1 december 2008

Tout ceci ne vous rendra pas le Congo (Brigant)

De Verenigde Naties vragen België om troepen te sturen voor een 'overbruggingsoperatie' voor de MONUC, onder EU gezag, in de Democratische Republiek Congo. Frankrijk zou de leiding op zich willen nemen, Groot-Britannië is als vredelievend land altijd wel bereid om ten strijde te trekken. Zweden zou interesse hebben.

"In afwachting van de geplande versterking van de VN-vredesmacht in Congo, die enkele maanden tijd vergt, zouden de EU-soldaten de stad Goma en humanitaire corridors in Noord-Kivu moeten beveiligen. 'Het ligt in de bedoeling een humanitaire missie te sturen, maar dan wel één die behoorlijk bewapend en mobiel is, als een moderne strijdmacht, berekend op haar taak', zegt minister Karel De Gucht van Buitenlandse Zaken (Open VLD)." (DS)

Een conflictgeschiedenis in supersonische vogelvlucht.
De problemen in Congo zijn begonnen vanaf de Rwandese Genocide in 1994. De moord op de Rwandese president Habyarimana was het startsignaal voor de genocide van het Hutu-regime tegen de Tutsi's, de Tutsi rebellenbeweging RPF reageerde en wist Rwanda te veroveren ten koste van het Hutu-Regime. Onder Operation Turquoise werd er in de Rwandese grensstreek met Oost-Congo, dat nog niet in de handen van het RPF was gevallen, een safe zone ingericht onder Frans gezag. De overblijfselen van het Hutu-Regime, Hutu-milies en delen van de Hutu-bevolking evacueerden naar die zone om dan door te trekken richting Oost-Congo.

Deze evacuatie ligt mede aan de basis van het conflict in de Grote Meren, waarvan het conflict in Noord-Kivu een naloper is. Het veiligheidsrisico emanerend uit Oost-Congo (na 1994) zou de aanleiding vormen voor de Eerste Congolese Oorlog waarbij Rwanda en Oeganda ten strijde trokken tegen Congo en uiteindelijk het Mobutu-regime omver wierpen. Kabila werd naar voren geschoven als 'Congolese rebellenleider' van een hoofdzakelijk Rwandese & Oegandese militaire operatie. Kabila zou een jaar na de oorlog (1998) de 'fout' maken zijn vroegere broodheren te 'vragen' om Congo te verlaten, de directe aanleiding voor de Tweede Congolese Oorlog in 1998 (-2003). Toen werd de situatie nog ingewikkelder met verschillende buurlanden die Congo ter hulp schoten. Het conflict 'eindigde' met een stalemate waarbij ieder strijdende partij zich zou storten op de lucratieve Congolese grondstoffenhandel om hun 'oorlogskas' (en bijhorende privé-kas) te spijzen. Rebellenbewegingen werden als proxies gebruikt om directe buitenlandse betrokkenheid te verbergen.

Het conflict in Noord Kivu is een verderzetting van de voorgaande conflicten. Nkunda stelt zich op als de beschermer van de lokale 'bedreigde' Tutsi's, de Congolese Staat heeft er geen gezag, grondstoffen plunderen is nog een reden om het conflict gaande te houden.

Een humanitaire overbruggingsmissie.
"'Het is net de bedoeling om gevechtsoperaties te verhinderen, niet om ze zelf te gaan voeren. We moeten in de eerste plaats toch zeer goed nadenken voor we militairen sturen voor dat soort opdrachten. Een aantal zaken moet duidelijk ingevuld worden: de configuratie van de operatie, de leiding... Het is duidelijk dat we onze mensen niet zomaar de brousse zullen insturen. Maar we kunnen niet doof en blind blijven voor de humanitaire ramp die zich afspeelt in Congo." (Y. leterme in DS)

In de eerste plaats is het een humanitaire missie om het geweld in Noord-Kivu trachten te stoppen, geen gevechtsmissie om het conflict op te lossen. Dat is meteen al de zwakte van de missie. We lossen niets op, we bevriezen nogmaals het conflict. Als we werkelijk een finale oplossing willen om een einde te stellen aan de problemen ter plaatse dan moeten we alle rebellengroeperingen uitschakelen, de regio domineren totdat de Democratische Republiek Congo weer bij machte is om het totale gezag over te nemen en om controle uit te oefenen over de provincie. Dat is de ECHTE oplossing. Ik kan enkel opmerken dat we geen troepen sturen om tot een finale oplossing te komen. Het gaat om een humanitaire missie om de troepenversterking van de MONUC te overbruggen. Geen totaal nutteloze missie want men kan soelaas brengen, maar geen eindoplossing.

Reaal-politieke redenen voor de Congo missie.
Laat ons wel wezen. Europese landen hebben economische belangen in Congo. Ze hebben evenzeer interesse in de grondstoffen als de lokale strijdende partijen. Aanwezig zijn als een 'bevrijdende' partner die zich bekommert om de Congolese bevolking en hulpvaardig is voor Kinshasa is nuttig om een streepje voor te hebben op de rest. Frankrijk aast al geruime tijd op Congo en wil België uitschakelen als belangrijke 'historische' partner, daar slagen ze in.

Onze koloniale geschiedenis en relaties met Congo hielpen ons om een voorsprong op te bouwen inzake economische relaties. De situatie is anders sinds het einde van Mobutu, nu moeten we vechten om onze positie te kunnen behouden. De diplomatieke relaties tussen België en de DRC zitten in een zwaar dipje. Kabila blaft ons af en stuurt onze minister van buitenlandse zaken weg, maar tegelijk leiden wij zijn troepen op en zenden we humanitaire hulp (ontwikkelingshulp) om te voorkomen dat men ons helemaal gaat uitschakelen.

De verzuurde relaties met Kabila Jr zijn een signaal, we worden naar een ondergeschikte plaats afgeblaft omdat we een minder belangrijke partner zijn geworden. We zijn verworden tot een luid blaffende keffer met heel wat expertise over het gebied maar zonder een stevige machtspositie om internationaal politieke beslissingen omtrent de regio te domineren. Kabila heeft ons in een wurggreep en hij kan ons communautair tegen elkaar uitspelen dankzij troeven zoals de tandem Michel. Wel beschikken we over een voordeel bij de bevolking, mijmerend over 'de gloriedagen van de kolonie'...alleen zijn we er niet veel mee. Onze expertise daartegen is waardevol alleen zijn we iets teveel bereid om het met de wereld te delen. De beslissing om troepen te sturen doen we niet louter uit humanitaire redenen maar ook omwille van economisch-diplomatieke redenen. België is altijd gewillig haar troepen in te zetten als het ons iets economisch kan opleveren.

Partij-politieke steun voor de Congo missie.
Opvallend dat het Vlaams Belang tegen het zenden van Belgische troepen naar Congo is. Reden? De Rwanda-commissie: Geen troepen naar de ex-kolonies. Een slechte en eigenlijk zwakke reden. In 2003 hebben we in het kader van operatie Artemis troepen naar Congo gezonden, geen gevechtstaken. Waarom nu geen troepen sturen? Het probleem van Rwanda (1994) was een te beperkte set van 'Rules of Engagement' en een te zwak politiek mandaat dat resulteerde in een totaal militair immobilisme. De Rules of Engagement bepalen wanneer en waarom men manu militari mag ingrijpen om de opgegeven politieke doelstellingen te behalen. Laat de politiek de doelstellingen opstellen maar geef de operationele vrijheid aan de militaire leiding ter plaatse om die doelstellingen haalbaar te maken, dwz geen té restrictieve rules of engagement. Aan de politici om nu een stevig politiek mandaat op te stellen, waarin ze wellicht zullen falen want ze begrijpen doorgaans de 'nature of war' niet.

Als het mandaat te zwak is en de rules of engagement te restrictief dan heeft het inderdaad weinig nut om troepen te sturen, behalve voor handelsredenen en 'ervaringsredenen'.
Op zich heeft deze tijdelijke versterking geen enkel nut behalve voor diplomatieke doeleindes.

Nog opvallender is dat de 'linkse' partijen deze missie steunen, van SP.a tot Groen!. Verbazingwekkend dat een Dirk Van Der Maelen niet verontwaardigt verwijst naar 'body bags' waarin Belgische soldaten mogelijk zouden terugkeren vanuit Congo. Blijkbaar heeft Congo meer recht op een militaire 'humanitaire' missie dan Afghanistan onder ISAF gezag. Wellicht omdat Congo niets te maken heeft met 'Amerikaanse oorlogsretoriek', de Gun-ho politics en verfoeilijke Amerikaanse oliepijplijnprojecten. Of heeft Van Der Maelen geen schrik voor Body Bags afkomstig uit Congo wetende dat sommige rebellen hun gevallen tegenstanders soms opeten (kannibalisme). Geen geklaag van een Wouter De Vriendt of een David Geerts. Het budget vormt ineens geen probleem meer voor niemand, nu hebben we ineens wel geld voor operaties dat allemaal omdat het onder de label 'humanitair' valt, het een 'Europese missie' is en omdat het zich gaat afspelen in een ex-kolonie?

Persoonlijk Advies.

Voordat men beslist om naar Congo te trekken zou men eerst moeten nagaan in hoeverre er een Europese bereidheid is voor een gevechtsmissie om de rebellen (allemaal) uit te schakelen, in overeenstemming met de Congolese regering. Om zo tot een finale oplossing te komen, we spreken dan wel niet over een overbruggingsoperatie maar over een 'oorlog' of militaire interventie. Uiteindelijk gaan we geen wezenlijk verschil uitmaken met de vooropgestelde humanitaire operatie, de situatie zal blijven aanmodderen en de humanitaire crisis zal nog enige jaren verder duren want de politieke onderhandelingen leveren niets op...tenzij men op korte termijn alle rebellen weet uit te schakelen. Vermoedelijk zal het politiek enthousiasme hiervoor niet bestaan.

Als men werkelijk wil deelnemen aan deze humanitaire missie dan zou ik wel een aantal eisen stellen. Het politiek mandaat moet stevig genoeg zijn om te kunnen optreden tegen alle rebellen en het FARDC indien deze laatste een gevaar betekent voor de bevolking. De Rules of Engagement moeten zo weinig restrictief mogelijk zijn zodat onze troepen preventief manu militari kunnen optreden en om te voorkomen dat onze manschappen rondlopen als schietschijven.

Wat men ook beslist deze Europese 'overbruggingsmissie' mag NIET onder Frans gezag plaatsvinden. Het moet onder Brits of Belgisch gezag zijn omwille van Operation Turquoise (Franse operatie) en omwille van onze eigen diplomatieke belangen.

We moeten nagaan of we deze missie budgettair kunnen permitteren. Die secundaire economische belangen spelen een rol en daar is niets mis mee.

Labels: , , ,

<<Oudere berichten     Nieuwere berichten>>