen 'Ostalgie, Nein Danke.

Die DDR wird in vielen Abendshows, Zeitschriften und Magazinen "gefeiert". Ob Tempo-Bohnen, Club Cola, Trabbi oder Spreewald-Gurken. Man bekommt den Eindruck vermittelt, im real existierenden Sozialismus sei das ja alles nicht so schlimm gewesen.

Die historische Wirklichkeit und die verharmlosende Darstellung in vielen Medien haben jedoch nichts gemeinsam!

Was ist mit den Verbrechen am Menschen?
Kein Wort über die nicht vorhandene Pressefreiheit!
Die sozialistische Planwirtschaft und der Mangel an Wohlstand werden verschwiegen.
Schweigen über die vielen Mauertoten und die über 200.000 politischen Gefangenen!

DAS IST DIE DDR GEWESEN!!!! Gott sei gedankt, dass dieses Regime gestürzt wurde und alle Deutschen nun in Frieden und Freiheit sind!

5 Comments:

At 30/10/09 17:37, Anonymous Anoniem said...

Nee, Oldenburg is niet ex-DDR...

 
At 30/10/09 18:51, Blogger Filip van Laenen said...

Waar ik nu al weken op zit te wachten, zijn de vele retrospectives in de pers, maar om één of andere onduidelijke reden blijven ze uit. Verleden jaar in mei (en april en maart) kon het nochtans niet op!

 
At 31/10/09 15:40, Anonymous traveller said...

200 % akkoord.
U moet wel voorzichtig zijn met de veronderstelling dat er geen echte "heilige" individuen in islam kunnen bestaan.
Pakistan heeft vandaag zo'n identieke figuur in Abdul Sattar Edhi, een man die alle respect verdient.

 
At 1/11/09 19:05, Blogger Pieter Cleppe said...

Mark Grammens begrijpt het nog altijd niet. Socialisme en dictatuur zijn bloedbroeders. Dit moeten het soort redeneringen geweest zijn die dienden om het lijden van de Oost-Europeanen te vergoelijken.

 
At 2/11/09 21:49, Blogger Koen De Cock said...

In de periode 1992-1995, enkele jaren na de hereniging ben ik beroepshalve verschillende malen in de voormalige DDR geweest.

Als ik daar al iets hoorde dat naar "Ostalgie" neigde, was dit steevast vergezeld van de opmerking "niemand wil natuurlijk naar die tijd terug".

Meestal waren het opmerkingen zoals men die kent "weet je nog die goede tijd..." over zaken die toen zeer eenvoudig lagen. Men hoefde geen werk te zoeken. Men had nooit honger. Ieder bedrijf had zijn crèche, enz...

Eén keer vertelde iemand mij (grappend): Vroeger reed ik met een Trabant op een half uur van Chemnitz (Toen Karl Marx Stadt) naar Finsterwalde. Nu doe ik er met een Mercedes twee uur over.

Boze reacties waren er soms wel over bedrijven die eerst overgenomen waren door een westerse firma, alleen om de klanten over te nemen en daarna het fabriek te sluiten.

Over de werking van de economie heb ik wel enige anekdotes gehoord. Zo bijvoorbeeld een fabriek die jarenlang de bureaucratie bewerkte om een broodnodige (westerse) machine aan te kopen. Toen die machine dan eindelijk aangekomen was werd ze door een corrupt personage op het ministerie aan een andere fabriek toegewezen.

Het moet niet altijd corruptie zijn. Het systeem werkte eenvoudig niet. Een keer moest een fabriek volgens plan 1000 landbouwmachines maken (cijfers voor zover ik het mij nog herinner). Er werden in het westen dus 1000 versnellingsbakken aangekocht. Nu kon het plan niet gevolgd worden. Er werden slechts 900 machines gebouwd. Het volgende jaar: hetzelfde verhaal. Na enige jaren stonden er een boel roeste versnellingsbakken. Na veel discussie en papierwerk werden die geschroot. Op het ministerie komt er verslag over deze geschrootte onderdelen. Wat zegt men daar? Zoveel onderdelen geschroot, volgens plan zoveel nodig, dus hebben wij nog zoveel nodig. En men schrijft een nieuw order voor zoveel versnellingsbakken.

 

Een reactie plaatsen

<< Home

<<Oudere berichten     Nieuwere berichten>>