31 oktober 2008

De zoveelste crisis in Noord-Kivu. (Brigant)

Paniek en plunderingen in Goma. Opnieuw gevechten in Noord-Kivu met dezelfde actoren: Nkunda, het Congolese leger (FARDC) en de MONUC als toeschouwer. Louis Michel, Karel De Gucht, de EU en de VN veiligheidsraad spreken...tijd om daar eventjes enige gedachten over neer te schrijven.


Een beperkt overzicht van een lange en ingewikkelde geschiedenis.
Het conflict in Noord-Kivu is nog een naslepertje van de Rwandese genocide in 1994. Het Hutu-regime van Habiyarimana in Rwanda kwam ten val en moest vluchten voor de Tutsi-guerilla's onder leiding van Kagame. Wat er nog overbleef werd door de Fransen onder 'Operation Turquoise' geëvacueerd naar het huidige Oost-Congo, met de destabilisatie van Zaïre & het verdwijngen van Mobutu als uiteindelijke gevolg. Het Kagama regime ging achter de overblijfselen aan van het Habiyarimana-regime in Zaïre en kreeg steun van Oeganda (old friends van Kagame) alsook Burundi. Mobutu mocht het afbollen en in de plaats kwam Laurent Désiré Kabila Sr in 1997, na de 'Eerste Congo oorlog'.

L.D. Kabila werd in 2001 vermoord door een lijfwacht en vervangen door Joseph Kabila, tevens de huidige verkozen president van de Democratische Republiek Congo. Joseph Kabila erfde de DRC in het midden van de 'Tweede Congolese Oorlog' die van 1998-2003 verliep. Een oorlog waarbij verscheidene buurlanden betrokken raakten en zich vergrepen aan de natuurlijke eigendommen (grotendeels gelegen) in de perifere gebieden van de DRC. Zimbabwe, Angola, Namibië, Tsjaad steunden de DRC en maakten gebruik van lokale proxies (hutu's & maymay). Oeganda, Burundi en Rwanda samen met hun proxies (MLC en RDC). Bemba en Nkunda opereerden tegen de DRC met hun milities. In 2003 kwam er een 'einde' aan het conflict: transitieregering waarbij rebellen en het Kinshasa regime onder één dak. De militieleden van beide partijen (regulier leger & rebellen) werden dmv/d 'brassage' samengebracht in gemengde eenheden, terwijl de rest demobilisatie onderging. Alle buitenlandse troepen trokken terug naar huis, de Verenigde Naties kwam er om de 'bevolking te beschermen'.

België spendeerde 40 miljoen € in de opleiding van de eerste en de derde Brigade van het FARDC, resultaten van de brassage...uniformen en uitrusting vlogen ginds, de eerste brigade wist zich te handhaven terwijl de derde brigade in Zuid-Kivu blijkbaar grotendeels verdwenen is.
De Brassage en de integratie van Nkunda's strijdmacht mislukte in de periode 2004-2007.
De retoriek van Nkunda is steeds dezelfde gebleven: 'Ik ben nodig om de Tutsi's te beschermen' tegen de vijand (vul in, naargelang vijand & moment). De Brassage en de integratie van Nkunda mislukte in de periode 2004-2007. Eerst werd er in Zuid-Kivu gevochten, later in Noord-Kivu tegen de RDC-Goma, het Congolese leger en de FDLR.

Begin 2008 was er nogthans een akkoord. Nkunda's troepenmacht zou buiten vervolging worden gesteld, alle rebellen zouden zich terugtrekken en vluchtelingen resettled. Alleen...bakte men er niet veel van en ging Nkunda terug in het offensief met als resultaat dat zijn troepenmacht momenteel aan de poorten van Goma staan. Hij wil echter onderhandelen, spreken...hetgeen lijkt te willen aantonen dat dit offensief misschien eerder gericht is om internationale aandacht te trekken en druk op Kinshasa op te voeren om de FDLR uit de weg te ruimen. Rwandese steun zou ons niet mogen verbazen. Mogelijk is dit gewoon een dispuut over de exploitatie van grondstoffen en eist Nkunda zijn deel van de koek op.

De crisis in oktober 2008.

Op 26 Oktober 2008 veroverde Nkunda een militair kamp van het FARDC en nam ie de controle over van het Virunga nationale park (berggorilla's). Sindsdien rukt hij op richting Goma met voor zich vluchtende burgers die al lang werden ingehaald door vluchtende militairen van het FARDC.

De MONUC heeft afgedaan. Onderbemand en een zwak mandaat (zoals gewoonlijk) heeft ze de woede van de burgers over zich heen gekregen. Opvallend was dat de MONUC na protesten toch ingreep met BMP's en gevechtshelikopters. De VN zou beter zich inzetten om de burgers te beschermen en de milities te dwingen te ontbinden of in de brassage te gaan. Het FARDC gaat dan weer helemaal af als een gieter, ze vluchten met hun BMP-1's en Type-59 (T-55 varianten) tanks en ergens was het te verwachten. Nkunda's rebellen hebben discipline en training, naast bewapening en bevoorrading (illegale handel in grondstoffen & Rwandese steun) waarmee ze blijkbaar het verschil kunnen maken.

Het politieke aspect.
Ondertussen hoort men gegrom vanuit de VN en de EU. Eureka, de redding is nabij want Louis Michel gaat zich moeien als Europees Commissaris voor ontwikkelingssamenwerking. Opvallend hoe L.M. zo snel reageerde hoewel zijn bevoegdheid maar te maken heeft men een klein deelaspect. Meneer vertrekt naar Kigali en daarna Kinshasa, daarna mag Karel De Gucht naar Kinshasa trekken om dan Kigali aan te doen.

Karel De Gucht, de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, die in ongenade was gevallen springt overeind en roept op tot een heuse Europese interventiemacht. Twee C-130's staan paraat (en dus ook militairen) in Kinshasa om Belgische Staatsburgers uit Goma (en Noord-Kivu) te gaan evacueren. Als België, in ongenade gevallen en verwezen naar haar plaats proportioneel met haar invloed bij Kabila, terug in Congo wil staan dan is financiële hulp onvoldoende, de evacuatie van eigen Staatsburgers is banaal - normaal.

Oproepen tot een militaire interventie ter ondersteuning van Kabila daartegen...kan al tellen en de kers op de taart zou zijn mocht men meteen eigen troepen sturen. Als er iets economisch te winnen is, is België steeds bereid haar krijgsmacht in te zetten. Dat is zowat de belangrijkste les inzake de geschiedenis van ons nationaal veiligheidsbeleid. We investeren als het ons wat gaat opbrengen, we talk the talk voor economische redenen. Congo, ex-kolonie, nog contacten en vele grondstoffen voldoende voor menig contracten. In dat opzicht zouden we niet veel beter zijn dan de rest van de wereld die interesse heeft in Congo. Een Europese missie komt misschien goedkoper uit. Ik verwacht echter dat Frankrijk het voortouw zal overnemen om hun profilering van de afgelopen jaren wat kracht bij te zetten, zo kan Sarkozy nog eens de Europese gedachten begeesteren en Kabila paaien voor meer contracten.

Wat ik zou doen?
Persoonlijk zou ik hetzelfde voorstellen als Karel De Gucht...alleen zou ik aandringen op een snelle interventie van onze eigen troepen. Goma beveiligen en delen van het FARDC terugroepen met hun BMP-1's en T-55 type tanks. Eerst praten met Nkunda, daarna zien we wel wat we doen...toevoegen aan de MONUC, aansluiten aan een Europese strijdmacht of alleen achter Nkunda gaan. Alleen achter Nkunda aangaan, ik zou er geruster op zijn mochten we over eigen bepantserd vervoer beschikken (in beperkte mate) en over eigen aanvalshelikopters (in belangrijke mate). Ik betwijfel dat men ooit van de Belgische regering zo'n mandaat zouden krijgen. Andere mogelijkheid is het inroepen van een Private Military Firm om Nkunda op te jagen, lukte in Sierra Leone (terwijl de VN toekeek) en in Angola. Die PMF financieren voor Kinshasa...beetje zoals Louis Michel zijn liefdadigheid maar dan hopelijk eentje die de problemen wel gaat oplossen.

Update 31/10 12:10: Ik lees nu in De Standaard dat men overweegt om minstens één bataljon Para Commando's (2e Bat) in het kader van een EU militaire missie naar Noord-Kivu te zenden maar men gaat wel eerst het diplomatieke initiatief doorlopen.

Labels: , , , , ,

4 Comments:

At 31/10/08 13:52, Anonymous Anoniem said...

Op zijn "klassiek Belgische" bekeken: waarom zouden we niet eerder Nkunda steunen? Die troepen weten tenminste wat gedisciplineerd vechten is.
Dit brengt misschien meer op, want bij Kabila mogen we het toch vergeten.
Of zijn Nkunda en zijn troepen zo'n bende misdadigers?

 
At 31/10/08 17:38, Blogger Brigant said...

Nkunda heeft niet de militaire mankracht noch de politieke steun om Kabila te verdrijven.

Een Katanga'tje? Noord-Kivu veroveren, daarvoor beschikt hij wellicht over genoeg mankracht maar geen politieke draagkracht. Zijn troepen lijken te beschikken over een betere discipline maar dat is nog geen reden om zich achter hem te scharen. Nkunda's troepen zijn ook niet vies van oorlogsmisdaden.

Stel dat we hem steunen, wat zou ons dat opleveren? Maximaal een Congolese provincie met grondstoffen, mogelijk een geval van irrendentisme (Rwanda) die de rust in de internationale politieke orde gaat verstoren.


Als wij ingrijpen ten voordele van Kabila en ten voordele van de lokale bevolking...dan kan men niet anders dan ons 'te belonen'.
Ik ben van mening dat onze economische belangen in Congo groter zijn dan in Rwanda.

 
At 1/11/08 22:30, Anonymous Anoniem said...

@ Brigant

Bedankt voor je antwoord. Er zit wel iets in, maar ik zou toch niet te veel speculeren op Kabila's dankbaarheid. Zeker niet wanneer Kabila niet eerst een week heeft moeten bedelen om Leterme Un aan de lijn te krijgen.

 
At 2/11/08 11:16, Blogger Brigant said...

Het zal altijd een gok wezen hoor. Kabila kan moeilijk kwaad blijven als we zijn vel gaan redden. Voor wat, hoort wat natuurlijk.

Het probleem is dat we aan het wachten zijn op de EU om in actie te treden. Geeft meer tijd aan anderen om ons ouf of the picture te spelen. De Fransen zien het wel zitten en vanuit London zit G.B. (Gordon Brown) te mommelen over 'geen tweede Rwanda'. We zijn het initiatief aan het verliezen of we verkopen gewoon wat dienstbaar gewauwel zonder echt bereid te zijn om dingen te veranderen.

Ik lees in DS dat Burundi ook Nkunda zou steunen. En gisteren in het RTBF nieuws bleek dat er een kleine hick-up is...Kagame zou niet echt van plan zijn om met Kabila te praten bij de topconferentie.

Er is wel één ding dat ik mij afvraag. Waar zijn de Chinezen?
China zou er goed aan doen troepen te sturen om haar 'investering' te beschermen en tegelijk gevechtservaring op te doen. Chinese interventie zo ver zou slecht kunnen overkomen [crypto-kolonialisme], maar anderszijds kan men daar wel een spin aan geven [hulp aan 3e wereldland zoals wij er eentje waren en stabiliteit]. Misschien is de economische crisis of het gebrek aan power projection wel de oorzaak.

 

Een reactie plaatsen

<< Home

<<Oudere berichten     Nieuwere berichten>>